ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନର ବିଧିକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ପ୍ରଥମେ, ଏଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ରୋହିଣୀଙ୍କ ଦୁଇଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ—ଚନ୍ଦ୍ର ଛଅ ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ରୋହିଣୀ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଠି ମାପରେ। ଏହି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଆଠଟି ମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରି, ଚକ୍ଷୁଃ ପାଇଁ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଢାକି, ଦୁଧର ପାତ୍ର ଉପରେ ରଖିବା ଦରକାର। ଏହା ସହିତ କଂସ୍ୟ ପାତ୍ର ଓ ଚାଉଳ ରଖିବା, ପ୍ରଭାତବେଳେ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏହା ଦାନ କରିବା, ଚାଉଳ ଓ ଇଖୁ ଫଳ ଦେବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ଏକ ଧଳା ଗାଈ, ଯାହାର ମୁହଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେ ତିଆରି, ଚାନ୍ଦିର ଖୁର, ବସ୍ତ୍ର ଓ ପାତ୍ର ଦେଇ, ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶଂଖ ଦାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ, ତାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ରୋହିଣୀ ଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ କରି, ଦିଆଯିବ। ଏଠି ଏକ ମନୋରଥ ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଏ—ଯେପରି ରୋହିଣୀ କେବେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶଯ୍ୟା ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ, ସେପରି ମୋର ଶ୍ରୀ-ସମ୍ପତ୍ତି ସହ ଏକତା ଅଖଣ୍ଡ ରହୁ। ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ, ଯେଉଁପରି ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦିଅ, ସେପରି ମୋତେ ଭୋଗ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଭକ୍ତି ଦିଅ। ଏହି ଉପାୟ ଏହି ଲୋକ ଭୟରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଭୀତି ଓ ମୋକ୍ଷ ଆକାଂକ୍ଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନୁଷ୍ଠାନ—ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ। ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ; ଏହି କ୍ରମରେ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସାତ ଶତ ଚକ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିନି ଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇ, ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମାନ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ନାରୀ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରଶଯ୍ୟା ବିଧି କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଫଳ ପାଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ହୁଏ। ଯିଏ ମଧୁମଥନଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ମନକୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେ ସୌରିଙ୍କ ଧାମରେ ଦେବମଣ୍ଡଳରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରେ, ରବିବଂଶଜ ଜଳରେ ବିହାର କରୁଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ପୋଖରୀ, ବଗିଚା, କୁଆଁ, ଜଳାଶୟ ଓ ପଦ୍ମସରସ୍ବତୀରେ, ଦେବମନ୍ଦିରରେ କେଉଁ ପୂଜାରୀ ଓ କେମିତି ବେଦି ହେବା ଉଚିତ? ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ, ଦିଗ, ସ୍ଥାନ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଦ୍ରବ୍ୟ—ସବୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ତେଣୁ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ହେ ବଳଶାଳୀ ରାଜନ୍, ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଯେପରି ଏହି ପୁଣ୍ୟ ବିଧି ବେଦଜ୍ଞ ଲୋକେ ପଢ଼ନ୍ତି, ତାହା ଶୁଣ। ଶୁଭ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତରାୟଣରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବାବେଳେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ପବିତ୍ର ଦିନରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ପୋଖରୀ ସମୀପରେ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଢାଳ ଭୂମିରେ ଚାରି ହାତ ଚଉକ ଏବଂ ଚାରିପଟେ ସମାନ ବେଦି ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ଏହି ବେଦି ଚାରିପଟେ ସୋଳହ ହାତ ଚଉକ ପାଣ୍ଡାଲ ତିଆରି କରିବା, ବେଦି ଚାରିପଟେ ଏକ ହାତ ଚଉଡ଼ା ତିନୋଟି ଖାଲି କଟିବା ଦରକାର। ଏଠି ନଅ, ସାତ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଟି ଖାଲି ହେବା ଉଚିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖାଲି ଏକ ହସ୍ତ ଚଉଡ଼ା, ଯୋନି ଛଅ କିମ୍ବା ସାତ ଆଙ୍ଗୁଠି ଚଉଡ଼ା। ସାତଟି ଖାଲି ତିଆରି କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ତିନୋଟି ଉଚ୍ଚ ଟିଳା ଏବଂ ସମସ୍ତେକୁ ଏକ ରଙ୍ଗରେ ଏବଂ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ସଜାଇବା ଦରକାର। ପାଣ୍ଡାଲର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଦ୍ୱାର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଅଶ୍ୱଥ, ଉଦୁମ୍ବର, ପ୍ଲକ୍ଷ ଓ ବଟ ଗଛର ଡାଲିରୁ ତିଆରି। ଏଠାରେ ଆଠ ଶୁଭ ପୂଜାରୀ, ଆଠ ଦ୍ୱାରପାଳ, ଆଠ ବେଦଜ୍ଞ ପାଠକ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରଧାନ ପୂଜାରୀ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନ୍ତ୍ରଦକ୍ଷ, ନିୟମିତ, ଉତ୍ତମ କୁଳ ଓ ଚରିତ୍ର ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ଦରକାର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖାଲିରେ ଜଳପାତ୍ର, ଯଜ୍ଞସାମଗ୍ରୀ ଓ ଧଳା ବାଲି ଚମର ଏକ ଚଉଡ଼ା ତାମ୍ରପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ପରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ନୈବେଦ୍ୟ ପାତ୍ର ତିଆରି କରି ଗୁରୁ ଭାବନାରେ ଭୂମିରେ ରଖିବେ। ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ତିନି ହାତ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଲବଣ ଗଛର କାଠିରୁ କିମ୍ବା ଯଜ୍ମାନଙ୍କ ମାପରେ ତିଆରି ହେବା ଦରକାର। ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ପଚିଶଜଣ ପୂଜାରୀ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାର, କଣ୍ଠା, ବାହୁଲା ଓ କଙ୍ଗନ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦରକାର। ସେମାନେ ଅଙ୍ଗୁଠି, ଉପବୀତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବେ, ଗୁରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ମାନ୍ୟତା ଦେବେ, ଦୁଇଗୁଣା ଦେଇ ବିଚାନା ଓ ନିଜ ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ଦେବେ। ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣକୂର୍ମ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମକର, ଚାନ୍ଦିର ମାଛ ଓ ଢୋଳ, ତାମ୍ବାର କଙ୍କାଡ଼ ଓ ବାଉଲା, ଲୋହାର ଘରିଆଳ ଏହା ସମସ୍ତ ଆରମ୍ଭରେ ଦେବା ଦରକାର। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସମସ୍ତେ ଧଳା ମାଳା, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଧଳା ସୁଗନ୍ଧ ଅଙ୍ଗରାଗ ଲଗାଇ, ବେଦଜ୍ଞ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବେ। ଯଜ୍ମାନ, ତାଙ୍କ ଜନାନୀ, ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ। ଶୁଭ ଧ୍ୱନି ଓ ଢୋଳ ରବେ ସହ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚରଙ୍ଗର ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି ହେବ। ତା'ପରେ ଏକ ଷୋଡଶାର ଚକ୍ର, ମଧ୍ୟରେ ପଦ୍ମ, ଚାରି ମୁଖ, ଚାରିପଟେ ଚାରି ଦିଗ ଦେଖାଯିବା ଭାବରେ ତିଆରି କରିବେ। ଏହା ବେଦି ଉପରେ ତିଆରି କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଗ୍ରହ ଓ ଲୋକପାଳଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ କରିବେ। କୂର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ବାରୁଣୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ରଖି, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସେଉଁଠି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବେ। ବିନାୟକ ଓ ପଦ୍ମଜା ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଭୂତଗଣକୁ ସେଉଁଠି ରଖିବେ। ଫୁଲ, ଖାଦ୍ୟ, ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କଳଶ ଚାରିପଟେ ଚାଦର ଦେଇ ଘେରିବେ। ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ଫୁଲ, ଗନ୍ଧରେ ଶୋଭିତ ହେବେ, ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରପାଠ କରିବାକୁ କହି, ସମ୍ମାନିତ କରିବେ। ପୂର୍ବକୁ ଋଗ୍ବେଦ ପାଠକ, ଦକ୍ଷିଣକୁ ଯଜୁର୍ବେଦ, ପଶ୍ଚିମକୁ ସାମବେଦ, ଉତ୍ତରକୁ ଅଥର୍ବବେଦ ପାଠକ ବସିବେ। ଯଜ୍ମାନ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଦେଖି ବସିବେ, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପୂଜାରୀମାନେ ବସିବେ। ଶୁଭ୍ର ଶରୀର ଓ ମନ୍ତ୍ରପାଠରେ ପାରଙ୍ଗତ ତାଙ୍କୁ ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବାକୁ ଅନୁଶାସନ କରିବେ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଉଦ୍ଧିପନ କରିବେ।