ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିନିଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଶାସନରେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ଜଗତ ଦଶ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିଚଳିତ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା। ଏହି ତିନିଭୁବନକୁ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ନେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଇନ୍ଦ୍ର ଶାସନ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, ସମୟ ବିତିବା ସହ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ବଧ ହେଲା, ଏବଂ ପକ (ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର) ର ଶାସନ ଆସିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଶୁକ୍ରାଚାର୍ୟ ଦାନବମାନେଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କ ଦଳକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଶୁକ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଯାଇଥିଲେ, ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିତ୍କାର କରି ପଚାରିଲେ—“ଆମ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଆମ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ଯଜ୍ଞକୁ କିଏ ଫେରିଆସିଲେ?” ଦାନବମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କହିଲେ, “ଆମେ ଏଠାରେ ରହିପାରିବୁନାହିଁ, ଚଳ, ପାତାଳକୁ ଯାଉ।” ଏହା ସୁନି, ଶୁକ୍ର ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ—“ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ହେ ଦାନବମାନେ, ମୋର ଶକ୍ତି, ମନ୍ତ୍ର, ଔଷଧ, ରସ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମେମାନେଂକୁ ରକ୍ଷା କରିବି। ଏସବୁ ମୋ ପାଖରେ ଅଛି, ତାଙ୍କର ଆଧାର ଦେବମାନେଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମ ପାଇଁ ଧାରଣ କରିଛି।” ଦେବତାମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମିଶି ବିଚାର କଲେ—“ଏହି ଶୁକ୍ର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସବୁ କିଛି ଆମଠାରୁ ଦୂର କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ଚଳିଯିବା ଉଚିତ, ଯାହାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଦାନବମାନେଂକୁ କିଛି ଶିଖାଇନାହାନ୍ତି।” କେହି କହିଲେ—“ଅବଶିଷ୍ଟ ଦାନବମାନେଂକୁ ଶକ୍ତିବଳେ ମାରି, ପାତାଳକୁ ପଠାଇଦିଅ।” ଏପରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଦେବମାନେ ଦାନବମାନେଂକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଦାନବମାନେ ଦୃତ ଗତିରେ ଶୁକ୍ର ନିକଟକୁ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ। ଶୁକ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ। ଏପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ର) ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କରି, ଦାନବମାନେଂକୁ ଉପକାରକ ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ତିନିଭୁବନ ବାମନଙ୍କ ତିନି ପଦରେ ନିୟତ ହୋଇଗଲା, ବଲି ବନ୍ଧିତ, ଜମ୍ଭ ଓ ୱିରୋଚନ ବଧ ହୋଇଛନ୍ତି। ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାନବ ଦେବମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାରଟି ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ତୁମେ ଅତିକମ୍ ଅଛ, ଏହି ସମୟରେ ଆଉ ଯୁଦ୍ଧ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏକ ଉପାୟ କହିବି—ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କର। ମୁଁ ମହାଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଅଜୟ ମନ୍ତ୍ର ଆଣିବି। ତାହା ପାଇଲେ, ଆମେ ଦେବମାନେଂକ ସହ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ କରିବା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଜୟ ପାଇବ।" ଦାନବମାନେ ଏହି ଉପଦେଶକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଦେବମାନେଂକୁ କହିଲେ—“ଆମେ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଛୁ, କବଚ ପିନ୍ଧିନାହିଁ, ରଥ ନାହିଁ। ଆମେ ବନରେ ବଳ୍କଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ତପସ୍ୟା କରିବା।” ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଦାନବମାନେଂକୁ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଦେଖି ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ର) ଦାନବମାନେଂକୁ କହିଲେ—“କିଛି ସମୟ ଧରି ଅବିଚଳ ତପସ୍ୟା କର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ସମୟ ଆସିନଥାଏ। ମୋ ବାପାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରୁହ, ମୁଁ ଫେରିବି।” ଏମିତି କହି, କାବ୍ୟ ମହାଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ହେ ଦେବ, ଏମିତି ମନ୍ତ୍ର ଦିଅ, ଯାହା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଖରେ ନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ପରାଜିତ ହେବେ, ଦାନବମାନେ ଜୟ ପାଇବେ।” ମହାଦେବ କହିଲେ—“ଭାର୍ଗବ, ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଶିର ନିମ୍ନକରି ଧୂଆଁ ଖାଇ ଉପବାସ ରହି ଏକ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର। ଏହା ସଫଳ କରିପାରିଲେ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇବି। ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।” ଶୁକ୍ର, ଭୃଗୁପୁତ୍ର, ଅନୁମତି ନେଇ ଦେବତାଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, “ଯଥାଜ୍ଞା,” କହି, ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କ ପଛରେ ମହାଦେବ କୁଣ୍ଡଧାର ଧୂଆଁବାହକଙ୍କୁ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଲେ। ଶୁକ୍ର ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଦାନବମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ନିଷ୍କାମ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏପରି ଦେଖି ଦେବମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଦାନବମାନେ ନିତି ଅନୁଯାୟୀ ଶାସନ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ଏହା ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ। ସେମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଦାନବମାନେଂକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ଦେବମାନେଂକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଦାନବମାନେ ଭୟରେ ଉଠି ଏମିତି କହିଲେ—“ଆମେ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଛୁ, ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଆମ ଗୁରୁ ବ୍ରତରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ, ତଥାପି ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ମାରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଆମେ ଅସ୍ତ୍ର ହୀନ, କୃଷ୍ଣାଜିନ ଓ ବଳ୍କଳ ପିନ୍ଧି ଅକ୍ରିୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛୁ, ଆମେ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବୁନାହିଁ। ଆମ ଶିକ୍ଷକ ନାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି କାବ୍ୟମାତାଙ୍କ ନିକଟ ଶରଣ ନିଅ। ଗୁରୁ ଫେରିଆସିଲେ, ତେବେ ଆମେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବା।” ଏହିପରି କହି ସମସ୍ତେ କାବ୍ୟମାତାଙ୍କ ନିକଟ ଶରଣ ନେଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଭୟ ଦେଖି କହିଲେ—“ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମୋ ସାମ୍ନାରେ ରହିଲେ କିଛି ଭୟ ନାହିଁ।” କିନ୍ତୁ ଦେବମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ସେ ଦାନବମାନେଂକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଶକ୍ତିବଳେ ଦାନବମାନେଂକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ଦେବମାନେ ଦାନବମାନେଂକୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଦେଖି, କ୍ରୁଧ୍ଧ ଦେବୀ କହିଲେ—“ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରହୀନ କରିଦେବି।” ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅଚଳ କରିଦେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଚଳ ଦେଖି ଦେବମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ତେବେ ବିଷ୍ଣୁ ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ମୁଁ ତୁମକୁ ନେଇଯିବି।” ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦେବୀ ଦେଖିଲେ ଯେ, ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ସୁରକ୍ଷିତ, ତେଣୁ ସେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ପୁନି କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।