ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିର୍ଘତମାସ୍ ଋଷି କହିଲେ—"ମହାଦେବୀ, ବଳିଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ମିଳିବେ, ସେମାନେ ଦେବପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ଉତ୍ତମ ଆଚରଣରେ ନିପୁଣ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେବେ।" ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ବଡ଼ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ଏହି ଅଂଶରେ ଅଙ୍ଗ, କଳିଙ୍ଗ, ପୁଣ୍ଡ୍ର ଓ ସୁହ୍ମ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ବଙ୍ଗର ରାଜା ସହ ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ବଳିଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏମିତି ବଳିଙ୍କୁ ଦିର୍ଘତମାସ୍ ଏହି ସନ୍ତାନ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ମହାପୁରୁଷମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ଦିର୍ଘତମାସ୍ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ କରିଦେଲେ; ଏହିପରି ମାନବ ବଂଶରୁ ଓ ସେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ତାପରେ ସୁରଭି ଗାଈ ଦିର୍ଘତମାସ୍ଙ୍କୁ ଭାବି କହିଲେ—"ମହାବଳଶାଳୀ, ତୁମେ ଗାଈଙ୍କ ଧର୍ମକୁ ଆଧାର କରିଛ, ଆମପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦେଖାଇଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ମୁଁ ତୁମର ଦୀର୍ଘ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିଦେବି।" "ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଏକ ଦୋଷ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅନୁଭବ କରୁଛ; ମୁଁ ତୁମର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅନ୍ଧକାର ଶୋଷି ନେବି।" ଏହିପରି କହି ଗାଈ ତାଙ୍କୁ ଘ୍ରାଣ କରିଥିବା ସାଥିରେ, ମହାମୁନି ଅସିତ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ରୂପବାନ୍, ଓ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଯେତେବେଳେ ଗାଈ ତାଙ୍କ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କଲେ, ଗୌତମ ଉଠିଲେ; କକ୍ଷିବତ୍ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ଗିରିବ୍ରଜକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ, ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏବଂ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କଲେ; ବହୁଦିନ ପରେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ମାତୃଦେହ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ଉଜ୍ୱଳ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ତାପରେ ପିତା କହିଲେ—"ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପିତା ହୋଇଛି।" "ଧର୍ମିକ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ଥିବାରୁ ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି; ସେ ଆତ୍ମାକୁ ମୁକ୍ତ କରି ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।" ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, କକ୍ଷିବତ୍ ହଜାର ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; କୌଷ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ଗୌତମମାନେ କକ୍ଷିବତ୍ଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏପରି ଦିର୍ଘତମାସ୍, ବଳି ଓ ବୈରୋଚନଙ୍କ ମିଳନ ଏବଂ ଦୁହେଁର ବଂଶାବଳୀ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି। ବଳି, ନିଷ୍ପାପ ପାଞ୍ଚ ପୁଅଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ; ତିନିଁ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଲୀନ ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ଏଠାରେ ଅଙ୍ଗର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଦଧିବାହନ ରାଜା ହେଲେ। ଦଧିବାହନଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଦିବିରଥ; ଦିବିରଥଙ୍କ ବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବାନ୍ ଧର୍ମରଥ। ଧର୍ମରଥ, ମହାତ୍ମା ଶୁକ୍ର ରାଜାଙ୍କ ସହିତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତୀରେ ପାହାଡ଼ରେ ସୋମପାନ କଲେ। ତାପରେ ଧର୍ମରଥଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଚିତ୍ରରଥ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ୟରଥ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଦଶରଥ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ଲୋମପଦ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ ଶାନ୍ତା। ତାପରେ ଦଶରଥର ବଂଶଜ, ଚତୁରଙ୍ଗ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚତୁର୍ଦଳ ବାହିନୀର ଅଧିପତି ହେଲେ। ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କ କୃପାରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ହେଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଲେ; ଚତୁରଙ୍ଗଙ୍କ ପୁଅ ପୃଥୁଲାକ୍ଷ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପୃଥୁଲାକ୍ଷଙ୍କ ପୁଅ ଚମ୍ପା; ଚମ୍ପାଙ୍କ ନଗର ଚମ୍ପା, ପୂର୍ବେ ମାଳିନୀ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣଭଦ୍ରଙ୍କ କୃପାରେ ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ହର୍ୟଙ୍ଗ ହେଲେ; ବିଭାଣ୍ଡକଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାରଣ ଅଥବା ଶତ୍ରୁଭାରଣ ମିଳିଲେ। ସେ ମନ୍ତ୍ରବଳେ ଉତ୍ତମ ଯାନ ଭୂମିକୁ ଆଣିଲେ; ହର୍ୟଙ୍ଗଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭଦ୍ରରଥ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାପରେ ଭଦ୍ରରଥଙ୍କ ପୁଅ ବୃହତ୍କର୍ମା, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ବୃହଦ୍ଭାନୁ, ତାଙ୍କଠାରୁ ମହାତ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବୃହଦ୍ଭାନୁ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଜୟଦ୍ରଥ; ତାଙ୍କଠାରୁ ବୃହଦ୍ରଥ ରାଜା ହେଲେ। ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ ହେଲେ—ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଓ ଜନମେଜୟ; ତାଙ୍କ ପରମ୍ପରାରେ ଅଙ୍ଗ ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରୁ କର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ହେଲେ। କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ—ବୃଷସେନ ଓ ପୃଥୁସେନ; ଏହି ସମସ୍ତେ ଅଙ୍ଗର ରାଜା, ଯାହା ମୁଁ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ କହିଛି। ଏବେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁରୁ ବଂଶ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। "କିପରି କର୍ଣ୍ଣ ଏକ ସୂତପୁତ୍ର ଓ ଏକାଥରେ ଅଙ୍ଗର ପୁଅ?"—ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା, କାରଣ ତୁମେ ଏହି ବିଷୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଅଛ। ବୃହଦ୍ଭାନୁଙ୍କ ପୁଅ ବୃହନ୍ମନା ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତାଙ୍କର ଦୁଇ ରାଣୀ ଥିଲେ—ଶିବି ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଯଶୋଦେବୀ ଓ ସତ୍ୟା। ତାଙ୍କ ବଂଶ ମୁଁ କହୁଛି। ଯଶୋଦେବୀ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସତ୍ୟା ବୃହନ୍ମନାଙ୍କ ଯଶସ୍ୱୀ ପୁଅ ବିଜୟଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ବିଜୟଙ୍କ ପୁଅ ବୃହତ୍ପୁତ୍ର; ତାଙ୍କ ପୁଅ ବୃହଦ୍ରଥ; ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ୟକର୍ମା, ମହାମନା ମନ୍ତ୍ରୀ। ସତ୍ୟକର୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଅଧିରଥ, ସୂତ (ସାରଥି) ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦତ୍ତକ ନେଇଥିଲେ, ଏହିପରି କର୍ଣ୍ଣ ସୂତପୁତ୍ର ଭାବେ ଜଣାଶୁନା। ଏହି ଭାବେ କର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟରେ ସତ୍ୟ କଥା କୁହାଯାଇଛି। ଏବେ ପୁରୁଙ୍କ ପରମ୍ପରା ଶୁଣ। ପୁରୁଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଜନମେଜୟ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରାଚୀତ୍ୱତ, ଯିଏ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବିକାଶ କଲେ। ପ୍ରାଚୀତ୍ୱତଙ୍କ ପୁଅ ମନସ୍ୟୁ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ପୀତାୟୁଧ ରାଜା। ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଧୁନ୍ଧୁ ନାମରେ ରାଜା; ଧୁନ୍ଧୁଙ୍କ ପୁଅ ବହୁବିଧ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସମ୍ପାତି। ସମ୍ପାତିଙ୍କ ପୁଅ ରଂହବର୍ଚ୍ଚା; ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ। ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ, ଧୃତା ନାମକ ଅପ୍ସରାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି, ଦଶ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେମାନେ—ଔଚେୟୁ, ହୃଷେୟୁ, କକ୍ଷେୟୁ, ସନେୟୁକ, ଧୃତେୟୁ, ବିନେୟୁ, ସ୍ଥଳେୟୁ, ଧର୍ମେୟ, ସମ୍ନତେୟୁ, ପୁଣ୍ୟେୟୁ—ଏହି ଦଶ ଉଚ୍ଚଯୋର୍ଜ୍ୱଳା ନାମକ ତକ୍ଷକଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଉପରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ତିନର ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଅନ୍ତିନର ମନସ୍ୱିନୀ ସହିତ ଉତ୍ତମ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହିଭଳି ଏହି ବଡ଼ ବଂଶର କଥା ପୂର୍ବଜମାନେ ଅନୁସୃତି କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହା ଆମକୁ ଏକ ଅମୃତ ବଂଶାବଳୀ ଭାବେ ଦେଖାଏ।