ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ମୁଖ୍ୟ ଦୈତ୍ୟଗଣଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ବଂଶାବଳୀ ବିଷୟରେ କହାଯାଏ। ଇଲ୍ବଳ, ନାମୁଚି, ଶ୍ୱସୃପ, ଅଜନ, ନରକ, କାଳନାଭ ଓ ସରମାଣ ଏମିତି କିଛି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦୈତ୍ୟ ଥିଲେ। ଏହାପରେ, କାଳବୀୟ ନାମକ ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କ ବଂଶକୁ ଉନ୍ନତ କରିଥିଲେ। ସଂହ୍ରାଦ ନାମକ ଦୈତ୍ୟରୁ ନିବାତକବଚ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ ଥିଲେ। ଏହି ଦୈତ୍ୟମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହୋଇଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନେ ଭର୍ଗଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ମାରୀଚର ଶୀଡ଼ ଠାରୁ ତାମ୍ରା ନାମକ ଏକ ମହିଳା ଛଅଟି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦେଲେ—ଶୁକୀ, ଶ୍ୟେନୀ, ଭାସୀ, ସୁଗ୍ରୀବୀ, ଗୃଧ୍ରିକା ଓ ଶୁଚି। ଶୁକୀ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଟିଆ ଓ ଉଲୁକକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ; ଶ୍ୟେନୀ ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ଓ ଭାସୀ ଚିଲ୍ ଜନ୍ମଦେଲେ; କୁରରୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ। ଗୃଧ୍ରୀ ଗୃଧ୍ର (ଗିଧ) ଓ ପରାବତୀ ପରାବତ (ପାବୁରା) ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପକ୍ଷୀକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ। ହଂସୀ ହଂସ, କ୍ରଉଞ୍ଚ ଓ ସାରସ ପକ୍ଷୀ ଜନ୍ମଦେଲେ, ପ୍ଳବା ଜଳପକ୍ଷୀକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବୀ ଛାଗ, ଘୋଡ଼ା, ମେଷ, ଉଠ ଓ ଗଧାକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ। ଏହିଭଳି ତାମ୍ରାଙ୍କ ବଂଶର କଥା ହେଲା। ଏବେ ଶୁଣ, ବିନତାଙ୍କ ବଂଶର କଥା। ବିନତାଠାରୁ ଗରୁଡ଼—ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଓ ଅରୁଣ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସୌଦାମନୀ ନାମକ ଏକ ଦିଗନ୍ତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଅରୁଣଙ୍କୁ ସମ୍ପାତି ଓ ଜଟାୟୁ ଦୁଇ ଝିଅ ହେଲେ; ସମ୍ପାତିଙ୍କ ପୁଅ ବଭ୍ରୁ ଓ ଶୀଘ୍ରଗ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଜଟାୟୁଠାରୁ କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଶତଗାମୀ, ସାରସ, ରଜ୍ଜୁବାଳ ଓ ଭେରୁଣ୍ଡ ନାମକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ ଓ ପଉତିମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ ପକ୍ଷୀ ଭାବେ ବିକଶିତ ହେଲେ। ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ସୁରସା ଏକ ହଜାର ସର୍ପକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ। କଦ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ଏକ ହଜାର ସର୍ପକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଛବିଶିଜଣ ପ୍ରମୁଖ ମାନାଯାନ୍ତି। ସେମାନେ ହେଲେ—ଶେଷ, ବାସୁକି, କର୍କୋଟ, ଶଂଖ, ଏରାବତ, କମ୍ବଳ, ଧନଞ୍ଜୟ, ମହାନୀଳ, ପଦ୍ମ, ଅଶ୍ୱତର, ତକ୍ଷକ, ଏଲାପତ୍ର, ମହାପଦ୍ମ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ବଳାହକ, ଶଂଖପାଳ, ମହାଶଂଖ, ପୁଷ୍ପଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଶୁଭାନନ, ଶଂକୁରୋମା, ବହୁଳ, ବାମନ, ପାଣିନ, କପିଳ, ଦୁର୍ମୁଖ ଓ ପତଞ୍ଜଳି। ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ ପଉତି ଅସଂଖ୍ୟ ହେଲେ, ଯାହାର ଅଧିକାଂଶ ଜନମେଜୟଙ୍କ ସର୍ପସତ୍ରରେ ଦହିଗଲେ। ଏହାପରେ, ଏକ ମହିଳା କ୍ରୋଧବଶତଃ ନାନା ନାମର ରାକ୍ଷସମାନେ ଜନ୍ମଦେଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଅନେକଙ୍କୁ ଭୀମସେନ ବଧ କରିଥିଲେ। ସେହିପରି, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ସୁରଭି ତାଙ୍କ ନିଜ ସଂଯମ ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ରୁଦ୍ର, ଗାଈ ଓ ମହିଷମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦେଲେ। ଋଷିମାନେ ଅନେକ ଋଷିକୁ, ଏପରି ଅପ୍ସରାମାନେ ଅନେକ ଅପ୍ସରାକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ। ଅରିଷ୍ଟା କିନ୍ନର ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଜନ୍ମଦେଲେ। ଇରା ସମସ୍ତ ଘାସ, ଗଛ, ଲତା, ଓ ଝାଡ଼ିକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ। ବିଶ୍ୱା ଅନେକ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ। ତାପରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞା ଦିତି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଉନଚାଳିଶିଜଣ ମାରୁତଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ଏହି ଦିତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ମାରୁତମାନେ, କିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ କରିଥିଲେ? ଏହାର କଥା ଏପରି ଅଛି— ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ତେବେ ହରି ଦେବତା ଓ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ସହିତ ଶୀର୍ଷ ଭୂମିକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୃଥିବୀ ଲୋକକୁ ଗଲେ। ସୟମନ୍ତପଞ୍ଚକ ନାମକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ତଟରେ, ଦିତି ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ଉପାସନା କରି ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଓ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ସେ ଫଳ ଖାଇ ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଜରା ଓ ଦୁଃଖରେ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ। ଏତେ ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ମୋର ସନ୍ତାନ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ଓ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକର ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥିବା କୌଣସି ବ୍ରତ କୁହନ୍ତୁ।” ତେବେ ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କହିଲେ—“ମଦନ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର; ଏହାର ଶକ୍ତିରେ ସନ୍ତାନ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ।” ଏହି ବ୍ରତ କିପରି କରାଯାଏ, ତାହା ସୂତଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣ। ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ, ଏହି ବ୍ରତ କରିବାକୁ ହେଉଛି। ଏକ ଶୁଭ୍ର ଚାଉଳରେ ଭରା ଦୋଷରହିତ କଳଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଦରକାର। ଏହି କଳଶକୁ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ, ଏକ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ଉଖୁ, ଦୁଇଟି ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ସଜାଯିବ। ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ଓ ଅନୁସାରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ଏକ ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ଗୁଡ଼ ଭରି କଳଶ ଉପରେ ରଖିବା ଦରକାର। ତାହା ଉପରେ କଦଳୀ ପତ୍ର ଓ ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚିନିରେ ତିଆରି ରତିଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଗନ୍ଧ, ଧୂପ ଦେଇ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଦରକାର; ଯଦି ଏହା ନଥାଏ, କାମ ଓ କେଶବଙ୍କ କଥା କହିବା ଉଚିତ। ହରିଙ୍କୁ ‘କାମ’ ନାମରେ ପୂଜିବା, ଗନ୍ଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇବା, ଶୁଭ୍ର ଫୁଲ, ଚାଉଳ ଓ ତିଳ ଦେଇ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। କାମଙ୍କ ପାଇଁ ଚରଣ, ଶୁଭ ଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜଂଘା, ସ୍ମର ଓ ମନ୍ମଥଙ୍କ ପାଇଁ କଟି, ଶୁଭ ଉଦରବାଳାଙ୍କ ପାଇଁ ପେଟ, ଅନଙ୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ହୃଦୟ, ପଦ୍ମମୁଖଙ୍କ ପାଇଁ ମୁହଁ, ପଞ୍ଚଶରଙ୍କ ପାଇଁ ବାହୁ ପୂଜିବା ଦରକାର। ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ କେଶବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପୂଜିବା ଦରକାର। ପରେ ପ୍ରଭାତରେ ସେ କଳଶ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଭକ୍ତିର ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବେ, ନିଜେ ନମକ ବିନା ଭୋଜନ କରିବେ, ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦାନ ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଦେବେ। ଏହିପରି ମଦନ-ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ଫଳରେ, ଦିତି ତାଙ୍କ ଉନଚାଳିଶିଜଣ ପୁଅ ମାରୁତଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇଥିଲେ।