ଯୟାତି ରାଜାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମ ନେଲା—ସେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ପୁନିଥରେ ଯୌବନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ସେ ପୁତ୍ର ପୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋତେ କିଛି ବର୍ଷ ପାଇଁ ତୁମର ଯୌବନ ଦେଉ, ଏହି ଅବଧି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମର ଯୌବନ ପୁନି ଫେରାଇ ଦେବି, ଏବଂ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ନେବି।” ପିତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପୁରୁ ସାଧା ସରଳ ଭାବେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଯେପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ମହାରାଜ, ସେପରି ମୁଁ କରିବି। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ଯୌବନ ଦେଉଛି, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ତାହାର କ୍ଷତି ସହ ନେଉଛି। ଆପଣ ମୋର ଯୌବନ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ, ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ବଞ୍ଚିବି।” ଏପରି ସେବା ଦେଖି, ଯୟାତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ପୁରୁଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି କହିଲେ, “ପୁରୁ, ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି—ତୁମର ବଂଶ ଅନେକ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ କାମନାରେ ସମୃଦ୍ଧ ହେବ।” ଏହିପରି କଥା ପରେ, ରାଜା ଯୟାତି କାବ୍ୟ ମହାବ୍ରତକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ପୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇ ତାଙ୍କର ଯୌବନ ନେଇଲେ। ଯୟାତି, ପୁରୁଙ୍କ ଯୌବନ ଲାଗି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ନିଜ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଧର୍ମକୁ ଅଟୁଟ ରଖି, ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ। ସେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ, ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ, ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଇ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରି ସମ୍ମାନ କଲେ। ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ପାନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ଦୟା ଦେଖାଇଲେ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଚୋରମାନେଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ଏପରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ନ୍ୟାୟରେ ଯୟାତି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଖୁସି କଲେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ରାଜ୍ୟ କଲେ। ସେ ଯୌବନରେ, ସିଂହପଦ ଚାଳ ନେଇ, ଧର୍ମକୁ ଅଟୁଟ ରଖି ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଅତିତ ହେଲା, ଯୟାତି ଏବେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଓ କ୍ଳାନ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ନିଜର ଦିଆଯିଥିବା ଶପଥ ସ୍ମରଣ କରି, ନିଜ ପୁତ୍ର ପୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି କେବେ ବି ଇଚ୍ଛା ଶାନ୍ତ ହୁଏନାହିଁ; ଘୃତ ଦେଇ ଆଗ୍ନିକୁ ଯେପରି ଅଧିକ ତୀବ୍ର କରାଯାଏ, ସେପରି ଭୋଗ ଦେଇ ଇଚ୍ଛା ଅଧିକ ବଢ଼େ। ସମସ୍ତ ଧାନ, ଧାନ୍ୟ, ସ୍ତ୍ରୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ବୃଷ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେସବୁ ଏକ ଲୋକ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ଏହା ଭାବି, ସନ୍ତୋଷ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପୁରୁ, ମୁଁ ମନ ଭରି ଯୌବନ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିଛି, ଏବଂ ଏବେ ତୁମର ଯୌବନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ତୁମକୁ ପୁନି ଫେରାଇ ଦେଉଛି।” ଏହିପରି କହି, ଯୟାତି ତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ପୁରୁ ତାଙ୍କ ଯୌବନ ପୁନି ପାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯୟାତି ତାଙ୍କ ଛୋଟ ପୁତ୍ର ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ମହାରାଜ, ବଡ଼ ପୁତ୍ର ଯଦୁକୁ ଛାଡ଼ି ଛୋଟ ପୁତ୍ର ପୁରୁଙ୍କୁ କିପରି ରାଜ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି? ଏହା କି ଉଚିତ?” ଯୟାତି ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ମୋ ବଡ଼ ପୁତ୍ର ଯଦୁ, ତାପରେ ତୁର୍ବସୁ, ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତାପରେ ଅନୁ, ଏବଂ ପୁରୁ। ଯଦୁ ମୋର କଥା ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ, ମୋ ପ୍ରତି ଅନୁଶାସନ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଏପରି ପୁତ୍ର ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ପୁତ୍ର ନୁହେଁ। ଯିଏ ମାତାପିତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ତାଙ୍କ ଉପକାର କରେ, ସେଠାରେ ପୁତ୍ରତ୍ୱ ଅଛି। ଯଦୁ, ତୁର୍ବସୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ—ଏମାନେ ମୋତେ ଅସମ୍ମାନ କରିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ପୁରୁ ମୋ କଥା ଶିରୋଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ତେଣୁ ସେ ମୋର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ। ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ଯେଉଁ ବର ଦେଇଥିଲେ, ତାହା ପୁରୁ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଯିଏ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନେ, ସେଉଁଠି ରାଜ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ପୁତ୍ର ଗୁଣୀ ହେଲେ, ନିମ୍ନଜ୍ୟେଷ୍ଠ ହେଲେ ବି ସେ ମାସ୍ତର। ଏହି ରାଜ୍ୟ ସେଉଁଠି ଦିଆଯିବ ଯିଏ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରିୟ।” ଏପରି ଦୃଢ଼ କଥା କହି, ଯୟାତି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ। ଏପରେ ସେ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାପସମାନେ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଯଦୁଠାରୁ ଯାଦବ, ତୁର୍ବସୁଠାରୁ ଯୱନ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁଠାରୁ ଭୋଜ, ଅନୁଠାରୁ ମ୍ଲେଛ, ଏବଂ ପୁରୁଠାରୁ ପୌରବ ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହି ପୌରବ ବଂଶରେ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ରାଜନ! ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ଏହି ରାଜ୍ୟ କୁରୁବଂଶରେ ଗଲା। ଏପରି ଭାବେ ଯୟାତି, ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ତାପସ ହେଲେ। ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହ ଫଳମୂଳ ଭୋଜନ କରି, ନିୟମିତ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଜୀବନ ଜୀବନ୍ତି, ଶେଷରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ସେଉଁଠି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଖୁସି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ବଞ୍ଚିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଆନନ୍ଦ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଲା ନାହିଁ। ଶକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବିଦୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ତାହାପରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁଲୋକରେ ନ ଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ନ ଥିଲେ, ମଧ୍ୟଭୂମିରେ ଅସାହାୟ ଭାବେ ରହିଲେ—ଏହି କଥା ମୁଁ ଶୁଣିଛି।