ଏକ ସମୟରେ, ଶୂରବୀର କୁନ୍ଦିକେରା, ତଳଜଙ୍ଘା ଓ ବିତିହୋତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଅନର୍ତ୍ତ ଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନର୍ତ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ମିତ୍ରକର୍ଷଣା ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଅଜୟ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାବଳୀ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଅର୍ଜୁନ, ଯିଏ ହଜାର ହାତ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ସହ ତିନି ଲୋକର ଭୂମିକୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଜୟ କରିଥିଲେ; ଯେଉଁ ମଣିଷ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ତାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ଶୁଭ ଫଳ ପାଇଥାଏ। ତାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ କେହି ଧନ ହରାଇବେ ନାହିଁ, ହରାଇଥିବା ଧନ ଉପାର୍ଜନ କରିବେ; ଯେଉଁଠାରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ କହାଯାଏ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ତାପରେ ପ୍ରସ୍ନ ହେଲା, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ମହାପୁରୁଷ ଅପାବାଙ୍କ ଅରଣ୍ୟକୁ କିଏ ଜଳାଇଦେଲେ? ଏହି ରାଜା ଲୋକଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଥିଲେ, ତେବେ ଏହି ରକ୍ଷକ କିପରି ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟକୁ ଜଳାଇଦେଲେ? ଏହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱିଜ ରୂପେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି କହିଲେ, “ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମୋତେ ଏକ ଆଶା ପୂରଣ କର।" ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଓ ପୂଜ୍ୟ, କିପରି ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଉଛ? କଣ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉ? ଦେଇପରିବି।" ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ, “ମୋତେ ଅଚଳ ବସ୍ତୁ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ଦିଅ। ଏହା ମୋର ସନ୍ତୁଷ୍ଟି।” ରାଜା କହିଲେ, “ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଉର୍ଜା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅଚଳ ବସ୍ତୁ ଜଳିପାରିବ ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି।” ସୂର୍ଯ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଚାରି ଦିଗରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅକ୍ଷୟ ବାଣ ଦେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ବାଣ ମୋର ଉର୍ଜାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ, ଯେଉଁଠାରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହେବେ, ଅଚଳ ବସ୍ତୁକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେବେ, ଶୁଷ୍କ ବସ୍ତୁକୁ ଖାକ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳାଇଦେବେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୋର ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ହେବ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି ବାଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଲେ, ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ସମ୍ମୁଖରେ ଯେଉଁଠି ବସ୍ତୁ ଆସିଲା, ସବୁ ଅଚଳ ବସ୍ତୁକୁ ଜଳାଇଦେଲେ। ଗ୍ରାମ, ଆଶ୍ରମ, ଗୋଉଠ, ନଗର, ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ, ଅରଣ୍ୟ, ବାଗିଚା— ସବୁ ଜଳିଗଲା। ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରଥମେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ, ପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଜଳାଇଦେଲେ। ଭୂମି ଗଛ ଓ ଘାସ ଶୂନ୍ୟ ହେଇଗଲା, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଧ୍ୱଂସ ହେଇଗଲା। ଏହି ସମୟରେ, ମହା ଋଷି ଜଳରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଜଳରେ ରହିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ମହା ତପସ୍ୱୀ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଜଳିଗଲା ଦେଖିଲେ। କ୍ରୋଧରେ, ଏହି ମହା ଋଷି ରାଜା ଋଷିକୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି କଥା କହିଛି। ଏବେ ମୁଁ କ୍ରୋଷ୍ଟୁ ରାଜା ଋଷିଙ୍କ ପ୍ରଶସ୍ତ ବଂଶ କଥା କହିବି। ଏହି ବଂଶରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଭୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କ ପୁଅ ବୃଜିନୀବାନ ଶୂରବୀର ରଥୀ ଥିଲେ। ବୃଜିନୀବାନଙ୍କ ପୁଅ ସ୍ୱାହା, ବିଶେଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସ୍ୱାହାଙ୍କ ପୁଅ ରୁଷଙ୍ଗୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ଥିଲେ। ରୁଷଙ୍ଗୁ ସନ୍ତାନ ଆଶା କରି, ମୃଦୁ ସ୍ୱଭାବ ଥିବା ପୁଅ ଚିତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଚିତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଚିତ୍ରରଥ, କାର୍ଯ୍ୟକୁଶଳ ଥିଲେ। ପରେ ଶୂରବୀର ଚୈତ୍ରରଥୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଦାନଶୀଳ ଓ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ, ଯିଏ ସଶବିନ୍ଦୁ ନାମରେ ବିଶ୍ୱ ରାଜା ହେଲେ। ପୁରୁଣା ବଂଶାବଳୀର ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଅଛି— ସଶବିନ୍ଦୁଙ୍କ ଏକ ଶତ ପୁଅ ଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁଅଙ୍କ ଏକ ଶତ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଜ୍ଞାନୀ, ଶୁଭ ଦେଖା, ଅନେକ ଧନ ଓ ଶକ୍ତି ଧାରିତି। ଏହି ଶତ ନାୟକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥୁସାହ୍ଵ ବଳୀୟ ଥିଲେ। ପୃଥୁଶ୍ରବା, ପୃଥୁୟଶା, ପୃଥୁଧର୍ମା, ପୃଥୁଂଜୟ, ପୃଥୁକୀର୍ତି, ପୃଥୁମନା, ଓ ସଶବିନ୍ଦୁ ନାମକ ରାଜାମାନେ ଥିଲେ। ପୁରାତନ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ପୃଥୁଶ୍ରବା ଏହି ବଂଶରେ ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କ ଶାସନ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀରେ। ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କ ପୁଅ ଉଶନା ଏହି ଭୂମିକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଏକ ଶତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ଧର୍ମପରାୟଣ ଥିଲେ। ଉଶନାଙ୍କ ପୁଅ ତିତିକ୍ଷୁ ଶତୃତାପନ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ; ତିତିକ୍ଷୁଙ୍କ ପୁଅ ମାରୁତ୍ତ, ରାଜା ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ମାରୁତ୍ତଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୂରବୀର କମ୍ବଳବର୍ହିଷ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଶିକ୍ଷିତ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ, ସୁନା ଅଭ୍ୟରଣ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ। ରୁକ୍ମକବଚ ବିଭିନ୍ନ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଅଭ୍ୟରଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରଥୀମାନେ ମାରି ଏହି ଭୂମିକୁ ଅଧିକାର କଲେ। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ, ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେବାରେ ଦାନ କଲେ; ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ରୁକ୍ମକବଚ ସମୟ-ସମୟରେ ଶତ୍ରୁ ନାୟକମାନେ ମାରିଥିଲେ। ପାଞ୍ଚ ଶୂରବୀର ଓ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ କୁଶଳ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ: ରୁକ୍ମେଷୁ, ପୃଥୁରୁକ୍ମ, ଜ୍ୟାମଘ, ପରିଘ, ଓ ହରି। ପିତା ପରିଘ ଓ ହରିକୁ ଭିଦେହରେ ବସାଇଲେ; ରୁକ୍ମେଷୁ ରାଜା ହେଲେ, ପୃଥୁରୁକ୍ମ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ହେଲେ। ଜ୍ୟାମଘ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ ନିଜେ ଆଶ୍ରମରେ ଶାନ୍ତ ରହିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିର୍ଦେଶରେ ଆଶ୍ରମରେ ବସି ଶାନ୍ତି ରହିଲେ। ଏକ ଦିନ, ରାଜା ନିଜ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ, ଚାରି ଦିଗରେ ଏକା ଚାଲି, ଜୀବିକା ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବାକୁ ନର୍ମଦା ନଦୀପାର୍ଶ୍ବରେ ଚାଲିଗଲେ। ରିକ୍ଷବନ୍ତ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚି, ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟମାନେ ଖାଇଥିଲେ, ସେଠି ବସିଲେ; ଜ୍ୟାମଘଙ୍କ ଜନ୍ମାନ୍ତ୍ରୀ ଚୈତ୍ରା, ପ୍ରବୃଦ୍ଧ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ, ସେଠି ସହିତ ଥିଲେ। ରାଜା ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମାନ୍ତ୍ରୀ ମିଳିଲେ ନାହିଁ; ସେଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି ଏକ କନ୍ୟା ଅଧିକାର କଲେ। ଭୟରେ, ସେ ଜନ୍ମାନ୍ତ୍ରୀକୁ କହିଲେ, “ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ହସିଥିବା କନ୍ୟା ତୁମର ବହୁ ହେବ।” ଏପରି କହିଲେ, ଜନ୍ମାନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “କାହା ବହୁ?” ରାଜା କହିଲେ, “ଯେଉଁ ପୁଅ ତୁମେ ଜନ୍ମ ଦେବ, ତାଙ୍କ ମହିଳା ହେବ।” ତେଣୁ ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କରି, ଜନ୍ମାନ୍ତ୍ରୀ ଏହି କନ୍ୟା ପାଇଁ ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।