ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଦିନଟି ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଏକ ଶତ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଏତେ ଗାଈ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ଅଟ୍ଠଷଠି, ପଚାଶ, ଛଉତିରିଶ କିମ୍ବା ପଚିଶ ଟି ଗାଈ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରିବ। ଏହା ପରେ ବର୍ଷର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଏକ ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ସମୟରେ, ବେଦମୂଳକ ମନ୍ତ୍ରପାଠ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଗୀତ, ଓ ବିଭିନ୍ନ ସଙ୍ଗୀତ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନି ସହିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗାଈକୁ ସୁନାର ଗହଣା ପିନ୍ଧାଇ ଶୁଭ୍ର ଭାବରେ ସଜାଇ, ତାହାକୁ ପାଣିରେ ନେଇଯିବା ଦରକାର। ସାମ ଗୀତ ଗାଇ ଏହି ଗାଈକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ପଞ୍ଚ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ସୁନାର ପାତ୍ର ନେଇ, ତାହାରେ ମକର, ମାଛ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆକୃତି ରଖି, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧରିଥାନ୍ତି। ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ଏକ ଗାଈ, ନଦୀର ପାଣି, ଦହି ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ୍ୟ ସହିତ ପାଣିର ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ କରାଯିବ। ଅଥର୍ବ ମନ୍ତ୍ରରେ ଗାଈକୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବ, ଏବଂ "ପୁନଃ ଫେରିବା ନାହିଁ" ଓ "ପାଣି ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ" ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପରେ ମଣ୍ଡପକୁ ନେଯିବା ଉଚିତ୍। ପୋଖରୀ ପାଖରେ ପୂଜା କରି, ଚାରିଦିଗରେ ହୋମ କରାଯିବା ଦରକାର। ଚାରି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳାଇ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ବିଶେଷ କ୍ରିୟା କରିବା ଓ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା, ଏହି ସବୁକୁ ବରୁଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ କରାଯାଏ। ଯଜ୍ଞ ପାତ୍ର ଓ ଉପକରଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଏହାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁରୋହିତମାନେଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଇବା ଉଚିତ୍। ପରେ ମଣ୍ଡପକୁ ବିଭାଜିତ କରି, ସୁନାର ପାତ୍ର ଓ ଶଯ୍ୟା ବିଧିପୂର୍ବକ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯିବ। ଏହାପରେ ଏକ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଅଠସେ, କିମ୍ବା ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ପଚାଶ କିମ୍ବା କେବଳ କୁହାଯାଇଥିବା ଦୁଇଟି ଦଶକୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଆଯିବ। ପୁରାଣରେ ପୋଖରୀ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି। ଏହି ଏକାଦେଶିୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା କୁଆଁ, ଜଳାଶୟ, ଓ ସବୁ ପଦ୍ମସରସ୍ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ମନ୍ଦିର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୂମି ଉପରେ ନଥିବା ସ୍ଥାନରେ କେବଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ଭିନ୍ନତା ରହିଥାଏ; ଏହି ବିଧି ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଳ୍ପ ସମ୍ପତ୍ତି ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଏକ ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞ ପରି କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ କଞ୍ଚନତା ନ ଥିବା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ। ବର୍ଷାକାଳରେ ଯଦି ପୋଖରୀରେ ପାଣି ରହିଥାଏ, ତେବେ ଏହାର ଫଳ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞ ଭଳି ମନାଯାଏ; ଶରତ୍କାଳରେ ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ଫଳ ମିଳେ; ଶୀତ ଓ ହେମନ୍ତକାଳରେ ଏହାର ଫଳ ବାଜପେୟ ଓ ଅତିରାତ୍ର ସମାନ ହୁଏ। ବସନ୍ତକାଳରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅଶ୍ୱମେଧ ସମାନ ଫଳଦାୟକ ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କ୍ରମ କରିଯାଏ। ଏହି ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଯିଏ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଦି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତେବେ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ଅନେକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଦୁଇ ପରାର୍ଧ ସମୟ, ମହାନ୍ ଓ ଛୋଟ ଅନେକ ଲୋକରେ ଶ୍ରୀମତୀ ମହିଳାମାନେ ସହିତ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଏହି ଯଜ୍ଞର ଫଳରେ ପୁନି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏବେ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଏକ ନୂତନ ବିଧି ବିଷୟରେ କୁହାଯିବ, ଯାହାକୁ ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀମାନେ "ସୌଭାଗ୍ୟ-ଶୟନ" ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ବିଧି ବିଷୟରେ କଥା ଆରମ୍ଭ କରିବାପୂର୍ବରୁ, ପୂର୍ବକାଳରେ ଯେତେବେଳେ ଭୂ, ଭୁଵ, ସ୍ୱର୍ ଓ ମହସ୍ ଲୋକ ଦହିଯାଇଥିଲା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ପହଞ୍ଚି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ବିଶ୍ରାମ କରିଥିଲା। ଏହା ପରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ପ୍ରଲୟ ପରେ ନୂତନ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅହଂକାର ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ ପରମ ପୁରୁଷ ବିରାଜମାନ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପଦ୍ମାସନ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ସ୍ପର୍ଧା ଜନ୍ମ ନେଲା। ତାହାପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର, ଅଗ୍ନି ସମ ତୀବ୍ର ଆକୃତି ଦେଖାଦେଲା, ଯାହା ହରିଙ୍କ ଛାତିର ଜ୍ୱାଳାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ସେ ତତ୍ତ୍ୱ ଏଠାରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏଭଳି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ପବିତ୍ରତା ଓ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ ଏହି ବିଧିମାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କରିଲେ, ଏହା ଅନେକ ଲୋକ କଳ୍ୟାଣ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।