ନାରଦ ମୁନି, ସବଳା ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ଭାବେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ପୁନର୍ବାର ପୂର୍ବପରି ସମ୍ବୋଧନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଭୂମିର ମାପ ଜାଣିବା ପରେ, ପୁନର୍ବାର ଫେରି ଆସି, ବିଶେଷ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।" ସେମାନେ ଭଳି, ଭାଇମାନଙ୍କ ପଥରେ ଯାଇଲେ; ଏହି ସମୟରୁ, କୌଣସି ଛୋଟ ଭାଇ ପୁରୁଣା ଭାଇଙ୍କ ପଥ ଚାହିଁ ଚାଲିବାକୁ ଚାହେନାହାନ୍ତି—ଏହା ଚେଷ୍ଟା କଲେ କେବଳ ଦୁଃଖ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ତେଣୁ ଏହା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିଭଳି, ସେମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ, ବୈରିଣୀ ନାମକ ନାରୀଙ୍କୁ ଷାଠିଜଣୀ କନ୍ୟା ଦେଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦଶଜଣୀକୁ ଧର୍ମଙ୍କୁ, ତେରଜଣୀକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ, ସତାଇଶଜଣୀକୁ ସୋମଙ୍କୁ ଏବଂ ଚାରିଜଣୀକୁ ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବୁଦ୍ଧିମାନ କୃଶାଶ୍ୱ ଏବଂ ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣୀ କରି ବିବାହ କରାଇଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନବଢ଼ି ଯିପରି ହେଲା, ତାହା ଆମେ ଆରମ୍ଭରୁ ଶୁଣିବାକୁ ପାଉ। ସେମାନେ ମାରୁତ୍ବତୀ, ବସୁ, ୟାମୀ, ଲମ୍ବା, ଭାନୁ ଏବଂ ଅରୁନ୍ଧତୀ। ଧର୍ମଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ—ସଙ୍କଳ୍ପା, ମୁହୂର୍ତ୍ତା, ସାଧ୍ୟା, ବିଶ୍ୱା ଏବଂ ଭାମିନୀ—ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ। ବିଶ୍ୱାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱଦେବମାନେ, ସାଧ୍ୟାଠାରୁ ସାଧ୍ୟମାନେ, ମାରୁତ୍ବତୀଠାରୁ ମାରୁତ୍ବନ୍ତମାନେ, ବସୁଠାରୁ ବସୁମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଭାନୁଠାରୁ ଭାନବମାନେ, ମୁହୂର୍ତ୍ତାଠାରୁ ମୁହୂର୍ତ୍ତକମାନେ, ଲମ୍ବାଠାରୁ ଘୋଷ, ଯାମୀଠାରୁ ନାଗବୀଥୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅରୁନ୍ଧତୀଠାରୁ ପୃଥିବୀର ଉପରିଭାଗରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଜଣେ, ସଙ୍କଳ୍ପାଠାରୁ ସଙ୍କଳ୍ପ, ଏବେ ବସୁମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ଶୁଣ। ଏହି ବସୁମାନେ ଦେବତା, ଯେଉଁମାନେ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲୋକିତ ଓ ବ୍ୟାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଅଷ୍ଟ ନାମ: ଆପ, ଧ୍ରୁବ, ସୋମ, ଧରା, ଅନିଳ, ଅନଳ, ପ୍ରତ୍ୟୁଷ, ପ୍ରଭାସ। ଆପଙ୍କ ଚାରିପୁତ୍ର: ଶାନ୍ତ, ଦଣ୍ଡ, ଶାମ୍ବ, ମଣିବକ୍ତ୍ର—ଏମାନେ ବଳି ଯଜ୍ଞର ସୁରକ୍ଷାରେ ନିମଗ୍ନ। ଧ୍ରୁବଙ୍କ ପୁତ୍ର କାଳ; ସୋମଠାରୁ ବର୍ଚ୍ଚା; ଧରାଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁତ୍ର: ଦ୍ରବିଣ ଓ ହବ୍ୟବାହ। କଳ୍ୟାଣିନୀଠାରୁ ପ୍ରାଣ, ରମଣ, ଶିଶିର; ମନୋହରାଙ୍କୁ ଧରାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କ ସନ୍ତାନ। ଶିବାଙ୍କୁ ମନୋଜବ, ଯାହାର ଗତି ଅଜ୍ଞାତ; ଅନଳଠାରୁ ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଗୁଣର ଅନୁକୂଳ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁମାର ଜଣ୍ମିଥିଲେ କାଶ୍ତ ଝାଡ଼ରେ; ତାଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀ ଶାଖ, ବିଶାଖ, ନୈଗମେୟ, ପୃଷ୍ଠଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ କୃତ୍ତିକାମାନେ ପୁତ୍ର ଭାବେ ମନେ କରାଯାନ୍ତି; ପ୍ରତ୍ୟୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଭୁ ଏବଂ ଦେବଳ; ପ୍ରଭାସ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ଦେବଶିଳ୍ପୀ। ସେ ସମସ୍ତ ରାଜମହଳ, ଉଦ୍ୟାନ, ପ୍ରତିମା, ଆଭୂଷଣ, ପୋଖରୀ, ବାଗିଚା, କୂଆଁ ଓ ଭବନ ନିର୍ମାଣରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହିପରି, ଅଜୈକପାଦ, ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ, ବିରୂପାକ୍ଷ, ରୈବତ, ହର, ବହୁରୂପ, ଏବଂ ତ୍ରୟମ୍ବକ—ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ। ସାବିତ୍ର, ଜୟନ୍ତ, ପିନାକୀ, ଅପରାଜିତ—ଏହି ରୁଦ୍ରମାନେ—କୁଳପତି ଭାବେ ଏଗାରଜଣ ଘୋଷିତ। ଏହି ମନସ୍ପୁତ୍ର ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଅସଂଖ୍ୟ, ଚଉରାସି କୋଟି, ଅବିନାଶୀ। ସେମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ନାତି, ତାଙ୍କ ପରମ୍ପରା, ସୁରଭୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମି, ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁତ୍ର ଓ ନାତିମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି: ଅଦିତି, ଦିତି, ଦନୁ, ଅରିଷ୍ଟା, ସୁରସା, ସୁରଭୀ, ବିନତା, ତାମ୍ରା, କ୍ରୋଧବଶା, ଇରା, କଦ୍ରୁ ଓ ବିଶ୍ୱା। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ତୁଷିତ ନାମକ ଦେବମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁର ଅନ୍ତରାଳରେ ଥିଲେ, ଏବଂ ବୈବସ୍ବତ ମନୁର ଅନ୍ତରାଳରେ ଦ୍ବାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ଭାବେ ପରିଚିତ। ସେମାନେ: ଇନ୍ଦ୍ର, ଧାତା, ଭଗ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଯମ, ବିବସ୍ୱାନ୍, ସବିତା, ପୂଷା, ଅଂଶୁମାନ୍, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ। ଏହି ଦ୍ବାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ, ହଜାର ରେଖାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ, ମାରୀଚ ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଅଦିତିଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁତ୍ର ଭାବେ ମନେ କରାଯାନ୍ତି। ଭୃଶାଶ୍ୱ ଋଷିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଦେବତା ଭାବେ ପରିଚିତ; ଏହି ଦେବଗଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ବିଲୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଦିତି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଇଥିଲେ—ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଓ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ। ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ଚାରି ପୁତ୍ର: ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଅନୁହ୍ଲାଦ, ସଂହ୍ଲାଦ, ହ୍ଲାଦ। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଆୟୁଷ୍ମାନ୍, ଶିବି, ବାଷ୍କଳ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ପୁତ୍ର ବିରୋଚନ; ବିରୋଚନଙ୍କୁ ବଳି ନାମକ ପୁତ୍ର ମିଳିଲେ। ବଳିଙ୍କୁ ଏକଶ ଝିଅ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଣ ସର୍ବପ୍ରଥମ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁତାପନ, ନିକୁମ୍ଭନାଭ, ଗୁର୍ବକ୍ଷ, କୁକ୍ଷିଭୀମ, ବିଭୀଷଣ—ଏମାନେ ବାଣଙ୍କ ଭାଇ ଏବଂ ଅନେକ ଗୁଣଶାଳୀ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ବାଣ, ହଜାର ହାତର ଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ। ସେ ଯେଉଁଥିରେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ମହାଦେବ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ମହାକାଳ ଦେଖାଇ ପିନାକୀ ସମାନ ସ୍ଥିତି ଦେଇଥିଲେ। ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କୁ ଉଲୂକ, ଶକୁନି, ଭୂତସଂତାପନ, ମହାନାଭ ନାମକ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଏହିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ସନ୍ତାନ ଓ ନାତି—ସପ୍ତ କୋଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲେ। ଦନୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଶତପୁତ୍ର ଦେଇଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଭିପ୍ରଚିତ୍ତି ସବୁଠାରୁ ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ।