ଯୟାତି ରାଜାଙ୍କୁ ଏପରି କଥା କହିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ନାତି ଅଷ୍ଟକ ଆଉ ପଚାରିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାକରି ସତ୍ୟ କହନ୍ତୁ, ଆପଣ କିପରି ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ବସିଥିଲେ? ସେଠାରେ କେଉଁଠି କେଉଁ ସମୟରେ, କିପରି ଆପଣ ମୁଖ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଭୋଗ କଲେ, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କୁ କିପରି ଦିଆଯାଇଥିଲା? ଆପଣ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ତେଣୁ ସବୁ କଥା ଖୁବ ଖୁଲାମେଳା ଭାବେ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।” ଯୟାତି କହିଲେ, “ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ଥିଲି; ଏଠାରୁ ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚ ଲୋକରେ ଯାଇ, ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଥିଲି; ତାପରେ ଆଉ ଉଚ୍ଚ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲି। ପରେ ପୁରୁହୂତଙ୍କ ଆନନ୍ଦମୟ ସହରରେ, ଯାହାର ହଜାର ଟିଏ ବାଟ ଏବଂ ଶତ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ, ଏଠି ମୁଁ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଥିଲି; ଏହାପରେ ଆଉ ଉଚ୍ଚ ଲୋକକୁ ଗଲି। ପରେ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦୁର୍ଲଭ ଅମୃତ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲି, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ଲୋକପତି ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏଠି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହଜାର ବର୍ଷ ବସିଲି; ଏଠାରୁ ଆଉ ଉଚ୍ଚ ଲୋକକୁ ଗଲି। ଦେବତାମାନଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥଳୀରେ, ମୁଁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ ତଜ୍ଜ୍ୱଳ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଉପଭୋଗ କଲି। ଏଭଳି ଭାବେ ମୁଁ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଅନେକ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହ ମନୋହର ପ୍ରବାହ ଓ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ବୃକ୍ଷ ଦେଖି ଉପଭୋଗ କଲି। ଏଠି, ଦେବସୁଖରେ ଲିନ ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଥିବାବେଳେ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦୂତ ତିନିଥର ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, ‘ନଶ୍ଟ ହେଉ!’ ଏପରି ଗଞ୍ଜନ ସହିତ ମୋ ସ୍ୱର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା। ଏପରି ଅବସ୍ଥାକୁ ଦେଖି, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ିବା ବେଳେ, ଦେବମାନେ ଆକାଶରୁ ଦୟାଭାବରେ ମୋ ଶୋକ କରି କହିଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ମୋର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲା ଓ ମୁଁ ନନ୍ଦନରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଲି। ପଡ଼ିବା ସମୟରେ ମୁଁ ପଚାରିଲି, ‘ଧର୍ମିକ ମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ କିପରି ତଳକୁ ପଡ଼ୁଛି?’ ତେବେ ସେମାନେ ମୋତେ ତୁମର ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପ ବିଷୟରେ କହିଲେ। ପରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଆସିଲି, ହବିର ଗନ୍ଧ ଓ ଧୂଆଁ ଦେଖି ଏହି ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳ କୁ ଚିହ୍ନିଲି। ଏଉଁଠାରେ ଅଷ୍ଟକ ପଚାରିଲେ, “ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଇଚ୍ଛାମୂର୍ତ୍ତି ଧାରଣ କରି ରହିଥିଲେ, କିଏ ଦେଖିଲେ, ଆପଣ କିପରି ତାହା ଛାଡ଼ି ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଲେ?” ଯୟାତି କହିଲେ, “ଏଠି ମଣିଷ ଲୋକରେ ଯେପରି ବ୍ୟକ୍ତିର ଧନ ଶେଷ ହେଲେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ, ବନ୍ଧୁ ଓ ନିଜ ଲୋକ ଛାଡ଼ି ଯାନ୍ତି, ସେପରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ ଦେବମାନେ ସେଉଁଠାରେ ଛାଡ଼ି ଯାନ୍ତି। ପୁଣ୍ୟ କିପରି ଶେଷ ହୁଏ? କିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସେମାନେ କାହାଠାରେ ଯାନ୍ତି? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ତୁମେ ମୋତେ କରିଛ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଉଛି। ସେମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀ ନରକକୁ ତଳିଯାନ୍ତି, ଦୁଃଖ କରନ୍ତି; ଏଠି ଶ୍ୱାନ, ଶ୍ୟାଳ, କାଉଡ଼ି ଆଦି ସ୍ତିତି ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି। ତେଣୁ, ରାଜା, ଏହି ଜନ୍ମରେ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନିନ୍ଦନୀୟ କାମ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ। ଏହି ସବୁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ଆଉ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଲେ, କହ। ଏଉଁଠାରେ ଅଷ୍ଟକ ପଚାରିଲେ: “ପକ୍ଷୀ, ଗୃଧ୍ର, ପିଙ୍ଗଳ, ପୋକାପାତଙ୍ଗ ଏମାନେ କିପରି ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି? ସେମାନେ କିପରି ଏପରି ହୁଏ? ଏହି ପୃଥିବୀ ନରକ ବିଷୟରେ ଆପଣଠାରୁ ଶୁଣୁଛି।” ଯୟାତି କହିଲେ, “ଦେହ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, କର୍ମର ଫଳ ଅନୁସାରେ ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଦୃଶ୍ୟ ରୂପେ ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଲାଗନ୍ତି। ସେମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀ ନରକକୁ ପଡ଼ି ଅନେକ ବର୍ଷ ଗତି ହେଉଥିବାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଆକାଶରେ ସାଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଏହିପରି ଅସୀ ହଜାର ବର୍ଷ ତଳକୁ ପଡ଼ିବା ସମୟରେ, ଭୟଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଥିବା ଭୂତମାନେ ସେମାନେକୁ ଚଲାଇ ଦେନ୍ତି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଭୂତମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ କିପରି ଏପରି ହୁଏ? ସେମାନେ କେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଣୁସୃତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ କିପରି ଗର୍ଭ ହୁଅନ୍ତି? ରକ୍ତ, ଶୁକ୍ର ଓ ରେଣୁ ଏକାସାଥି ହୋଇ, ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଗତିକୁ ଅନୁସରି, କାମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଏହି ଆତ୍ମା ବୃକ୍ଷ, ଔଷଧ, ଜଳ, ବାୟୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ, ଚତୁଷ୍ପଦ ଓ ଦ୍ୱିପଦ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଗର୍ଭ ହୁଅନ୍ତି। ଗର୍ଭ ଏଠି ଆଉ ଏକ ଦେହ ନେଇଥାଏ କି, ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ପ୍ରବେଶ କରେ? ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ମାନବ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ କିପରି ହୁଏ? ବାୟୁ ଉଚିତ ସମୟରେ ଗର୍ଭକୁ ଶୁକ୍ର ଓ ରେଣୁ ସହିତ ପହଞ୍ଚାଏ; ଏଠି ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର କରନ୍ତି, ଏବଂ ଦେହ ଦୀରେ ଦୀରେ ପୋଷିତ ହୁଏ। ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଚେତନା ଆସେ; ପରେ କାନ ଦ୍ୱାରା ଶବ୍ଦ, ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ରୂପ ଦେଖେ। ନାକ ଦ୍ୱାରା ଘ୍ରାଣ, ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା ରସ, ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ ଏବଂ ମନ ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହି ଏଠି ଆଠଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମହାତ୍ମା ଜୀବର ଦେହରେ ସଞ୍ଚିତ ଅଛି। ଏଉଁଠାରେ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଦାହ କିମ୍ବା ପତନ କିମ୍ବା ପରିତ୍ୟାଗ ହେଲେ, ସେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହରାଇ ନଶ୍ୱର ହୁଏ; ପରେ ସେ ନିଜକୁ କିପରି ଅନୁଭବ କରେ? ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ି, ସେ ଶୟନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା ପରି, ସୁକୃତ ଦୁଷ୍କୃତ ବିଚାର କରି ଦେହ ପରିତ୍ୟାଗ କରେ; ପୁଣ୍ୟ କିମ୍ବା ପାପ ଅନୁସାରେ ଆଉ ଏକ ଗର୍ଭ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ସୁକୃତ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଶୁଭ ଗର୍ଭ ପାନ୍ତି; ଦୁଷ୍କୃତ କରୁଥିବାମାନେ ଅଶୁଭ ଗର୍ଭ ପାନ୍ତି। କୀଟ, ପୋକା ଆଦି ଦୁଷ୍କୃତ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କହିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ। ଚତୁଷ୍ପଦ, ଦ୍ୱିପଦ, ପକ୍ଷୀ ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଗର୍ଭରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଏହି ସବୁ ଉପଦେଶ ହୋଇଗଲା। ଆଉ କ’ଣ ପଚାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଏଉଁଠାରେ ଅଷ୍ଟକ ପଚାରିଲେ, “କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ତପସ୍ୟା କି ଜ୍ଞାନ? ଯେପରି ଦିନୋ ଲୋକ ଶୁଭ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଏହି ସବୁ କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।