ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ଧର୍ମର ଆଭାରେ ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରି, ସ୍ୱର୍ଗ ଦିଗରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ରାଜା କହିଲେ, "ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଯିବି, ଏବଂ ମୋର ବନ୍ଧୁ ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମୋ ସହ ଯିବେ। କିନ୍ତୁ ଉଶୀନରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶିବି ଏତେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ କାହିଁକି ଆଗକୁ ଆଗେଇଲେ?" ଏହାର ଉତ୍ତରରେ କୁହାଗଲା—ଶିବି ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ଦେବୟାନାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭାବେ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଶିବି, ଉଶୀନରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦାନ, ପବିତ୍ରତା, ସତ୍ୟ, ଅହିଂସା, ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରୀ, ଧୈର୍ୟ, ସମତା ଓ କରୁଣା—ଏ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଶିବିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜମାନ। ଯିଏ ଲଜ୍ଜା ଓ ନ୍ୟାୟର ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ଏହି ଗୁଣଗୁଡିକୁ ଧାରଣ କରେ, ଏହିପରି ଶିବି ରଥ ଆରୋହଣ କରିବେ। ତାପରେ ଆଷ୍ଟକ ନାମକ ରାଜା, ତାଙ୍କ ମାମାଘର ଦାଦାଙ୍କୁ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଜିଜ୍ଞାସାରେ ପଚାରିଲେ—"ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ଏହି ସତ୍ୟ କହନ୍ତୁ—ଆପଣ କିଏ, କେଉଁଠୁ ଆସିଛନ୍ତି, କିପରି ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ? ଆପଣ ଯାହା କରିଛନ୍ତି, ଏହି ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବା କ୍ଷତ୍ରିୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" ତେବେ ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ମୁଁ ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପୁରୁଙ୍କ ପିତା, ଏ ଭୂମିର ସାମ୍ରାଟ୍ ଯୟାତି। ମୁଁ ଏହି ଗୁପ୍ତ ଶିକ୍ଷା ତୁମମାନେ ନାତିମାନେଙ୍କୁ ଖୋଲିଦେଉଛି, ଯାହା ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।" "ମୁଁ ଏହି ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କରି, ଅନେକ ଶୁଭ୍ର ଘୋଡ଼ା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲି। ଏହା ପରେ ଦେବତାମାନେ ମେରିଟ୍ ଲାଭ କରିଥିଲେ।" "ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଏହି ଭୂମି ଦାନ କରିଥିଲି, ଯେଉଁଠି ପ୍ରକାର ପ୍ରକାର ଉତ୍ତମ ଭୋଜ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ଗାଈ, ସୁନା, ମୂଲ୍ୟବାନ ଧନ, ଶତ-ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ ଥିଲା।" "ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ଏବଂ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତି; ମୋର କୌଣସି କଥା ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ, କାରଣ ଧର୍ମାତ୍ମାମାନେ କେବଳ ସତ୍ୟକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥାନ୍ତି।" "ଯିଏ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଆମ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥା ଘଟିଛି, ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ବିନା ଜଣାଇବେ, ସେ ଆମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଅଂଶୀ ହେବେ।" ଏପରି ଭାବେ, ମହାତ୍ମା ଯୟାତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନାତିମାନେ, ମିତ୍ରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଭୂମିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଗଲେ। ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା। ଏଭଳି ଭାବେ, ଏହି ନହୁଷବଂଶୀ ରାଜାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପୌରବ ରାଜବଂଶର କୀର୍ତ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ଏହା ସବୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଦିଆଗଲା। ଏହି କଥା ଶୌନକଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, ରାଜା ଶତାନିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଯାଇଲେ। ତାପରେ ରାଜା ଶୌନକଙ୍କୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ଗାଈ, ସୁନା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜାମାପଡ଼ା ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କଲେ। ଶୌନକ ସେଇ ସମସ୍ତ ଧନ ସ୍ୱୀକାର କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କରି, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ। ଏବେ ଆମେ ଯୟାତିଙ୍କ ବଂଶ ବିଷୟରେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯଦୁ ଆଦିରୁ କିପରି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ଏହି କଥା ସବୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ତେବେ ମୁଁ ଏବେ ଯଦୁବଂଶର କଥା କହିବି, ଯଦୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ; ଏହି ବଂଶର କଥାକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ରମରେ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶୁଣ। ଯଦୁଙ୍କ ପାଖରେ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ସମସ୍ତେ ଦେବପୁତ୍ରମାନେ ପରି, ମହାରଥୀ ଓ ଶୂରବୀର ଧନୁର୍ଧର। ସେମାନଙ୍କ ନାମ—ସହସ୍ରଜିତ (ଏଠିରେ ବଡ଼), କ୍ରୋଷ୍ଠୁ, ନୀଳ, ଅନ୍ତିକ, ଲଘୁ। ସହସ୍ରଜିତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଶତଜିତ ନାମକ ରାଜା। ଶତଜିତଙ୍କ ତିନି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁତ୍ର ହେଲେ—ହୈହୟ, ହୟ, ଓ ବେନୁହୟ। ହୈହୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମନେତ୍ର, ଧର୍ମନେତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଂହତ। ସଂହତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ମହିଷ୍ମାନ ନାମକ ରାଜା, ମହିଷ୍ମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୂରବୀର ରୁଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟ। ଏହି ରୁଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଭାବରେ କାଶୀର ରାଜା ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଦ୍ଦମ, ଦୁର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ କନକ। କନକଙ୍କ ଚାରି ପୁତ୍ର—କୃତବୀର୍ୟ, କୃତାଗ୍ନି, କୃତବର୍ମା, ଓ କୃତଔଜସ। କୃତବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଏକ ଅର୍ଜୁନ ନାମକ ପୁତ୍ର ହେଲେ। ଏହି ଅର୍ଜୁନ ରାଜା ହଜାର ହସ୍ତ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସାତ ଦ୍ୱୀପର ଶାସକ ହେଲେ, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ। କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ, ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ତାଙ୍କୁ ଚାରିଟିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଲେ। ପ୍ରଥମେ ରାଜା ହଜାର ହସ୍ତ ଚାହିଲେ; ତାପରେ ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଶକ୍ତି, ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀମାନେ ଅନ୍ୟାୟ କରିବେନି, ଏହି ଶକ୍ତି ଚାହିଲେ। ପୃଥିବୀକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ କରି ନ୍ୟାୟରେ ଶାସନ କରିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବାମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଅଧିକାର ଚାହିଲେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଭୂମି, ସାତ ଦ୍ୱୀପ, ପର୍ବତ, ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଘେରା, କ୍ଷତ୍ରିୟ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ବିଜୟ କରାଗଲା। ସେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିବା ହେତୁ ତାଙ୍କର ହଜାର ହସ୍ତ ଜନ୍ମ ନେଲା; ତାଙ୍କର ରଥ ଓ ଧ୍ୱଜ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେ ଦଶ ହଜାର ଯଜ୍ଞ କଲେ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ ଅବିରୋଧରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଦାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଯୂପ ଓ ବେଦି ଶୁନାର ଥିଲା। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆସି ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାହାକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ନାରଦ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ମହିମା ଦେଖି ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ନିଶ୍ଚୟ, କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ପଥକୁ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ପ୍ରାକ୍ରମ ବା ଶିକ୍ଷାରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେ ତଳୱାର, ଚକ୍ର, ଧନୁ, ବାଣ ଧରି ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଯୋଗୀ ଭାବେ ସାତ ଦ୍ୱୀପ ଚାରିଦିଗରେ ଚୋରମାନେ ଉପରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରୁଥିଲେ।