ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ଶୃତି ଅନୁସାରେ, ଶୈବ୍ୟ ଓ ଗର୍ଗ ବଂଶରେ ଦୁଇବାର ଜନ୍ମିତ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଗୁଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସ୍ମୃତିରେ ଥିଲେ । ଆହାର୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉରୁକ୍ଷବ, ଅତି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବିଶାଳା ତିନି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ — ତ୍ରୟୁଷଣ, ପୁଷ୍କରୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବି । ଏହି ଉରୁକ୍ଷବମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାତ୍ତ୍ୱିକତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ; କାବ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ତିନି ଜଣେ ମହା ଋଷି ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଗର୍ଗ, ସଂକୃତି ଓ କାବ୍ୟ ବଂଶରେ ଦୁଇବାର ଜନ୍ମିତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଗୁଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଥିଲେ; ଅଙ୍ଗିରସ ଓ ଦକ୍ଷମାନେ ଏବଂ ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ର ଭୂମିରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହସ୍ତିନ ଥିଲେ, ଯିଏ ଗଜସାହ୍ୱୟ ନାମକ ନଗର ପ୍ରଥମେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ହସ୍ତିନଙ୍କ ତିନି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁତ୍ର ଥିଲେ — ଅଜମୀଢ, ଦ୍ୱିମୀଢ ଓ ପୁରୁମୀଢ । ଅଜମୀଢଙ୍କ ତିନି ନାମୀ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ — ନୀଳିନୀ, ଧୂମିନୀ ଓ କେଶିନୀ, ସମସ୍ତେ କୁରୁ ବଂଶର ମହିଳା । ଏମାନଙ୍କୁ ଅଜମୀଢ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ପୁତ୍ରମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶେଷରେ ବୃଦ୍ଧ ନାମକ ମହା ଧର୍ମିକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ । ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ କୃପାରେ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା: କେଶିନୀଙ୍କୁ ଅଜମୀଢଙ୍କ ପୁତ୍ର କଣ୍ବ ଜନ୍ମିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମେଧାତିଥି, ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ କଣ୍ବାୟନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ଭୂମିନୀଙ୍କୁ ଅଜମୀଢଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୃହଦନ ଜନ୍ମିଲେ; ବୃହଦନ ଠାରୁ ବୃହନ୍ତ, ବୃହନ୍ତଠାରୁ ବୃହନ୍ମନସ, ବୃହନ୍ମନସଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୃହଦ୍ଧନୁ ଥିଲେ । ବୃହଦ୍ଧନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୃହଦିଷୁ, ବୃହଦିଷୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜୟଦ୍ରଥ, ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱଜିତ, ଅଶ୍ୱଜିତଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେନଜିତ । ସେନଜିତଙ୍କ ଚାରି ପୁତ୍ର ଥିଲେ — ରୁଚିରାଶ୍ୱ, କାବ୍ୟ, ଦୃଢରଥ ରାଜା, ଓ ଭତ୍ସା (ଅବର୍ତକ) । ଭତ୍ସା ରାଜା ପରିଭତ୍ସକ ବଂଶର ଆଦିପୁରୁଷ ଥିଲେ । ରୁଚିରାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୃଥୁସେନ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୌରୁ, ପୌରୁଠାରୁ ନୀପା, ନୀପାଙ୍କ ଏକଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ନୀପା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତ୍ତିବର୍ଧନ ତାଙ୍କ ବଂଶର ଆଦି ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ । କାବ୍ୟଙ୍କୁ ଏକ ପୁତ୍ର ସମରା ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କ ସହ ସଦେଷ୍ଟ ଓ ସମରା । ସମରାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର — ପାରସମ୍ପା ଓ ସଦାଶ୍ୱ; ଏହି ତିନି ଜଣେ । ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ଓ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ । ପାରାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୃଥୁ, ପୃଥୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁକୃତ; ସୁକୃତଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଭ୍ରାଜ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ । ବିଭ୍ରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଣୁହ, ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଅଣୁହ ଶୁକଙ୍କ ଜାମାତା ଓ କୃତ୍ୱୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଥିଲେ; ଅଣୁହଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ରାଜା । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯୁଗଦତ୍ତ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱକ୍ସେନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠତାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ବିଭ୍ରାଜ ତାଙ୍କ ନିତ୍ୟ କର୍ମରେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ବିଶ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉଦକ୍ସେନ; ଉଦକ୍ସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭଲ୍ଲାତ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନମେଜୟ । ଜନମେଜୟଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ ସମସ୍ତ ନୀପାମାନେ ଉଗ୍ରାୟୁଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ହେଲେ । ଉଗ୍ରାୟୁଧ କଉଁଠି ଜନ୍ମିଲେ, କେଉଁ ବଂଶରେ ଥିଲେ, କିଏ ତାଙ୍କୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ? ଉଗ୍ରାୟୁଧ ସୂର୍ୟ ବଂଶର ଥିଲେ; ତିନି ବରାଶ୍ରମ ଆଶ୍ରମରେ ଅଷ୍ଟ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବା ଅନୁଶ୍ରୁତି ମିଳିଲାପରେ, ତିନି ରାଜାମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଅନେକ ମିତ୍ରତା ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ଦୁଇପକ୍ଷକୁ ମାରିଦେଲେ । ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ତିନି କହିଲେ — "ମୋର କଥା ଶୁଣିନଥିବାରୁ, ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେଉଛି ।" ତିନି କହିଲେ — "ମୋର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଯଦି କିଛି ଅଛି, ତେବେ ଯମ ତୁମକୁ ନେଇଯାଉ ।" ପରେ, ଦୟାବଶତାରେ, ତିନି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ । ଉତ୍କଳ ଦୟାରେ, ଉଗ୍ରାୟୁଧ ଜନମେଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ — "ଏହି ବୀରମାନେ ଏବେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଛନ୍ତି, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଏମାନେ ରକ୍ଷା କର ।" "ହେ ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ତୁମେ ତାଙ୍କର ଦାସ ହେବା ।" ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଯମଙ୍କ ସହ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ । ଭୟାନକ ନରକ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେଇ, ତିନି ଯମଙ୍କ ସହ ଏମାନେ ଉପରେ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି, ଏମାନେ ଏକ ସାଧୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ; ଏହି ଘଟଣା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା । ପରେ ଯମ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ; ସମସ୍ତ କର୍ମ କରି, ସେମାନେ ଅମର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଗଲେ । ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ଭୋଗ କରନାହିଁ; ଏହି ଜଗତ ଓ ପରଲୋକରେ ସେମାନେ ଅନନ୍ତ ଶୁଭ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ଅଜମୀଢଙ୍କୁ ଧୂମିନୀଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଯବୀନର; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସତ୍ୟଧୃତି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୃଢନେମି । ଦୃଢନେମିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁଧର୍ମା ରାଜା; ସୁଧର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସାର୍ବଭୌମ, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା । ସାର୍ବଭୌମ ଏକମାତ୍ର ଭୂମିର ଶାସକ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାପୌରୁବ ଜନ୍ମିଲେ । ମହାପୌରୁବଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୁକ୍ମରଥ ରାଜା; ରୁକ୍ମରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁପାର୍ଶ୍ୱ ରାଜା; ସୁପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁମତି, ଧର୍ମିକ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସୁମତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସନ୍ନତି, ଧର୍ମିକ ଓ ନମ୍ର ରାଜା । ସନ୍ନତିମତଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର କୃତ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ କୌଶଳ୍ୟ ଶିଷ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିରଣ୍ୟନାଭ । କୃତ ଦ୍ୱାରା ସାମ ସଂହିତା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା — ଚବିଶ ଭାଗରେ; ପୂର୍ବୀୟ ସାମନ୍ସ କୃତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ, ଏଠି ଗାୟକମାନେ ସାମଗା ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ । କୃତି ଉଗ୍ରାୟୁଧ, ମହାପୌରୁବ ବଂଶର ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଶୌର୍ୟରେ ପୃଥୁକଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ ।