ଏକ ସମୟରେ, ରାଜା ନହୁଷ, ଯୟାତିଙ୍କୁ ଏକ ଗଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ କରାଗଲା—“ହେ ଭଗବନ୍, ଆପଣ କିପରି ଦେବୟାନୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶୁକ୍ର ଋଷିଙ୍କ ନାତି ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବେ, ଆପଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଯଦୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି?” ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ କ୍ରମେ ଯଦୁ, ତୁର୍ବସୁ, ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୃହ୍ୟୁ, ତାପରେ ଅନୁ ଏବଂ ପୁରୁ। ଏମିତି ଅନୁକ୍ରମରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରକୁ ଅପମାନ କରି କିପରି ଅପରିପକ୍ୱ ପୁତ୍ରକୁ ରାଜ୍ୟ ଦିଆଯିବ? ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଆପଣଙ୍କ। ତାପରେ ଯୟାତି ଏକ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତି ନେଲେ—ସମସ୍ତ ବର୍ଗ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଗରେ, ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ: ମୁଁ କେବେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରକୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇବି ନାହିଁ। ଯଦୁ, ମୋ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ମୋ ଆଜ୍ଞା ମାନିନାହିଁ; ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାମ କରିଛନ୍ତି, ଏମିତି ପୁତ୍ର ଧର୍ମିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଠିକ୍ ପୁତ୍ର ନୁହେଁ। ଯିଏ ତାଙ୍କ ପିତା-ମାତାଙ୍କ କଥା ଅନୁସରଣ କରେ, ଉପକାରୀ ଏବଂ ଧର୍ମର ପଥରେ ଚାଲେ, ସେ ନିଜ ପିତା-ମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଏକ ସଠିକ୍ ପୁତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରେ। ମୁଁ ଯଦୁ, ତୁର୍ବସୁ, ଦୃହ୍ୟୁ ଏବଂ ଅନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇଛି; ଏହିପରି ମୋ ବଡ଼ ଅପମାନ ହୋଇଛି। ପୁରୁ ମୋ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରି, ମୋତେ ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ଯଦିଓ ସେ ଅପରିପକ୍ୱ, ସେ ମୋ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, କାରଣ ସେ ମୋ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଭାଗୀ ହେଲେ। ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୁରୁ ଦ୍ୱାରା ସାକାର ହେଲା; ଏବଂ ଶୁକ୍ର ଋଷି, କାବ୍ୟ ଉଶନାସ୍, ମୋତେ ବର ଦେଲେ। ଯିଏ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଏବଂ ଭୂମିର ନାଥ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ; ସମସ୍ତେ ଏହିକଥା ମନେ ରଖନ୍ତୁ—ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜା ରୂପେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଉ। ଏକ ଗୁଣବାନ ପୁତ୍ର, ଯିଏ ସଦା ତାଙ୍କ ପିତା-ମାତାଙ୍କ ଉପକାର କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଫଳ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ; ଯଦିଓ ସେ ଅପରିପକ୍ୱ, ସେ ମାଲିକ। ଏହି ରାଜ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରର; ଯିଏ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ବର ଦେଇ, ଏହା ଭିନ୍ନ ଭାବେ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତାପରେ, ନହୁଷ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜନମାନ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରକାଶ କରି, ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜା ରୂପେ ଅଭିଷେକ କରିଲେ। ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ରାଜା ଏକ ବନବାସୀ ନିଷ୍ଠା ଗ୍ରହଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେ ସହ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି, ଯଦୁଙ୍କୁ ଯାଦବ ଜାତି, ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ ଯବନ, ଦୃହ୍ୟୁଙ୍କୁ ଭୋଜ, ଅନୁଙ୍କୁ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜାତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ପୁରୁଙ୍କୁ ପୌରବ ଶାଖା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ରାଜନ୍। ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଏହି ରାଜ୍ୟ କୁରୁ ଶାଖାରେ ଆସିଲା। ଏହିପରି, ରାଜା ନହୁଷ, ଯୟାତି, ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ପୁତ୍ରକୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରି, ଉତ୍ସାହରେ ବନବାସୀ ତପସ୍ବୀ ହେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହ ବନରେ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଭୋଜନ କରି, ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଶାନ୍ତିରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ବିଦାୟ ନେଲେ। ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅନନ୍ଦରେ ବାସ କରିଲେ; କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ସମୟ ନହିଁ, ଶକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁଣି ବିଚ୍ୟୁତ ହେଲେ। ସେ ଅସହାୟ ଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡିଗଲେ, ପୃଥିବୀକୁ ପହଁଚିଲେ ନାହିଁ, ମଧ୍ୟ ଆକାଶରେ ଅଟକି ରହିଲେ; ଏହି ଘଟଣା ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ପୁଣି କହାଯାଏ, ସେ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ରାଜା ବସୁମତ, ଅଷ୍ଟକ, ପ୍ରତର୍ଦନ, ଶିବି ସହ ଏକ ସଭାରେ ମିଳିଲେ। କିପରି କାରଣରେ ସେ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲେ? କିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ପଡିଗଲେ? ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ମହାର୍ଷିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ। ଯୟାତି, ଭୂମିର ରାଜା, ଦେବତାର ରାଜା ସମାନ, କୁରୁ ଶାଖାର ପୋଷକ, ଅଗ୍ନି ସମାନ ଚମତ୍କୃତ। ସେ ଯାହାଙ୍କର କୀର୍ତି ବିଶାଳ, ସତ୍ୟ ଉପରେ ଅଟୁଟ, ମହାନ୍ତା ଅପାର, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଖ୍ୟାନ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହି ଉତ୍ତମ କଥା, ଯୟାତିଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ପୃଥିବୀର କଥା, ମେରିଟ୍ ପାଇଁ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ, ଆମି ଆପଣଙ୍କୁ କହିବି। ଯୟାତି, ରାଜା ନହୁଷ, ଆନନ୍ଦରେ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରି, ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ଯଦୁ ଆଗରେ, ନିଜ ନିଜ ଶାଖାରେ ଆସ୍ଥାପନ କରି, ରାଜା ବନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଲେ, ଫଳ ଓ ମୂଳ ଭୋଜନ କରି। ସେ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, କ୍ରୋଧ ଜିତି, ପିତୃ ଦେବତାଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି ଦେଇ, ଅଗ୍ନିକୁ ବନବାସୀ ନିୟମ ପ୍ରକାର ହୋମ କରିଥିଲେ। ସେ ସଦା ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ବନ ଉପଜିବ୍ୟ ଦେଇ, ଅନ୍ୟ ଦିନର ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲେ, ନିଜ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଜୀବନ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଚାଲିଲା; ତିନି ବର୍ଷ ଜଳ ଉପରେ ଜୀବନ ଚାଲିଲା, ମନ ଏବଂ ଭାଷା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି। ଏକ ବର୍ଷ ପବନ ଉପରେ ଜୀବନ, ଅନ୍ୟ ଏକ ବର୍ଷ ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କରିଲେ। ଛଅ ମାସ ପାଏ ଏକ ପାଦରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ପବନ ଖାଇ ରହିଲେ; ତାଙ୍କ ଧର୍ମ ଉପରେ ଖ୍ୟାତି ହେଲା, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରିଲେ। ସ୍ୱର୍ଗରେ, ସେ ତୀରିଶି ଦେବତା, ସାଧ୍ୟ, ମାରୁତ, ଵସୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକରୁ, ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଗଲେ, ଧର୍ମିକ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଶୀଳ ରାଜା, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଏଠାରେ ରହିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଯୟାତି, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ; ଉପଖ୍ୟାନର ଶେଷରେ, ଶକ୍ର ଏହି ପୃଥିବୀର ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ପୁରୁ, ଆପଣଙ୍କ ରୂପରେ, ଆପଣଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚିଲେ, ତାପରେ ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଲେ; କଣ କହିଥିଲେ?” ଯୟାତି କହିଲେ: “ପ୍ରଜାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରି, କହିଲି—ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଭୂମି ତୁମର; ଭୂମିର ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ରାଜା; ତୁମ ଭାଇମାନେ ସୀମାରେ ଶାସନ କରନ୍ତି।” ଯିଏ କ୍ରୋଧ ରହିଥିବା ମାନେ ଉପରେ କ୍ରୋଧ ନ ରଖେ, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ତେଣୁ ଉଦାର ଅସହିଷ୍ଣୁ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଅମାନବ ମାନେ ଉପରେ ମାନବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଅସିକ୍ଷିତ ଉପରେ ଶିକ୍ଷିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯିଏ ଅପମାନିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ ଉତ୍ତର ଦେଉ ନାହିଁ, ସେ ଅପମାନକାରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଶୁଭ ଫଳ ପାଏ।