ପ୍ରତି ଯୁଗରେ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟ ହୁଏ ଏବଂ ଏହି ଚକ୍ରରେ ଅନେକ ମହାନ ପ୍ରଜାତି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏହିପରି ଏକ ସମୟରେ, ଦିତି ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଯୁଗଳ ରୁ ଦୁଇଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ହେଲେ—ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଓ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ। ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ଚାରିଟି ପୁଅ ହେଲେ—ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଅନୁହ୍ଲାଦ, ସଂହ୍ଲାଦ ଓ ହ୍ଲାଦ। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଆୟୁଷ୍ମାନ, ଶିବି ଓ ବାଷ୍କଳ, ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ପୁଅ ବିରୋଚନ, ଯାହାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବଳି। ବଳିଙ୍କ ୧୦୦ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼। ବାଣଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଥିଲେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁତାପନ, ନିକୁମ୍ଭନାଭ, ଗୁର୍ବକ୍ଷ, କୁକ୍ଷିଭୀମ, ଓ ବିଭୀଷଣ। ବାଣଙ୍କ ଏହି ଭାଇମାନେ ଗୁଣରେ ଅତିଶୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବାଣ ସହସ୍ରବାହୁ ଓ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ସେ ଯେଉଁଠାରେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ମହାକାଳ ଦେବଙ୍କ ସମାନ ପଦବୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ଉଳୂକ, ଶକୁନି, ଭୂତସଂତାପନ ଓ ମହାନାଭ। ଏହି ଚାରିଜଣଙ୍କ ଉତ୍ତରପୁରୁଷ ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନେ ସପ୍ତକୋଟି ଥିଲେ—ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବିଶାଳ ଦେହଧାରୀ ଓ ଅନେକ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲେ। ଦାନୁ, କଶ୍ୟପଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ପତ୍ନୀ, ଶତପୁତ୍ର ଜନ୍ମଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱଳ୍ପ ଅହଂକାର ଓ ବଳରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ସବୁଠାରୁ ପ୍ରବଳ। ଦ୍ୱିମୂର୍ଧା, ଶକୁନି, ଶଙ୍କୁଶିରୋଧର, ଅୟୋମୁଖ, ଶମ୍ବର, କପିଶ ଏବଂ ମାରୀଚି, ମେଘବାନ, ଇରା, ଗର୍ଭଶିରା, ଵିଦ୍ରାବଣ, କେତୁ, କେତୁବୀର୍ୟ, ଶତହ୍ରଦ ଏହି ସମସ୍ତେ ଦାନୁଙ୍କ ପୁଅ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ବଡ଼ ଅସୁର ବିନ୍ଦୁର୍ବାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ସପ୍ତଜିତ, ବଜ୍ରନାଭ, ଏକଚକ୍ର, ମହାବାହୁ, ବଜ୍ରାକ୍ଷ, ତାରକ, ଅସିଲୋମା, ପୁଲୋମା, ସ୍ୱର୍ଭାନୁ, ଓ ବୃଷପର୍ବନ ମଧ୍ୟ ଦାନୁଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ। ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କ ଝିଅ ପ୍ରଭା, ପୁଲୋମାଙ୍କ ଝିଅ ଶଚୀ, ଏବଂ ଉପଦାନବୀ, ମନ୍ଦୋଦରୀ, କୁହୂ ମୟାଙ୍କ ଜଣାଇଥିଲେ। ବୃଷପର୍ବନଙ୍କ ଝିଅମାନେ ଥିଲେ ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ସୁନ୍ଦରୀ, ଓ ଚନ୍ଦ୍ରା। ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ଝିଅ ପୁଲୋମା ଓ କାଳକା। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମିଶ୍ରଣରୁ ମାରୀଚଙ୍କ ଉତ୍ସରେ ସାଠି ହଜାର ଦାନବ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମାରୀଚ ପୌଲୋମ ଓ କାଳକେୟ ଦାନବଙ୍କ ଜନ୍ମଦାତା, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅଜୟ ଓ ହିରଣ୍ୟପୁରରେ ବସିଥିଲେ। ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ପାଇଁ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନଶ୍ଟ ହେଲେ। ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସିଂହିକାଙ୍କୁ ସଂଖିକେୟ ପୁଅ ଦେଇଥିଲେ। ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ତ୍ରୟୋଦଶ ଭାଉଁପୁଆ ଥିଲେ—ଭ୍ୟଂସ, କଳ୍ପ, ନଳ, ବାତାପି, ଇଲ୍ବଳ, ନାମୁଚି, ଶ୍ୱସୃପ, ଅଜନ, ନରକ, କାଳନାଭ, ସରମାଣ, ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାଳବୀୟ। ସଂହ୍ଲାଦଙ୍କ ଉତ୍ସରୁ ନିବାତକବଚ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅଜୟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନଶ୍ଟ ହୋଇ, ଭର୍ଗଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଥିଲେ। ମାରୀଚଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପତ୍ନୀ ତାମ୍ରାଙ୍କ ଛଅ ଝିଅ ଥିଲେ—ଶୁକୀ, ଶ୍ୟେନୀ, ଭାସୀ, ସୁଗ୍ରୀବୀ, ଗୃଧ୍ରିକା ଓ ଶୁଚି। ଶୁକୀ ତରଫରୁ ଟିଆ ଓ ପେଚା, ଶ୍ୟେନୀ ତରଫରୁ ଶ୍ୟେନ (ବାଜ), ଭାସୀ ତରଫରୁ ଗୃଧ୍ର (ଚିଲ୍), କୁରରୀ ତରଫରୁ ତାଙ୍କ ଜାତିର ପକ୍ଷୀ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଗୃଧ୍ରିକା ତରଫରୁ ଗୃଧ୍ର ଓ ପାରାବତୀ ତରଫରୁ ପରାବତ, ହଂସୀ ତରଫରୁ ହଂସ, ରାଜହଂସ, କ୍ରଉଞ୍ଚ ଓ ପ୍ଲବା ତରଫରୁ ଜଳପକ୍ଷୀ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବୀ ତରଫରୁ ଛାଗ, ଘୋଡ଼ା, ମେଷ, ଉଣ୍ଟ ଓ ଗଧା ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଏହି ଭାବେ ତାମ୍ରାଙ୍କ ବଂଶ ଚାଲିଥିଲା। ଏହା ପରେ ଆସନ୍ତୁ ଭିନତାଙ୍କ କଥା। ଭିନତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ଗରୁଡ଼—ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା, ଓ ଅରୁଣ, ଯିଏ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ। ଆକାଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଉଦାମନୀ ଝିଅ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଅରୁଣଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ସମ୍ପାତି ଓ ଜଟାୟୁ। ସମ୍ପାତିର ପୁଅ ବଭ୍ରୁ ଓ ଶୀଘ୍ରଗା, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଜଟାୟୁଙ୍କୁ କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଶତଗାମୀ, ସାରସ, ରଜ୍ଜୁବାଳ ଓ ଭେରୁଣ୍ଡ ପୁଅ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଏତେ ଅଧିକ ଥିଲେ ଯେ ଗଣନା ଅସମ୍ଭବ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସୁରସା ହଜାର ସର୍ପ ଜନ୍ମଦେଇଥିଲେ। କଦ୍ରୁ ହଜାର ସର୍ପ ଜନ୍ମଦେଲେ, ସେମାନେ ହଜାର ମଣ୍ଡଳି ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ସର୍ପମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଛବିଶି ଜଣେ ପ୍ରଧାନ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ, ସେମାନେ ହେଲେ—ଶେଷ, ବାସୁକି, କର୍କୋଟ, ଶଂଖ, ଏୟାରାବତ, କମ୍ବଳ, ଧନଞ୍ଜୟ, ମହାନୀଳ, ପଦ୍ମ, ଅଶ୍ୱତର, ତକ୍ଷକ, ଏଳାପତ୍ର, ମହାପଦ୍ମ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ବଳାହକ, ଶଂଖପାଳ, ମହାଶଂଖ, ପୁଷ୍ପଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଶୁଭାନନ, ଶଂକୁରୋମା, ବହୁଳ, ବାମନ, ପାଣିନ, କପିଳ, ଦୁର୍ମୁଖ ଓ ପତଞ୍ଜଳି। ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଏବଂ ପୌତ୍ରମାନେ ଅନେକ ହୋଇଗଲେ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବହୁତ ଜଣେ ଜନମେଜୟଙ୍କ ନଗରରେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ। ସେଉଁଠି, କଦ୍ରୁ ତାଙ୍କ ରୋଷରୁ ଅନେକ ଦାନବ ଜନ୍ମଦେଲେ, ଯାହାମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନଶ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ। ଏହିପରି, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ଧ ଓ ସତୀ ସୁରଭି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ରୁଦ୍ରମାନେ, ଗାଈ ଓ ମହିଷ ଦେଲେ। ମୁନିମାନେ ଅନେକ ମୁନି ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ଅନେକ ଅପ୍ସରା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅରିଷ୍ଟା ଅନେକ କିନ୍ନର ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ ଜନ୍ମଦେଲେ। ଇରା ତରଫରୁ ସମସ୍ତ ଘାସ, ଗଛ, ଲତା ଓ ଜଡି ଜନ୍ମିଥିଲେ। ବିଶ୍ୱା ଅନେକ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସ ଜନ୍ମଦେଲେ। ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିର ଅନୁକ୍ରମ ଏପରି ହେଉଥିଲା, ଯାହା ଆଦିକାଳରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଆସୁଛି।