ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯୟାତିଙ୍କୁ ଦେବୟାନୀଙ୍କ ପିତା ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ମାନର ସହ କହିଲେ, “ଓ ଵୀର, ଏହି ମୋ ଜନ୍ମଜାତ କନ୍ୟାକୁ ଏହି ବିବାହ ପାଇଁ ମୁଁ ଚୟନ କରିଛି; ତୁମେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଏହି ଦେବୟାନୀ ତୁମର ରାଣୀ ହେଉ। ମୁଁ ଦିଅନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କିଛି କରିଲେ ଆମେ ଦୁହେଁ ଅନ୍ୟାୟରେ ଲିପ୍ତ ହେବା; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଚୟନ କରିଛି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟାୟରୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛି; ଏହି ବିବାହରେ ତୁମେ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ତୁମର ଗୁପ୍ତ ପାପକୁ ମୁଁ ଦୂର କରୁଛି। ଦେବୟାନୀ, ଶୁଧ୍ଧ ହସ ଥିବା, ତୁମର ଧର୍ମପତ୍ନୀ ହେଉ; ତାଙ୍କ ସହ ତୁମେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୁଖ ପାଉ। ଏବଂ ଏହି ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ବୃଷପର୍ବନଙ୍କ କନ୍ୟା, ସଦା ତୁମର ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଉ, ରାଜା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ତୁମର ଶୟନକୁ ଡାକିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଏପରେ ଏଭଳି ଉପଦେଶ ପାଇଁ ଯୟାତି ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। ତାଙ୍କର ନଗର ଇନ୍ଦ୍ରର ନଗର ପରି ଚମତ୍କାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତିନି ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ସେଠାରେ ବସାଇଲେ। ଦେବୟାନୀଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ, ଯୟାତି ବୃଷପର୍ବନଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଘର ଅଶୋକ ଉଦ୍ୟାନ ନିକଟରେ ତିଆରି କରି ତାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ବସାଇଲେ। ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ଅସୁରର କନ୍ୟା, ହଜାର ଦାସୀ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ମନ୍ତ୍ରଣା, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟରେ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ସୁସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏପରେ ରାଜା ଯୟାତି ଦେବୟାନୀ ସହ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଅନେକ ବର୍ଷ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟତୀତ କରିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଯଥାସମୟ ଆସିଲା, ଦେବୟାନୀ ପ୍ରଥମେ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ ଓ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ବୃଷପର୍ବନଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଯୁବତୀ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଋତୁ ଆସିଲା। ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଚିନ୍ତା କରିଲେ: “ମୋ ଋତୁ ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ମୋର ପତି ନାହିଁ। କ’ଣ ଘଟିଛି? କ’ଣ କରିବି? କିପରି ସୁଖ ପାଇବି? ଦେବୟାନୀ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ୟଥା ଯୁବତୀ ହେଇଛି। ସେ ଯେପରି ଭାବରେ ପତି ଚୟନ କଲେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କରିବି। ରାଜା ମୋତେ ପୁଅ ଦେବା ଫଳ ଦେଉ; ଏହି ମୋ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ। ସମ୍ଭବତଃ ଏଉଁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଏବେ ଗୋପନ ଭାବରେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ।” ଏହି ଚିନ୍ତା ସମୟରେ ଯୟାତି ଅଶୋକ ଉଦ୍ୟାନ ନିକଟରେ ଶର୍ମିଷ୍ଠାକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ରାଜାକୁ ଏକା ଦେଖି, ଶର୍ମିଷ୍ଠା ହସି ସହ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ: “ଓ ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତୁମର ଘରରେ କିଏ—ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ଯମ କିମ୍ବା ଵରୁଣ—ଏକ ନାରୀକୁ ଦେଖିବା ଅଧିକାର ରଖିଛି? ରାଜା, ତୁମେ ସଦା ମୋର ସୁନ୍ଦର୍ୟ, ବଂଶ ଓ ଚରିତ୍ରକୁ ଜାଣିଛ; ତେଣୁ ମୁଁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ଦୟା କରି ଏଠାରେ ମୋ ସହ ଏକତ୍ର ହୁଅ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ଯୟାତି କହିଲେ, “ମୁଁ ଜାଣିଛି ତୁମେ ଦୈତ୍ୟ କନ୍ୟା, ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର; ତୁମର ସୁନ୍ଦର୍ୟରେ ଏକ ସୂଇର ତୀର ଦୂଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବି ନାହିଁ। ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ ବିବାହ ସମୟରେ କହିଥିଲେ: ବୃଷପର୍ବନଙ୍କ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ତୁମେ ଶୟନକୁ ଡାକିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଠିକ୍ ଅସତ୍ୟ କଥା ହାନି କରେ ନାହିଁ, ରାଜା, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ, ବିବାହ ସମୟରେ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଧନ ହରାଯିବା ସମୟରେ; ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଅସତ୍ୟ ନିଷ୍ପାପ ମନାଯାଏ। ଦ୍ୱାରା ଗବାହି ସମୟରେ ଅନ୍ୟଥା କହିଥାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଏକତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ ତାହା ତଥ୍ୟକୁ ହାନି କରେ। ରାଜା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଅଧିକାରୀ; ସେ ଅସତ୍ୟ କହିଲେ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବେ। ଧନ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସତ୍ୟ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" “ଦୁଇଟି ମତ ରହିଛି, ରାଜା: ପତି ମାନେ ମିତ୍ର ଓ ନାଥ; ବିବାହ ସମତା, ତୁମେ ମୋର ମିତ୍ର, କାରଣ ତୁମେ ମୋର ପତି। ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅଛି ଚାହିଁଥିବାକୁ ଦେବା; ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଚାହିଛ; କହ, ମୁଁ କ’ଣ କରିବି? ମୋତେ ଅନ୍ୟାୟରୁ ରକ୍ଷା କର, ରାଜା, ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ କର; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେବି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବି। ତିନି ଜଣ ଧନ ହିନ, ରାଜା: ଜାନି, ଦାସୀ ଓ ପୁଅ; ସେମାନେ ଯାହା ପାଉଥିବେ ତାହା ତାଙ୍କ ନାଥକୁ ଯାଏ; ଏହା ତାଙ୍କର ଧନ।" "ମୁଁ ତୁମର ଉପଭୋଗ୍ୟ, ଭାର୍ଗବ, ଏବଂ ତୁମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ; ଦେବୟାନୀ ଓ ମୁଁ ଦୁହେଁ ତୁମର ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହେଉ; ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର।" ଏଭଳି ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ଉପଦେଶ ପରେ, ଯୟାତି ଏହି ସତ୍ୟକୁ ମନେଇ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ସେ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସହ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ଦୁହେଁ ପରସ୍ପର ସମ୍ମାନ କରି, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ତେପରି ଯାଇଗଲେ। ଏହି ସଂଯୋଗରେ, ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ବୃଷପର୍ବନଙ୍କ କନ୍ୟା, ପ୍ରଥମେ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ। ସମୟ ଅନୁସାରେ, ଲୋଟସ୍ ଆଖି ଥିବା ଏହି ରାଣୀ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଦେବତା ପୁଅ ପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତିଭ୍ର ଚମକ ଥିଲା। ଏହି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଖବର ଶୁଣି, ଶୁଧ୍ଧ ହସ ଥିବା ଦେବୟାନୀ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସଂପର୍କରେ ଦୁଃଖ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଅନ୍ତଃପୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଦେବୟାନୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି ଭଳି କାମନାରେ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛ? କୌଣସି ଋଷି, ଧର୍ମାନୁସାରେ ଏବଂ ବେଦଜ୍ଞ, ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲେ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଵର ଚାହିଲି, ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ।" "ମୁଁ ଅନ୍ୟାୟ କାମନାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ ନାହିଁ, ଶୁଧ୍ଧ ହସ ଥିବା; ତେଣୁ ମୋ ପୁଅ ଏହି ଋଷିଠୁ ପାଇଛି; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।" ଦେବୟାନୀ କହିଲେ, “ଠିକ୍ ଅଛି, ଶର୍ମିଷ୍ଠା; ମୁଁ କୌଣସି ରୋଷ ରଖୁ ନାହିଁ। ତୁମେ ଉତ୍ତମ ଓ ବୟସରେ ବଡ଼ ଦ୍ୱିଜ ଠୁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେଇଛ, ଏହା ଭଲ।" “ଯଦି ଏହା ଭଲ ଓ ସତ୍ୟ, ଲଜ୍ଜାଳୁ, କିପରି ଏହି ଦ୍ୱିଜ ଜଣେ ଜଣାଯିବେ? ମୁଁ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ନାମ ଓ ବଂଶ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।" ଶର୍ମିଷ୍ଠା କହିଲେ, “ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶୁଧ୍ଧ ହସ ଥିବା, ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଶକ୍ତି ରଖି ନଥିଲି।