ଭଜମାନଙ୍କର ପୁଅ ବିଦୁରଥା, ଯିଏ ରଥଯୋଧ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ ହେଲେ—ରାଜା ଅଧିଦେବ ଓ ଶୂର। ରାଜା ଅଧିଦେବଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ ହେଲେ—ଶୋନଶ୍ୱ ଓ ଶ୍ୱେତବାହନ, ଏମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ନିୟମ ନିଷ୍ଠାରେ ପ୍ରଥମ। ଶୋନଶ୍ୱଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଥିଲେ—ଶାମି, ଦେବଶର୍ମା, ନିକୁନ୍ତ, ଶକ୍ର ଓ ଶତୃଜିତ; ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ସାହସୀ। ଶାମିଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତିକ୍ଷେତ୍ର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭୋଜ, ଓ ଭୋଜଙ୍କ ପୁଅ ହ୍ରିଧିକା। ହ୍ରିଧିକାଙ୍କର ଦଶ ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୃତବର୍ମା ଜେଷ୍ଠ, ଶତଧାନ୍ୱ ମଧ୍ୟମ। ଦେବାର୍ହ, ନଭ, ଭୀଷଣ, ଅଜାତ, ବନଜାତ ଓ କରମ୍ଭକା (ଅନ୍ୟୁନ୍ନ)—ଏମାନେ ହ୍ରିଧିକାଙ୍କ ପୁଅ। ଦେବାର୍ହଙ୍କ ପୁଅ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅସମଞ୍ଜସ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ତମୋଜାତ। ଅଜାତଙ୍କର ତିନି ସାହସୀ ପୁଅ—ସୁଦଂଷ୍ଟ୍ର, ସୁନଭା ଓ କୃଷ୍ଣ; ଏମାନେ ଅନ୍ଧକ ପରିଚିତ। ଯେଉଁଠି ଏହି ଅନ୍ଧକ ପରମ୍ପରାକୁ ନିତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ବଡ଼ ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ ପରିବାର, ଅନେକ ସନ୍ତାନ ଲାଭ କରେ। ଏହି ପରେ ବୃଷ୍ଣିଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ବିବାହ କଲେ। ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ସୁମିତ୍ର ନାମକ ଏକ ପୁଅ ହେଲେ, ଯିଏ ମିତ୍ରମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ। ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଯୁଧାଜିତ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ; ଏପରେ ଦେବମିଧୁଷ, ଅନମିତ୍ର, ଶିବି ଓ ପଞ୍ଚମ କୃତଲକ୍ଷଣ। ଅନମିତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ନିଘ୍ନ, ନିଘ୍ନଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ—ପ୍ରସେନ (ବିଶାଳ ସାହସୀ) ଓ ଶକ୍ତିସେନ। ପ୍ରସେନଙ୍କ ପାଖରେ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ନାମକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମଣି ଥିଲା; ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ମଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମଣି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲା। ଏହି ମଣି ପାଇଁ ଅନେକବାର ଅନୁରୋଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରସେନ ଏହାକୁ ହୃଦୟରେ ରଖିଥିଲେ; ଗୋବିନ୍ଦ ଚାହିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମଣି ଲାଭ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏକ ଦିନ, ପ୍ରସେନ ଏହି ମଣି ପିନ୍ଧି ଶିକାର କରିବାକୁ ଗଲେ; ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା, ସେ ଏକ ଜନ୍ତୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ପ୍ରସେନ ଏକ ଭାଲୁ ଦେଖିଲେ; ଭାଲୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସେନକୁ ଦେଖିଲେ, ପ୍ରସେନଜିତ ଭାଲୁକୁ ଦେଖିଲେ। ଭାଲୁ ପ୍ରସେନକୁ ମାରିଦେଲା ଓ ମଣିଟିକୁ ନେଇଗଲା; ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରସେନ ଏହି ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ଗୋବିନ୍ଦ ଏହି ଖବର ଶୁଣିବା ପରେ, ସନ୍ଦେହ କଲେ; ପ୍ରସେନ ମଣି ପାଇଁ ମାରାଯିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା। ପ୍ରସେନ ମଣି ପିନ୍ଧି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ, ଦେଖିଲେ ଏକ ଜନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲା। ତେଣୁ, ଗୋବିନ୍ଦ କହିଲେ, "ଏହି ଦୁଷ୍ଟ, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଥିବା, ମୁଁ ଏହାକୁ ମାରିଦେବି।" ଏକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଗୋବିନ୍ଦ ପୁଣି ଶିକାରକୁ ଗଲେ, ସଯୋଗରେ ଗୁହା ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ଭାଲୁ ରାଜା ଭୟଙ୍କର ଅବାଜ କଲେ; ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଗୋବିନ୍ଦ ତଳୱାର ହାତରେ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଓ ଜାମ୍ବବାନ ଭାଲୁ ରାଜାକୁ ଦେଖିଲେ। ହ୍ରୀଷୀକେଶ ତୁରନ୍ତ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କୁ ଧରିଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରାଗରେ ଲାଲ ହେଇଗଲା। ଭାଲୁ ତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଏହିପରେ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଵର ଦେଲେ। ଭାଲୁ କହିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ; ମୋର ଶୁଭ କନ୍ୟା ଆପଣଙ୍କୁ ବର କରିପାଇଁ; ଏହି ମଣି, ଯାହା ପ୍ରସେନକୁ ମାରି ମୁଁ ପାଇଥିଲି..." ଏପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜାମ୍ବବାନକୁ ମାରିଦେଲେ, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି ମଣି ଓ କନ୍ୟାକୁ ନେଇଲେ। ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ସଭାରେ ମଣି ଦେଇଲେ; ଏପରେ ଜନାର୍ଦନ ଭୁଲ ଅଭିଯୋଗରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଯାଦବ ଭାଇମାନେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆମେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲୁ ପ୍ରସେନ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯାଇଛନ୍ତି।" ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ଦଶ ଉତ୍ତମ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, କୈକେୟ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ; ତାଙ୍କୁ ଏକ ଶତାଧିକ ପୁଅ ହେଲେ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଭଙ୍ଗକାରା ଜେଷ୍ଠ। ଭଙ୍ଗକାରାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବ୍ରତବତୀ, ତିନି ମୂଲ୍ୟବାନ ମହିଳା ସନ୍ତାନ—ତାଙ୍କ ଲୋଟସ୍ ଦୃଷ୍ଟି ଥିଲା। ସତ୍ୟଭାମା, ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଷ୍ଠାଶୀଳୀ, ଓ ପଦ୍ମାବତୀ; ଏମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲେ। ଅନମିତ୍ରଙ୍କୁ ଶିନି ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ କମ୍; ଶତ୍ୟକା ତାଙ୍କ ପୁଅ, ସାତ୍ୟକି ତାଙ୍କ ପୁଅ। ଶତ୍ୟବାନ ଓ ଯୁୟୁଧାନ—ଶିନିଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଯୁୟୁଧାନଙ୍କ ପୁଅ ଅସଙ୍ଗ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ୟୁମ୍ନି। ଦ୍ୟୁମ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ଯୁଗନ୍ଧର; ଏହିପରି ଶୈନ୍ୟମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହା ଅନମିତ୍ର, ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀର ବଂଶାବଳୀ। ଅନମିତ୍ରଙ୍କୁ ଯୁଧାଜିତ ନାମକ ନାୟକ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଦୁଇ ଅନ୍ୟ ନାୟକ ପୁଅ—ବୃଷଭ ଓ କ୍ଷତ୍ର। ବୃଷଭ କାଶୀ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଦାମ୍ପତ୍ୟ କଲେ, ଜୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଜୟନ୍ତ ନାମକ ଧର୍ମପରାୟଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅକୃରୁରଙ୍କୁ ସଦାୟଜ୍ଞ ନାମକ ଅତି ଶୂର, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଅତିଥିପ୍ରିୟ ପୁଅ ହେଲେ; ସଦାୟଜ୍ଞ ବଡ଼ ଦାନବୀର। ଅକୃରୁରଙ୍କୁ ଶୈବ୍ୟଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା ରତ୍ନା କନ୍ୟା ମିଳିଲେ; ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଏକାଦଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ହେଲେ—ଉପଲମ୍ଭ, ସଦାଲମ୍ଭ, ବୃକଳ, ବୀର୍ୟ, ସବୀତର, ସଦାପକ୍ଷ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ବାରିମେଜୟ, ଧର୍ମଭୃତ, ଧର୍ମବର୍ମାନ, ଧୃଷ୍ଟମାନ; ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଅଗ୍ର ପୁରୋହିତ। ଅକୃରୁରଙ୍କୁ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ବଂଶରେ ଦୁଇ ପୁଅ ହେଲେ—ଦେବବାନ ଓ ଉପଦେବ; ଏମାନେ ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି। ଏପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତରପାଳି ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀର ବଂଶାବଳୀ, ଅନ୍ଧକ ଓ ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କର ବିଶିଷ୍ଟ କଥା, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଉତ୍ତିର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।