ବିଦର୍ଭର ଅନେକ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସମରକୁଶଳ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଥିଲେ। ଲୋମପାଦଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ମନୁ, ତାଙ୍କର ଏକ ଆତ୍ମୀୟ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ପୁଅ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। କୈଶିକଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଚିଦି, ତାଙ୍କଠାରୁ ଚେଦି ନାମକ ରାଜାମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ବିଦର୍ଭଙ୍କ ପୁଅ କ୍ରଥାଙ୍କ ନାମ କୁନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି କୁନ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରଶଂସିତ ଶୂରବୀର ରଣଧୃଷ୍ଟ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଧୃଷ୍ଟଙ୍କ ନାମ ଥିଲେ ନିର୍ବୃତି, ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ବୀରମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରିଥିଲେ। ନିର୍ବୃତିଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ଥିଲେ ବିଦୂରଥ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବ୍ୟୋମ, ଯିଏ ଦଶାର୍ହ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ। ବ୍ୟୋମଙ୍କୁ ଜିମୂତ ନାମକ ପୁଅ ମିଳିଲେ। ଜିମୂତଙ୍କ ପୁଅ ଭିମଳ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭୀମରଥ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ନବରଥ। ନବରଥଙ୍କ ପୁଅ ଦୃଢ଼ରଥ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶକୁନି, ତାଙ୍କଠାରୁ କରମ୍ଭ, ଏବଂ କରମ୍ଭଠାରୁ ଦେବରାତ। ଦେବକ୍ଷତ୍ର ରାଜା ହେଲେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ଦୈବରାତି, ଯିଏ ଦେବନକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ଦିବ୍ୟ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଲେ। ମଧୁର ନାମକ ଚମତ୍କାର ଶିଶୁ ମଧୁ ଓ ପୁରୁବାସଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ। ପୁରୁବାସଠାରୁ ପୁରୁଦ୍ବାନ୍ ନାମକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ। ପୁରୁଦ୍ବାନ୍ଙ୍କୁ ବୈଦର୍ଭୀ ଭଦ୍ରସେଣୀଠାରୁ ଜନ୍ତୁ ନାମକ ପୁଅ ମିଳିଲେ। ଜନ୍ତୁଙ୍କ ମହିଳା ଥିଲେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ରାଜକୁମାରୀ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସାତ୍ୱତ, ଯିଏ ମହାନ ଗୁଣ ଓ ପ୍ରଶଂସାର ଅଧିକାରୀ, ଏହି ମହାନ ଜ୍ୟାମଘଙ୍କ ବଂଶର ଅନୁସୂତି ଜାଣିଥିଲେ। ସେ, ପ୍ରଜାରେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନ୍ତେ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା ସୋମଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କଲେ। କୌଶଳ୍ୟା ନାମକ ରାନୀ ସାତ୍ୱତଙ୍କୁ ଚାରି ଗୁଣୀୟ ପୁଅ ଦେଲେ—ଭଜିନ, ଭଜମାନ, ଦିବ୍ୟ, ଏବଂ ଦେବାବୃଦ୍ଧ ରାଜା। ଏହି ସମୟରେ ଆଉ ଅନେକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ—ଅନ୍ଧକ, ମହାଭୋଜ, ବୃଷ୍ଣି, ଏବଂ ଯଦୁବଂଶୀ। ସେମାନଙ୍କ ଚାରି ବଂଶର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ଭଜମାନଙ୍କୁ ସୃଞ୍ଜୟା ଓ ବାହ୍ୟକାଠାରୁ ପୁଅ ହେଲେ। ସୃଞ୍ଜୟାଠାରୁ ଦୁଇ ପୁଅ ଓ ବାହ୍ୟକାଠାରୁ ବାହ୍ୟକା ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ। ଭଜମାନଙ୍କ ଦୁଇ ଭଉଣୀ ଜଣେ ଅନେକ ପୁଅ ଦେଲେ—ନିମି, କୃମିଳ, ଏବଂ ବୃଷ୍ଣି, ଯିଏ ଶତ୍ରୁପୁରୀ ଜୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତେ ଭଜମାନଙ୍କୁ ବାହ୍ୟକା ଓ ସୃଞ୍ଜୟାଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଦେବାବୃଦ୍ଧ ରାଜା, ଯିଏ ପରିବାରରେ ମିତ୍ରବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତି ନିମିତ୍ତେ ମହାତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ ଏକ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ପବିତ୍ର କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ନଦୀ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଧର୍ମ ଦେଖି ଏହି ଉତ୍ତମ ନଦୀ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନରେ ଚିନ୍ତା କରି ଏକ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ—‘ମୁଁ ଏପରି କୌଣସି ମହିଳାକୁ ଜାଣିନାହିଁ ଯାହାଠାରୁ ଏପରି ପୁଅ ହେବ, ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ ହଜାର ନାରୀ ହେବି।’ ପରେ ସେ ଅତି ରୂପବତୀ କୁଅରୀ ଭାବେ ରାଜାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ, ରାଜା ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ ଓ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ନବମ ମାସରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଦେବାବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ବଭୃ ବଞ୍ଚାଇ ଦେଲେ। ଏହି ପୁରାତନ ବଂଶାବଳୀ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦେବାବୃଦ୍ଧଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି। ଯେପରି ଆମେ ଦୂରରୁ ଶୁଣିବା ଓ ନିକଟରୁ ଦେଖିବା, ସେଭଳି ବଭୃ, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବାବୃଦ୍ଧଙ୍କ ସମାନ ଦେବତା ଉପମା ଥିଲେ। ବଭୃ ଓ ଦେବାବୃଦ୍ଧଠାରୁ ପୁରାତନ ସଠି ଓ ସତର ହଜାର ପୁରୁଷ ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ଦାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ନିଶ୍ଚଳ ବ୍ରତୀ, ରୂପବାନ୍, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶିକ୍ଷା ଓ ପ୍ରତାପରେ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। କଙ୍କଙ୍କ କନ୍ୟା ଚାରି ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ: କୁକୁର, ଭଜମାନ, ଶଶି, କମ୍ବଳବର୍ହିଷ। କୁକୁରଙ୍କ ପୁଅ ବୃଷ୍ଣି, ବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ପୁଅ ଧୃତି, ତାଙ୍କ ପୁଅ କପୋତରୋମା, ତାଙ୍କ ପୁଅ ତୈତ୍ତିରି। ତାଙ୍କ ପୁଅ ସର୍ପ, ସର୍ପଙ୍କ ପୁଅ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ନଳ, ତାଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ଦରଦୁନ୍ଦୁଭି। ଏହି ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ ପୁନର୍ବସୁ ଜନ୍ମିଲେ, ସେ ପୁଅ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ଏହି ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ମଧ୍ୟରୁ, ସଭା କ୍ଷେତ୍ରରୁ, ଶାସ୍ତ୍ରବିଦ୍, ଯଜ୍ଞ-ପରାୟଣ, ଦାନଶୀଳ ପୁନର୍ବସୁ ଉଦୟ ହେଲେ। ସେ ଜୁମ୍ଳା ଜୁମ୍ଳା ଦୁଇ ପୁଅ ହେଲେ—ଅବିଜିତ ଓ ଆହୁକ; ଆହୁକୀ ନାମକ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମାତୃ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ। ଏଠାରେ ଆହୁକ ବିଷୟରେ କବିଗଣ କହନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସେମାନଙ୍କ ସହ ବହୁ ସେବକ, ଅନୁଚର, ଧ୍ୱଜାଧାରୀ ଓ ସେନା ଥିଲେ। ଦଶ ହଜାର ରଥ, ମେଘର ଗୁଞ୍ଜନ ଭଳି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ନଥିଲେ, କେହି ଶକ୍ତିହୀନ ନଥିଲେ, କେହି ଯଜ୍ଞ ନ କରୁଥିଲେ ନାହିଁ, କେହି ଦାନ ଦେଉନଥିଲେ ନାହିଁ। ଭୋଜମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଅଶୁଦ୍ଧ ବା ଅଜ୍ଞାନୀ ଜନ୍ମିଲେ ନାହିଁ; ଏହି କଥା ଆହୁକଙ୍କ ସେବାକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହାଯାଏ। ଆହୁକ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଆହୁକୀଙ୍କୁ ଅବନ୍ତୀରେ ବିବାହ ଦେଲେ। ଆହୁକା, କାଶ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା, ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ—ଦେବକ ଓ ଉଗ୍ରସେନ, ଦୁଇଁଠି ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ବୀ। ଦେବକଙ୍କ ଶୂରବୀର କନ୍ୟାମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ। ଦେବବାନ, ଉପଦେବ, ସୁଦେବ, ଦେବରକ୍ଷିତ—ଏମାନଙ୍କ ସାତଜଣୀ ଭଉଣୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ବିବାହ ହେଲେ। ସେମାନେ: ଦେବକୀ, ଶ୍ରୁତଦେବୀ, ମିତ୍ରଦେବୀ, ଯଶୋଧରା, ଶ୍ରୀଦେବୀ, ସତ୍ୟଦେବୀ, ଓ ସୁତାପୀ। ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ନଉ ପୁଅ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କଂସ ପ୍ରଥମ, ତାପରେ ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ, ସୁନାମ, କଙ୍କ, ଶଙ୍କ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ। ଅଜଭୁ, ରାଷ୍ଟ୍ରପାଳ, ଯୁଦ୍ଧମୁଷ୍ଟି, ସୁମୁଷ୍ଟିଦା—ଏମାନଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ଭଉଣୀ ଥିଲେ: କଂସ, କଂସବତୀ, ଓ ଅନ୍ୟମାନେ। ସୁତନ୍ତୁ, ରାଷ୍ଟ୍ରପାଳୀ, କଙ୍କ—ଏହି ମହିଳାମାନେ; ଏଭଳି ଉଗ୍ରସେନ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ସହିତ କୁକୁର ବଂଶର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି।