ଏହି ଦିନ, ଦେବୀ ସତୀ, ଯାଙ୍କର ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପ ଓ ଚାୟା ଥିଲା, ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆତ୍ମା ଶିବଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ ବିଧିରେ ବିବାହିତ ହେଲେ। ତୃତୀୟ ତିଥିରେ, ମହାଦେବ ଓ ସତୀଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଗୋମୟ ଓ ଗନ୍ଧ ମିଶିତ ଜଳରେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ଶଶିଧର ଶିବ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ଗୌରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଦେବୀଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ପାତାଳକୁ ଓ ଶିବଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ‘ଶିବା’ ଓ ‘ଜୟ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦୁଇଟି ଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ‘ତ୍ରିଗୁଣ’, ଦୁଇଟି ଜଙ୍ଘା ପାଇଁ ‘ଭବାନୀ’, ରୁଦ୍ରେଶ୍ୱରୀ ପାଇଁ ‘ଶିବା’ ଓ ଗୁଡ଼ି ପାଇଁ ‘ବିଜୟା’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ହରିକେଶ ଓ ଦୁଇ ଉରୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ, ‘ଓ ଵରଦାତ୍ରି, ନମସ୍କାର’ ବୋଲି। ଇଶାଙ୍କୁ ଦେବୀଙ୍କ ନିତମ୍ଭ, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କଟି, କୋଟବୀଙ୍କୁ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ମଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ଉଦର, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ଈଶାନୀଙ୍କୁ ଦୁଇ ସ୍ତନ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶିବଙ୍କୁ ଵେଦମୟ ଭାବରେ, ରୁଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ କଣ୍ଠ, ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକଙ୍କୁ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭାବରେ, ଅନନ୍ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତ୍ରିନେତ୍ର ହରଙ୍କୁ ବାହୁ, କାଳାଗ୍ନି ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଭୂଷଣ, ସ୍ୱାହା ଓ ସ୍ୱଧାଙ୍କୁ ମୁଁହ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଅଶୋକମଧୁବାସିନୀଙ୍କୁ ଅଧର, ସ୍ଥାଣୁ ଓ ହରଙ୍କୁ ଦାନ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ହରଙ୍କୁ, ଅସିତାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ନାକ, ଉଗ୍ରଙ୍କୁ ଜଗତ୍ପତି, ଲଲିତାଙ୍କୁ ଭୂକୁଟି ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଶର୍ବଙ୍କୁ ନଗର ନାଶକ, ବାସବୀଙ୍କୁ କେଶ, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠନାଥଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ କେଶ, ଭୀମୋଗ୍ରସମରୂପିଣୀଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତୁ। ଏପରେ, ଶିବଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି, ସାମ୍ନାରେ ସୌଭାଗ୍ୟାଷ୍ଟକ ରଖନ୍ତୁ—ଏହି ସୌଭାଗ୍ୟାଷ୍ଟକ ହେଉଛି ଭଜା ଚାଉଳ, କେଶର, ଦୁଧ, ଜିରା, ମସଲାର ରାଜା, ଲୁଣ, ଏବଂ ଆଠ ପ୍ରକାର ଧନିଆ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ସୌଭାଗ୍ୟାଷ୍ଟକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ପରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଶିବଙ୍କ ଉପସ୍ଥାନରେ ଅର୍ପଣ କରି, ରାତିରେ ଶୃଙ୍ଗୋଦକ ଓ ପୃଥିବୀର କମଳ ରସ ପାନ କରନ୍ତୁ। ପୁଣି ପ୍ରଭାତେ, ସ୍ନାନ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ଭୂଷଣ ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ସୌଭାଗ୍ୟାଷ୍ଟକ ଓ ସୁନାର ଦୁଇଟି ପାଦ ଦେଇ ଲଲିତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତୁ। ଏପରି ଭାବେ, ପୂରା ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରତି ତୃତୀୟ ତିଥିରେ ଏହି ବ୍ରତ ନିୟମିତ ଭାବେ ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏବେ, ମୁଁ ଏହି ବ୍ରତର ବିଶେଷ ନିୟମ ଓ ଖାଦ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ କହିବି: ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଶୃଙ୍ଗୋଦକ, ବୈଶାଖରେ ଗୋମୟ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଓ ବିଲ୍ୱପତ୍ର, ଶ୍ରାବଣରେ ଦହି, ଭାଦ୍ରପଦରେ କୁଶା ମିଶିତ ଜଳ। ଆଶ୍ୱିନରେ ଦୁଧ, କାର୍ତ୍ତିକରେ ଘୃତ ଓ ଦହି, ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ ଗୋମୂତ୍ର, ପୌଷରେ ଘୀ, ମାଘରେ କଳା ତିଳ ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ଲଲିତା, ବିଜୟା, ଭଦ୍ରା, ଭବାନୀ, କୁମୁଦା, ଶିବା ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବେ, ବାସୁଦେବୀ, ଗୌରୀ, ମଙ୍ଗଳା, କମଳା, ସତୀ, ଉମାଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କରି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରତି ମାସ ପାଇଁ ମଲ୍ଲିକା, ଅଶୋକ, ପଦ୍ମ, କଦମ୍ବ, ନୀଳପଦ୍ମ, ମାଲତୀ, କୁବ୍ଜକା, କରବୀର, ବାଣ, ତାଜା କେଶର, ସିନ୍ଧୁବାର, ଜବା, କୁସୁମ୍ଭ, ମାଲତୀ, ଶତପତ୍ର ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଉପଯୁକ୍ତ। ଯାହା ମିଳେ, ତାହା ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; କରବୀର ସବୁ ସମୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏପରି ଭାବେ, ଏହି ବ୍ରତ ପୂରା ବର୍ଷ ଧରି ନିୟମିତ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ। ଜେଉଁ ମହିଳା, କୂମାରୀ କିମ୍ବା ଭକ୍ତା, ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ବ୍ରତ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ସାଜସଜ୍ଜା ସହିତ ଏକ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କରିବେ। ଏହି ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ସୁନାର ଉମା ଓ ମହେଶ୍ଵର ମୂର୍ତ୍ତି, ଏକ ବୃଷ ଓ ଗାଈ ରଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ୟ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଧାନ୍ୟ, ଭୂଷଣ, ଗାଈ ଦେଇ ଆଦର ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, କଞ୍ଜୁସି ଓ ଅହଂକାର ବିନା। ଏହି ସୌଭାଗ୍ୟ ଶଯ୍ୟା ବ୍ରତ ଯେଉଁଠିକ୍ ଭାବେ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଓ ପରମ ପଦ ଲାଭ କରେ। ଏହି ବ୍ରତ କେବଳ ଏକ ଫଳ ଦେଇ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଖ୍ୟାତି ଚାହାନ୍ତି, ସେ ପ୍ରତିମାସ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରନ୍ତି; ସୌଭାଗ୍ୟ, ଆରୋଗ୍ୟ, ରୂପ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ ଏବଂ ଶୃଙ୍ଗାର ତିନିଶଏ କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଲୋକ ବାର ମସ୍ତ ବା ସାତ କିମ୍ବା ଆଠ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବମାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କ ଗୃହରେ ତିନି ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ କରନ୍ତି। ମହିଳା କିମ୍ବା କୂମାରୀ ଏହା କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ଲାଡ଼ିପ୍ୟାରା ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁଠି କେବଳ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ଦେବାକୁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘକାଳ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବିଦ୍ୟାଧର ହୋଇ ରହନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତ ପୂର୍ବରୁ ମଦନ, ଶତଧନ୍ୱା, କୃତବୀର୍ୟ ପୁତ୍ର, ଭାରୁଣ, ନନ୍ଦିନି ଆଦି ଦ୍ୱାରା କୃତ ହୋଇଥିଲା। ତେଣୁ, ପରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କେତେ ଫଳ ମିଳିବ ତାହା କଣ କହିବି? ଏବେ ମୁଁ ଦେବଲୋକ ଓ ତାହାର ଫଳ ବିଷୟରେ କହିବି। ଭୂର୍ଲୋକ, ଭୁଵର୍ଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଲୋକ, ମହର୍ଲୋକ, ଜନଲୋକ, ତପୋଲୋକ, ସତ୍ୟଲୋକ—ଏହି ସପ୍ତ ଲୋକକୁ ଦେବତାଙ୍କ ଲୋକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉପରେ କିପରି ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ମିଳେ? ଏହି ଭୂମିରେ କିପରି ଶୁଭ ରୂପ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସୌଭାଗ୍ୟ, ଏବଂ ଅନେକ ଧନ ସମ୍ପାଦନ କରିପାରିବି? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଉଛି: ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଭୂମିରେ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରିବାକୁ ପଠାଯାଇଥିଲେ।