ହୈହୟ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧର୍ମନେତ୍ର। ଧର୍ମନେତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ କୁନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ସଂହତ। ସଂହତଙ୍କ ପରେ ରାଜା ମହିଷ୍ମାନ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ବୀର ରୁଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟ। ଏହି ରୁଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିବା ଭଳି କାଶୀର ରାଜା ହେଲେ। ରୁଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ, ଦୁର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କନକ। କନକଙ୍କ ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—କୃତବୀର୍ୟ, କୃତାଗ୍ନି, କୃତବର୍ମା ଓ କୃତଉଜସ। ଏହି କୃତବୀର୍ୟଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ଅର୍ଜୁନ। ଏହି ରାଜା ଅର୍ଜୁନ ହଜାର ହାତ ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସପ୍ତଦ୍ବୀପର ଅଧିପତି ଥିଲେ, ଓ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ତାଙ୍କୁ ଚାରିଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଇଥିଲେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ଚାହିଲେ ହଜାର ହାତ, ତାପରେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସଜ୍ଜନମାନେ ଅନ୍ୟାୟ କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଶକ୍ତି। ଏହା ସହିତ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୃଥିବୀ ଜୟ କରିବା, ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାସନ କରିବା, ଓ ସୀମା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଅଧିକାର ଚାହିଲେ। ଏହି ଭଳି ବର ପାଇ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ, ସପ୍ତଦ୍ବୀପ, ପର୍ବତ ଓ ସପ୍ତସାଗର ଜୟ କରିଲେ। ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ହଜାର ହାତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ତାଙ୍କ ରଥ ଓ ଧ୍ୱଜା ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ସେ ଦଶ ହଜାର ଅନୁଷ୍ଠିତ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅବିରୋଧ ଏବଂ ଅପାର ଦାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୂପ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବେଦି ଥିଲା। ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ବିମାନରେ ଆସି ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାହାକୁ ସୁନ୍ଦର କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ନାରଦ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖି ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ନାରଦ କହିଥିଲେ ଯେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ପଥକୁ କେବେ ଅପେକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ—ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ପ୍ରତାପ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା। କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ତଲୱାର, ଚକ୍ର, ଧନୁଷ୍ୟ, ବାଣ ଧରି, ରଥ ଚାଲାଇ, ସପ୍ତଦ୍ବୀପ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗୀ ଭଳି ଚୋରମାନେ ଉପରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଅସୀମ ସମ୍ପଦର ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ଭାବେ ପଚାସି ହଜାର ବର୍ଷ ଶାସନ କଲେ। ସେ ନିଜେ ଗୋପାଳକ ଓ କ୍ଷେତ୍ରରକ୍ଷକ ହେଲେ, ଏବଂ ନିଜ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ବର୍ଷାକାରୀ ଅର୍ଜୁନ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ ତାର ଦ୍ୱାରା କଠିନ ହୋଇଥିବା ହଜାର ହାତ ଶରତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଭଳି ହଜାର କିରଣରେ ଅଭିଭାସିତ ହୁଏ। ସେ ମାହିଷ୍ମତୀରେ କର୍କୋଟକ ନାଗଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ସେଠାରେ ବସାଇଥିଲେ। ବର୍ଷାକାଳରେ ସେ ମଜା କରି ଉତ୍କୁଳିତ ସମୁଦ୍ର ଧାରାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ। ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ଏକାଧିକ ପୁଷ୍ପମାଳା ପିନ୍ଧି ଖେଳୁଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କର ତରଙ୍ଗ ଭୟରେ ନର୍ମଦା ନଦୀ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଆସିଥିଲା। ହଜାର ହାତରେ ସେ ବିପୁଳ ସମୁଦ୍ରକୁ ବିଶ୍ୱଳିତ କରି, ବର୍ଷାରେ ପ୍ରବାହିତ ନର୍ମଦାକୁ ଉତ୍କୁଳିତ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ହଜାର ହାତରେ ଅପାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍କୁଳିତ ହେଲେ, ପାତାଳବାସୀ ଦାନବମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ସେ ବଡ଼ ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ଉଠାଇ, ମାଛ ଓ ତିମିଙ୍ଗଳକୁ ଡୁବାଇ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣିତ ଫେଣର ତୁଳ କରି ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମଣଯୋଗ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଭଳି ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଦରାଚଳ ଭଳି ମଥିତ ହେଲାକୁ ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇ ଅମୃତ ଉତ୍ପତ୍ତି ଭାବିଥିଲେ। ତେବେ ବଡ଼ ବଡ଼ ସର୍ପମାନେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଅସ୍ଥିର, ସୂର୍ୟାସ୍ତକାଳର କଦଳୀ ତଣ୍ଡ ଭଳି ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଏଭଳି ଧନୁଷ୍ୟ ଚାପି, ପାଞ୍ଚଟି ବାଣ ଲଗାଇ, ସେ ଲଙ୍କାରେ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କର ସେନାକୁ ମୋହିତ କରିଦେଲେ। ସେ ରାବଣଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ବନ୍ଧି ମାହିଷ୍ମତୀକୁ ଆଣି, କାରାଗାରରେ ରଖିଥିଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନି ଏହା ଦେଖି, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଗଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଶାନ୍ତିକରଣ ପରେ ଅର୍ଜୁନ ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ହଜାର ହାତରୁ ଧନୁଷ୍ୟ ତାରର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା, ଯେଉଁଟି ବିପ୍ଳବ ଶେଷରେ ହଜାର ମେଘର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅଥବା ଇନ୍ଦ୍ରବଜ୍ରର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟର ଅଦ୍ଭୁତ ଖେଳ, ଭାର୍ଗବ ତାଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତାଳ ଭଳି ହଜାର ହାତ କାଟିଦିଆଗଲା। କ୍ରୋଧିତ ଭାବରେ ସେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ—"ହୈହୟ, ତୁମେ ମୋର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅରଣ୍ୟ ଦାହ କରିଥିଲେ, ଏହି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଜଣେ କରିବେ ଓ ଏହା ତୁମ ପାଖରୁ ନେଇଯିବେ।" "ପ୍ରଥମେ ତୁମ ହଜାର ହାତ ଶକ୍ତିରେ କାଟିଦେଇ, ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ତପସ୍ବୀ ଭାର୍ଗବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୁମକୁ ବଧ କରିବେ।" ଏହି ଶାପରେ ରାମ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଏହି ବର ଆଗରୁ ରାଜା ଋଷି ନିଜେ ଚୟନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶତପୁତ୍ର ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚଜଣ ବଡ଼ ରଥୀ, ଶସ୍ତ୍ରଚତୁର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୀର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ମହାବଳୀ ଥିଲେ। ଏମାନେ ହେଲେ—ଶୂରସେନ, ଶୂର, ଧୃଷ୍ଟ, କ୍ରୋଷ୍ଟ୍ରି, ଜୟଧ୍ୱଜ, ବୈକର୍ତ୍ତ, ଓ ଅବନ୍ତି। ଜୟଧ୍ୱଜଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ତଳଜଂଘ, ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତଳଜଂଘ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକଶତ ଥିଲେ। ଏହି ମହାନ ହୈହୟମାନେ ପଞ୍ଚ ଖ୍ୟାତିନାମା କୁଳରେ ବିଭକ୍ତ—ବିତିହୋତ୍ର, ଶାର୍ୟାତ, ଭୋଜ, ଅବନ୍ତି ଓ ବୃତିହୋତ୍ର।