କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ରାଚାର୍ୟ) ତାଙ୍କ କାମ ସଫଳ କରି ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ଏହା ଦେଖି ଦିତିଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ଖୁସିରେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାଙ୍କ ଗୁରୁ କାବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; କାରଣ ସେ ମାୟାରେ ଲୁଚିଯାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ଚିହ୍ନ ବୁଝି, ଆସିଥିବା ପଥରୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଦିଗରେ, ବୃହସ୍ପତି ଜାଣିଥିଲେ କାବ୍ୟ ଏକ ଵରଦ୍ୱାରା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ; ସେ ଜୟନ୍ତୀଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ ଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲେ। ଏହି ସମୟ ବ୍ୟତୀତ ହେବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ବୃହସ୍ପତି କାବ୍ୟଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆସୁରମାନେକୁ ଡାକିଲେ। ଆସୁରମାନେ ଆସିଲେ, ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, "ମୋ ଯଜ୍ଞଶିଷ୍ୟମାନେ, ତୁମମାନେ ଆସ; ମୁଁ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆସିଛି। ମୁଁ ମୋ ଅर्जିତ ଜ୍ଞାନ ତୁମକୁ ଶିଖେଇବି।" ଏହା ଶୁଣି ଆସୁରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶିକ୍ଷା ନେବାକୁ ଗଲେ। ଏହିପରି ଦଶ ବର୍ଷ କଟିଗଲା, ସେ ସମୟରେ କାବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବୟାନୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାପରେ କାବ୍ୟ ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞଶିଷ୍ୟମାନେକୁ ଦେଖିବାକୁ ମନ ଦେଲେ। ସେ ଜୟନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦେବୀ, ମୁଁ ମୋ ଶିଷ୍ୟମାନେକୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି।" ଜୟନ୍ତୀ ମୃଦୁ ହସି କହିଲେ, "ମହାପ୍ରତିଜ୍ଞା, ତୁମ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଏହା ଧର୍ମୀୟଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ମୁଁ ତୁମ ଧର୍ମରେ ବାଧା ଦେଉନି।" ତାପରେ କାବ୍ୟ ଗଲେ ଏବଂ ଦେଖିଲେ ଆସୁରମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମାୟାରେ ଠକାଯାଇଛନ୍ତି। ସେମାନେକୁ ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ କାବ୍ୟ, ପାର୍ବତ୍ୟ ଦେବତା ଖୁସି ହୋଇଛନ୍ତି। ହାୟ, ତୁମମାନେ ସମସ୍ତେ ଠକିଗଲ! ଦାନବମାନେ, ଶୁଣ।" ତାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ, କିଛି ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଭାବେ ଭ୍ରମିତ ହେବାବେଳେ, କାବ୍ୟ ଆସୁରମାନେକୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ଗୁରୁ କାବ୍ୟ, ଏହା ଦେବତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଅଙ୍ଗିରା। ଦୈତ୍ୟମାନେ, ମୋ ପଛେ ଆସ, ଏହି ବୃହସ୍ପତିକୁ ଛାଡ଼।" କିନ୍ତୁ ଆସୁରମାନେ ଦୁଇଝଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ତଫାତ୍ ପାଇଲେ ନାହିଁ। ବୃହସ୍ପତି ଶାନ୍ତ ଓ ତପୋବଳୀ କହିଲେ, "ମୁଁ କାବ୍ୟ, ତୁମ ଗୁରୁ; ଏହା ମୋ ରୂପରେ ବୃହସ୍ପତି। ସେ ତୁମକୁ ଠକୁଛି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଆସୁରମାନେ ମଧ୍ୟେ ଆଲୋଚନା କରି କହିଲେ, "ଏହି ପ୍ରଭୁ ଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ଆମକୁ ଶିଖେଇଛନ୍ତି, ଏହିଁ ଆମର ଗୁରୁ; ଏହି ଦ୍ଵିଜ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଆସିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।" ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ବନ୍ଦନା କରି ତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଦୀର୍ଘ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଠକିଲେ ନାହିଁ। ଆସୁରମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁରେ କହିଲେ, "ଏହିଁ ଆମ ଗୁରୁ; ତୁମେ ଯାଅ, ତୁମେ ଆମର ଗୁରୁ ନୁହଁ।" "ଭାର୍ଗବ କିମ୍ବା ବାଙ୍ଗିରା, ଏହି ପୂଜ୍ୟ ଆମର ଗୁରୁ; ଆମେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରହିବା; ତୁମେ ଦେରି କରନି, ଯାଅ।" ଏହିପରି କହି, ସମସ୍ତ ଆସୁରମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; କାବ୍ୟଙ୍କ ଉପକାର ମନେ ରଖିଲେ ନାହିଁ। ଏହା ଦେଖି, ଭାର୍ଗବ (କାବ୍ୟ) ତାଙ୍କ ଅଭିମାନରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ—"ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଶିଖାଇଛି, ତଥାପି ଦାନବମାନେ ମୋତେ ମାନ୍ୟ କରୁନାହାନ୍ତି।" ତେଣୁ କାବ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, "ତୁମେ ତୁମ ଜ୍ଞାନ ହରାଇବ, ଏବଂ ପରାଜିତ ହେବ।" ଏହିପରି କହି, ସେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। କାବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଶାପ ବୃହସ୍ପତି ଜାଣିଲେ, ତାଙ୍କ କାମ ସଫଳ ହେବା ପରେ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ରୂପକୁ ଫେରିଲେ। ସେ ବୁଝିଲେ ଆସୁରମାନେ ଜ୍ଞାନରେ ପରାଜିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହେଲା, ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ସହିତ, ଦାନବମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଏକାପରେ ଏକା ଦୁଃଖରେ କହିଲେ, "ହାୟ, ଆମେ ଠକିଗଲୁ!" ସେମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ, କାବ୍ୟଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଚାଲିଗଲେ। କାବ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗଲେ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦାଣ୍ଡିକରି ଦଢ଼ ହୃଦୟରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ ହେଲେ। ସେମାନେ ଏମିତି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, କାବ୍ୟ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେକୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ଶିଖାଇଥିଲି, ତଥାପି ମୋତେ ସମ୍ମାନ କରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହି ଅସମ୍ମାନ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପରାଜିତ ହେଲ।" ଏହି ଶୁଣି ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଅଶ୍ରୁଭରା କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, "ଭାର୍ଗବ, ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି ଓ ଭକ୍ତ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଆଦର ଦେଉ। ତୁମେ ଦୃଶ୍ୟ ନ ହେଲେ, ଆମେ ଏହି ଦେବ ଅଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଠକା ହେଉଛୁ। ତୁମ ଦୀର୍ଘ ତପୋବଳ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଭକ୍ତମାନେକୁ ଚିହ୍ନିବା ଉଚିତ।" "ଯଦି ତୁମେ ଆମକୁ କୃପା କରିବେନାହିଁ, ଭୃଗୁପୁତ୍ର, ତେବେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହେବାରେ, ଆମେ ଆଜି ପାତାଳକୁ ଯିବା।" କାବ୍ୟ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ଦୟା ଓ କୃପାରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, କ୍ରୋଧ ଦମନ କରି କହିଲେ, "ଭୟ କରନି, ପାତାଳକୁ ଯାଅନି। ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ତାହା ଘଟିବ; କାରଣ ଭାଗ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।" "ତୁମେ ଆଜି ହରାଇଥିବା ଜ୍ଞାନ ପୁନି ପାଇବ; ଏକଥର ଦେବତାମାନେକୁ ଜିତିବା ପରେ, ପାତାଳକୁ ପହଞ୍ଚିବ।" ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଲା, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ମୋ ଦୟାରେ, ତୁମେ ତିନି ଲୋକରେ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସହ ଭୋଗ କରିଛ।" "ଦଶ ଯୁଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା; ଦେବତାମାନେକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ସମୟ ସବୁ ଶାସନ କଲେ।" "ସାବର୍ଣ୍ଣି ଯୁଗରେ ପୁନି ରାଜ୍ୟ ତୁମର ହେବ; ତୁମର ନାତି ବଳି ପୁନି ତିନି ଲୋକର ସ୍ୱାମୀ ହେବ।" "ଏହିପରି, ବଳିକୁ ସ୍ୱୟଂ ବିଷ୍ଣୁ ଉପଦେଶିଥିଲେ; ତିନି ଲୋକ ନେଇ ନେବାବେଳେ, ସେହି ଵର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।