ଏକ ଦୀର୍ଘ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁନର୍ବାର ତୁମ ଯୌବନ ଦେଇଦେବି, ଏବଂ ପୁନି ମୁଁ ପାପ ସହିତ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଇନେବି—ଏହିପରି କଥା କହିଲେ ରାଜା ଯୟାତି। ସେ କହିଲେ, “ବୃଦ୍ଧ ମଣିଷ ରାଜ୍ୟ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ସ୍ତ୍ରୀ କିଛିରୁ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରେନାହିଁ; ସେଉଁଥିରେ କୌଣସି ଆସକ୍ତି ନାହିଁ—ଏପରି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁନି।” ତା’ପରେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଡ୍ରୁହ୍ୟୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ତୁମର ଯୌବନ ଦେଉନାହାଁ, ତେବେ ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ନଦୀ ଉପରେ ନୌକା ଚଲିଛି, ସେଠାରେ ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ବଂଶଜମାନେ କେବେ ରାଜ୍ୟର ଉପଭୋଗ କରିପାରିବେନାହିଁ।” ତା’ପରେ ଅନୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଅନୁ, ତୁମେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସହିତ ତାହାର କଷ୍ଟ ନିଅ; ମୁଁ ତୁମର ଯୌବନ ସହିତ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିବି।” ସେଉଁଥିରେ ଯୟାତି କହିଲେ, “ବୃଦ୍ଧ ଲୋକ, ଶିଶୁ ପରି, ଅପବିତ୍ର ଭାବରେ ଅସମୟରେ ଖାଇଥାଏ; ସମୟରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଆହୁତି ଦେଇପାରେନାହିଁ—ଏପରି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁନି।” ଅନୁଙ୍କୁ ଏହିପରି କହି, “ତୁମେ ଯେଉଁ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଲ, ଯଦି ମୋତେ ତୁମର ଯୌବନ ଦେଉନାହ, ତେବେ ତୁମେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଦୋଷ ବିବେଚନା କରିଛ; ଏହି ଦୋଷ ତୁମେ ନେଇବାକୁ ପଡ଼ିବ।” ଏହି ଶାପରେ, ଅନୁଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଯୌବନ ଲାଭ କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ; ଏବଂ ଅନୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ହେବେ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଶକ୍ତି ଶେଷ ହେବ। ପୁନି ଯୟାତି ପୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପୁରୁ, ତୁମେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସହିତ ତାହାର କଷ୍ଟ ନିଅ; ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ପୁଅଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ବଡ଼ ହେବେ।” ଯୟାତି କହିଲେ, “ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଚୁରୁନ୍ଦି, ଧୂସର କେଶ—ଏହି ସବୁ କାବ୍ୟ ଉଶନାସଙ୍କ ଶାପରୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଏବେ ମୁଁ ଯୌବନର ଆନନ୍ଦରେ ତୃପ୍ତି ମାନିନାହିଁ।” ତା’ପରେ ସେ ପୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମର ଯୌବନ ଶକ୍ତି ସହିତ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ମୁଁ ଭୋଗ କରିବି; ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମର ଯୌବନ ପୁନଃ ଦେଇଦେବି, ଏବଂ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଇନେବି।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ପୁରୁ ସରଳ ଭାବେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯେପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ମହାରାଜ, ମୁଁ ତାହା କରିବି।” ପୁରୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଏବଂ ତାହାର କଷ୍ଟ ନେଇବି; ମୋତେ ଯୌବନ ଦିଅ, ଏବଂ ଆପଣ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଭୋଗ କରନ୍ତୁ।” “ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଆମ୍ଭେ ଆପଣଙ୍କ ଆକୃତି ଏବଂ ବୟସ ଧାରଣ କରିବି; ମୁଁ ମୋ ଯୌବନ ଦେଇ, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ବଞ୍ଚିବି।” ଏହି ଦୟା ଦେଖି ଯୟାତି ଖୁସି ହେଲେ, “ପୁରୁ, ମୁଁ ତୁମରୁ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ; ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି—ତୁମର ସନ୍ତାନମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ଧନରେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବେ।” ଏପରି କଥା ପରେ, ରାଜା ଯୟାତି କାବ୍ୟଙ୍କ ଶପଥ ସ୍ମରଣ କରି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଦେଲେ। ଏବେ ଯୟାତି, ନହୁଷଙ୍କ ପୁଅ, ପୁରୁଙ୍କ ଯୌବନ ଲାଭ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ। ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ, ଉତ୍ସାହ ସହିତ, ଯଥାସମୟରେ ଏବଂ ଖୁସି ମନେ, ସେ ଧର୍ମ ବିରୋଧୀ ନୁହେଁ ବେଳେ ଭୋଗ କଲେ। ସେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ, ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ତର୍ପଣରେ, ଦୁଃଖୀମାନେଙ୍କୁ ଦୟାରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ ଦାନ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ। ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ଜଳ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଜନତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ଦୟା ଦେଖାଇଲେ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଚୋରମାନେଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ଧର୍ମରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ଯୟାତି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ସେ ରାଜା, ସିଂହ ପରି ଚାଲିଥିବା, ଯୌବନରେ ଏବଂ ଭୋଗରେ ଲିନ୍, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ, କିନ୍ତୁ କେବେ ଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କଲେନାହିଁ। ଏପରି ଭାବେ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ରାଜା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ତଥାପି କିଛି କ୍ଷୀଣ ଅନୁଭବ କଲେ, ଏବଂ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପରି ଶେଷ ସମୟ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ, ସମୟର ଭେଦ ଭାବି, ଏହି ଦୀର୍ଘ ଅବଧି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାର ବେଳେ, ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଇଚ୍ଛା କେବେ ଉପଶମ ହୁଏନାହିଁ; ଘୃତ ଦେଇ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଅଧିକ ଜ୍ୱଳନ୍ତି, ଏହି ଭୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା ବଢ଼ିଯାଏ।” “ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଯେତେ ଧାନ, ଯବ, ସୁନା, ଗାଈ, ନାରୀ ଅଛି—ସେ ସବୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରୟାପ୍ତ ନୁହେଁ; ଏହି କଥା ଭାବି, ସନ୍ତୋଷ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।” “ଏହିପରି ଭାବେ, ପୁରୁ, ମୁଁ ଖୁସି ଓ ଉତ୍ସାହ ସହିତ, ତୁମ ସହ ଯୌବନର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଛି। ପୁରୁ, ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମ ଯୌବନ ଓ ଏହି ରାଜ୍ୟ ନିଅ, କାରଣ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟ ପୁଅ।” ଏପରି କହି, ରାଜା ଯୟାତି, ନହୁଷଙ୍କ ପୁଅ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ପୁରୁ ତାଙ୍କ ଯୌବନ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏବେ ଯେତେବେଳେ ରାଜା ତାଙ୍କ ଛୋଟପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଗ୍ରଣୀ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଜନଗଣ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ଆପଣ କିପରି ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି? ତିନି ତ ଦେବୟାନୀଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ନାତି, ଯଦୁ ଆପଣଙ୍କ ବଡ଼ ପୁଅ।” “ଆପଣଙ୍କ ବଡ଼ ପୁଅ ଯଦୁ, ତା’ପରେ ତୁର୍ବସୁ, ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ପୁଅ ଡ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତା’ପରେ ଅନୁ, ଏବଂ ପୁରୁ। ବଡ଼ ପୁଅକୁ ଅଟକାଇ ଛୋଟପୁଅ କିପରି ରାଜ୍ୟ ପାଇବେ? ଆମେ ଏହି କଥା ଚିରସ୍ମୃତି କରୁଛୁ—ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରନ୍ତୁ।” ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଯୟାତି ସମସ୍ତ ବର୍ଗ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ପୁଅକୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବିନାହିଁ। ମୋ ବଡ଼ ପୁଅ ଯଦୁ ମୋ ଆଜ୍ଞା ମାନିଲେନାହିଁ; ସେ ପିତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ଏପରି ପୁଅ ଧର୍ମପରାୟଣ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପୁଅ ଭାବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ।” “ଯିଏ ମାତାପିତାଙ୍କ କଥା ମାନେ, ଉପକାରୀ ଏବଂ ନିୟମିତ ପଥ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେଇ ପୁଅ ଏକ ସତ୍ୟ ପୁଅ, ଏବଂ ସେଇ ପିତାମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପୁଅ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରେ।” “ମୁଁ ଯଦୁ, ତୁର୍ବସୁ, ଡ୍ରୁହ୍ୟୁ ଏବଂ ଅନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇଥିଲି; ଏହିପରି ଭାବରେ ମୁଁ ବଡ଼ ଅପମାନ ଅନୁଭବ କରିଛି।