ଏହି ପୁରାତନ କାଳର କଥା, ଦେବତାମାନେ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ—ଶଣ୍ଡା ଓ ଅମର୍କାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ଡାକି ଏହିପରି କହିଲେ, “ତମେ ଅସୁରମାନେକୁ ଛାଡି ଦିଅ; ଆମେ ଦାନବମାନେକୁ ବିଜୟ କରିବା ପରେ, ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା।” ଏହି ଚୁକ୍ତି ହେଇଗଲାପରେ, ଶଣ୍ଡା ଓ ଅମର୍କା ଦେବମାନେଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଯୋଗ ଦେଲେ; ଏହାର ଫଳରେ ଦେବମାନେ ବିଜୟୀ ହେଲେ ଓ ଦାନବମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଶଣ୍ଡା ଓ ଅମର୍କାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ, ଦାନବମାନେ ଶକ୍ତିହୀନ ହେଇଗଲେ; ଏହିପରି ଭୂତକାଳରେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ କାବ୍ୟାଙ୍କ ଶାପରେ ଦଣ୍ଡିତ ହେଲେ। ଶାପରେ ପରାଜିତ ହେଇ, ସମସ୍ତ ସହଯୋଗୀ ହରାଇ, ଦେବମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କାଷିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପାତାଳ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦେବମାନେ ଦାନବମାନେକୁ ଦମନ କରିବାରେ ବଡ଼ ଅସୁବିଧା ହେଲା; ଏହି ଦିନରୁ ଭୃଗୁଙ୍କ ଅଞ୍ଜଳି ଶାପର ଫଳ ଆସିଲା। ଏହିପରି, ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମର ଅବନତି ହୋଇଥାଏ, ବିଷ୍ଣୁ ପୁନଃପୁନି ଜନ୍ମ ନେଇ, ଧର୍ମର ସ୍ଥାପନା କରି ଅସୁରମାନେକୁ ନାଶ କରିଥାନ୍ତି। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଯେଉଁ ଅସୁରମାନେ ରହିପାରିବେନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେବାକୁ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ, ପ୍ରଭୁ ସେମାନେକୁ ‘ବ୍ରାହ୍ମଣ’ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କଲେ। ଧର୍ମରୁ, ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଦେବମାନେ ବୈବସ୍ୱତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଯଜ୍ଞ ରକ୍ଷା କଲେ। ସେ ଅବତାରର ପ୍ରକାଶ ହେବାବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ହେଲେ; ଚତୁର୍ଥ ଯୁଗରେ, ଦେବମାନେ ଯେତେବେଳେ ଅତି କଷ୍ଟରେ ପଡ଼ିଥିଲେ, ଏହିପରି ଘଟିଲା। ସାଗର ଶେଷରେ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବତାର—ନରସିଂହ ରୂପରେ ରୁଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ହେଲେ। ସପ୍ତମ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ବଳି ଏହି ତିନି ଲୋକର ଶାସନ କରୁଥିଲେ; ତୃତୀୟ ଯୁଗରେ ବାମନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ଧର୍ମାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଏହି ତିନି ଦିବ୍ୟ ଅବତାର ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଅନ୍ୟ ସାତି ଅବତାର ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏବେ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣ। ପ୍ରଥମ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଅବତାର ନେଲେ; ଧର୍ମର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ହରାଇଗଲାବେଳେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହ ଥିଲେ। ପଞ୍ଚଦଶ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ପଞ୍ଚମ ଅବତାର ହେଲେ: ସାର୍ବଭୌମ ରାଜା ମାଣ୍ଡହାତା, ଉତ୍ତଙ୍କ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହ। ଉନନବେଁଶ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଷଷ୍ଠ ଅବତାର—ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ନାଶକ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହ। ଚବିଶ ଯୁଗରେ ରାମ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଭାସିଷ୍ଠ ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ଥିଲେ; ସପ୍ତମ ଅବତାର, ରାବଣଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ, ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଏଠି ଏଠି ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ବିଷ୍ଣୁ ଅବତାର ନେଲେ; ଅଠାଇଁଶ ଯୁଗରେ ବେଦବ୍ୟାସ ପରାଶରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଜାତୂକର୍ଣ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହ। ଧର୍ମର ସ୍ଥାପନା ଓ ଅସୁରମାନେକୁ ନାଶ କରିବାକୁ, ନବମ—ବୁଦ୍ଧ ତପସ୍ଵୀ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ପଦ୍ମନୟନ, ଦ୍ୱିପାୟନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହ। ଏହି ଯୁଗର ଅନ୍ତ, ଯେତେବେଳେ କେବଳ ସାନ୍ଧ୍ୟା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, କଳ୍କି ଅବତାର ନେବେ, ବିଷ୍ଣୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର ସହ। ଦଶମ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜନ୍ମ ନେବା, ଯାଜ୍ଞବଳ୍କ୍ୟ ସହ, ସମସ୍ତ କୁଟିଲ ଓ ନାସ୍ତିକମାନେକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ କରିବେ। ଶତ-ଶତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୁଦ୍ଧା ସହ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିବେ। ସେତେବେଳେ, ସମସ୍ତ ଶୂଦ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ନାଶ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ଓ ନିଜ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ବି ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ ନାଶ କରିବେ। ପଚିଶତମ ଯୁଗରେ, କଳ୍କି ତାଙ୍କ ସେନା ସହ ପ୍ରବଳ ହୋଇ, ଶୂଦ୍ରମାନେକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି ସ୍ଵୟଂ ସାଗର ସୀମାରେ ପହଁଚିବେ। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା, ସେ ଅଧମ ଓ ଅଧିକ ଅଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେକୁ ନାଶ କରିବେ। ପରେ, କଳ୍କି ତାଙ୍କ ସେନା ସହ ଜନମାନେକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ସେମାନେକୁ ଉନ୍ନତିରେ ନେଇଯିବେ। ହଠାତ୍, ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପ୍ରତିଏକ ଉପରେ ରୁଷ୍ଟ ହେବେ; ଭବିଷ୍ୟତ ଘଟଣାରେ ପ୍ରେରିତ, ସେମାନେ ପ୍ରତିଏକ ଉପରେ ନାଶ କରିବେ। ଏହିପରି, ସମୟ ଗତି ହେଲାପରେ, ସେ ଦେବତା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଯିବେ; ରାଜାମାନେ ନାଶ ହେଲାପରେ, ସେ ଜନମାନେକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ ଅପସରିବେ। ସେତେବେଳେ, ରକ୍ଷା ଅବସାନ ହେଲାପରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିଏକ ଉପରେ ନାଶ କରି, ଏକାଏକି ଅନ୍ୟମାନେକୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ ନାଶ କରିବେ, ଦୁଃଖରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହେବେ। ପୁରାତନ ଗ୍ରାମ ଛାଡି, ସମାନ ଓ ନିର୍ବସ୍ତୁ ହୋଇଯିବେ, ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ ହରାଇଯିବେ, ଅନୁକ୍ରମ ଓ ଜାତି ନାଶ ହେଇଯିବେ। ଯୁଗ ଶେଷରେ, ଶୁଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଖୁଟି, ଶିବଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ଚଉକରେ ରହିବ, ଚୁଲ ଖୋଲିଥିବା ନାରୀମାନେ ଶୁଳ ଭାବରେ ଦେଖାଯିବେ। ଜଙ୍ଗଲ ନିବାସୀମାନେ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଓ ଛୋଟ ଶରୀର ରଖି, ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବାସ କରି, ମୂଳ, ପତ୍ର, ଫଳ ଖାଇବେ। ବେକ, ଚାମ, ଓ ପଶୁ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଭୟଙ୍କର ଭ୍ରମରେ ରହିବେ; ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଅଳ୍ପ ଲାଭ ଓ ବହୁ କଷ୍ଟରେ ରହିବେ। ଏପରି, ଯୁଗର ସାନ୍ଧ୍ୟାରେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି, ସେମାନେ କଳି ଯୁଗ ସହ ଏକାଏକି ନାଶ ହେଉଥିବେ। ଏହି କଳି ଯୁଗ ଶେଷ ହେଲାପରେ, କୃତୟୁଗ ପୁନଃ ଆସିବ; ଏହିପରି ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେର କାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣ ହୋଇଛି। ଏବେ ଯଦୁ ବଂଶ ସହ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୀର୍ତି କଥା ହୋଇଛି; ଏବେ ମୁଁ ତୁର୍ବସୁ, ପୁରୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଓ ଅନୁଙ୍କ ବିବରଣ କହିବି। ତୁର୍ବସୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗର୍ଭ, ଗୋଭାନୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର; ଗୋଭାନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତ୍ରିସରୀ, ଅଜୟ। କରନ୍ଧମା ତ୍ରିସରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭାରତ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର; ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ପୌରବ ବଂଶର, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅକଲ୍ମଷ। ଏହିପରି, ଯୟାତିଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ପୁରାତନ କାଳରେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦାନରେ ତୁର୍ବସୁ ପୌରବ ବଂଶରେ ଯୋଗ ଦେଲେ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ରାଜା ଭାବରେ ଭାରୁଥ; ଭାରୁଥରୁ ଅଣ୍ଡୀର, ଅଣ୍ଡୀରଙ୍କ ପୁତ୍ର ସନ୍ଧାନ। ସନ୍ଧାନଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପାଣ୍ଡ୍ୟ, କେରଳ, ଚୋଳ, କର୍ଣ୍ଣ; ସେମାନଙ୍କ ବଂଶରେ ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ଚୋଳ, ଓ କେରଳ ଲୋକମାନେ ଫୁଲିଫଳି ରହିଛନ୍ତି।