ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କାମଦେବ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମୋତେ ଏହି ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ—ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକୁ ବିକଳ କରିବାର କାରଣ ଭାବେ। ନର-ନାରୀ ଭିନ୍ନତା ବିନା, ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଏବଂ ସମୟରେ, ମୁଁ ମନକୁ ବିକଳ କରିବା ପାଇଁ ନିୟୁକ୍ତ; ଏହି କଥା ଆପଣ ପୂର୍ବେ ମୋତେ କହିଥିଲେ। ତେଣୁ ମୋତେ ଅପରାଧୀ ଭାବେ ଦୂଷିତ କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ ପୁନଃ ମୋର ଦେହ ପାଇଁ।" ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏହି ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ୱନ୍ତର ଆସିଲାବେଳେ, ଯଦୁ ବଂଶର ଏକ ଅବତାରୀ ନାମ ରାମା ମର୍ତ୍ୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ନିର୍ଭର କରି। ସେ ଦାନବ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ଭୂମିରେ ଅବତରିବେ ଏବଂ ଦ୍ୱାରକାରେ ବାସ କରିବେ; ତାପରେ, ତାଙ୍କର ଭାଇଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭାବେ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେବେ। ଏପରି ଭାବରେ ଦେହ ମିଳିବ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବ, ଭାରତ ବଂଶ ଶେଷ ହେବା ପରେ ମନୁ ରାଜା ବତ୍ସଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବ। ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କର ନାୟକତ୍ୱ ପାଇବେ; ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସୁଖ ଲାଭ କରି ମୋ ପାଖରେ ଆସିବେ। ଏଭଳି ଶାପ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, କାମଦେବ ଦୁଃଖ ଓ ସୁଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।" ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା—ଏହି ଯଦୁ କିଏ, ଯାହାର ବଂଶରେ କାମଦେବ ଜନ୍ମ ନେଲେ? କିପରି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଳିଗଲେ, ଏବଂ କାମଦେବ ପରେ କଣ ହେଲା? ଭାରତ ବଂଶର ସୃଷ୍ଟି କିଏ କରିଥିଲେ, ଏବଂ କିପରି? ଆମେ ସମସ୍ତ ଆରମ୍ଭରୁ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହାଁ। ଏଠାରେ ଗାୟତ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଅର୍ଦ୍ଧ ଶରୀରରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ମନୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଶତରୂପା, ଶତ ରୂପ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେଠୁ ଆନନ୍ଦ, ମନ, ତପ, ବୁଦ୍ଧି, ମହାତ୍ମା, ଦିଗ୍ଭ୍ରମ ଓ ଶତରୂପାଠୁ ସାତି ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମାରିଚି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କର ମନରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ୱ ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ବାମଦେବ (ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ) ଓ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ପ୍ରାଚୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ବଡ଼ମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଅଛନ୍ତି। ବାମଦେବ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୁଁଠୁ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ହାତରୁ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଚାଉଁ ଓ ପାଦରୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାପରେ ଅଞ୍ଜଳି, ବିଦ୍ୟୁତ, ମେଘ, ଲାଲ ଧନୁର୍ବାଣ, ଚନ୍ଦ୍ରବାଦନ, ଛନ୍ଦ ଓ ପର୍ଜନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପରେ ସାଧ୍ୟ, ତ୍ରିନେତ୍ରୀ, ଏବଂ ଅଶୀ ଚାରି କୋଟି ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଅବିନାଶୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବାମା ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଲେ, କାରଣ ଏପରି ଅବିନାଶୀ ପ୍ରାଣୀ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ଏହି ସୃଷ୍ଟି, ଯାହାରେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଦୁଇଟି ଗୁଣ ଅଛି, ସେହି ସୃଷ୍ଟି ଗୁଣଗାନ କରାଯାଏ; ଏପରି ଭାବେ ସେ ଆରମ୍ଭରେ ଏକ ମସ୍ତକ ଭାବରେ ରହିଲେ। ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରି ଅନନ୍ତା ନାମକ ସୁନ୍ଦରୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦ ଏବଂ ଧର୍ମର ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ କନ୍ୟା ସୂନୃତା ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଉତ୍ତାନପାଦ ମନ୍ଥରଗାମିନୀ ଠାରୁ ଅପସ୍ୟତି, ଅପସ୍ୟନ୍ତ, କୀର୍ତ୍ତିମନ୍ତ, ଧ୍ରୁବ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଉତ୍ତାନପାଦ, ସୃଷ୍ଟିର ନାୟକ, ସୂନୃତାଠୁ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଧ୍ରୁବ ତିନି ହଜାର ବର୍ଷ ତପ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଅଚଳ ଏକ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ; ସପ୍ତ ଋଷି ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ସ୍ଥାନ ଦେଲେ। ମନୁଙ୍କର କନ୍ୟା ଧନ୍ୟା ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଦେଲେ; ଅଗ୍ନିଙ୍କର କନ୍ୟା ସୁଚ୍ଛାୟା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁତ୍ର ଦେଲେ। କୃପ, ରିପୁ, ଜୟ, ବୃତ୍ତ, ବୃକ, ବୃକତେଜସ, ଚକ୍ଷୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବିରିଣୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନାତି, ରିପୁଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ବୀରଣାଙ୍କ ପତ୍ନୀଠୁ ଚକ୍ଷୁଷ ମନୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ରାଜକନ୍ୟା ନଡ଼ବଲାଠୁ ମନୁ ଚକ୍ଷୁଷ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ସେ ଦଶି ନିରପରାଧ, ଶୂର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ: ଊରୁ, ପୂରୁ, ଶତଦ୍ୟୁମ୍ନ, ତପସ୍ବୀ, ସତ୍ୟବାକ୍, ଘବି, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୁଦ, ଅତିରାତ୍ର, ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅପରାଜିତ, ଅଭିମନ୍ୟୁ। ଊରୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଅଗ୍ନିଙ୍କର କନ୍ୟା, ଛଅ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁତ୍ର ଦେଲେ: ଅଗ୍ନି, ସୁମନସ, ଖ୍ୟାତି, କ୍ରତୁ, ଅଙ୍ଗିରସ, ଗୟା। ସୁନୀଥା, ପିତୃଙ୍କର କନ୍ୟା, ଅଙ୍ଗାଠୁ ବେନାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ବେନା ଅଧର୍ମୀ ଥିଲେ, ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ହାତ ଚର୍ଣ୍ଣ କରି ତାଠୁ ପୃଥୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଦେଲେ। ଅନ୍ତର୍ଧାନା ଶିଖଣ୍ଡିନୀଠୁ ମାରୀଚାକୁ ଦେଲେ; ହବିର୍ଧାନା, ଅଗ୍ନିଙ୍କର କନ୍ୟା, ଧିଷଣାଠୁ ଛଅ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ: ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷ, ସାଙ୍ଗ, ଯମ, ଶୁକ୍ର, ବଳ, ଶୁଭ। ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷ ପ୍ରଜାପତି ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ହବିର୍ଧାନା ପ୍ରଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସବର୍ଣା, ସାଗର କନ୍ୟା, ସେଠୁ ପ୍ରଭୁ ଦଶି ପୁତ୍ର ଦେଲେ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରଚେତସ ଭାବେ ପରିଚିତ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ବୃକ୍ଷମାନେ ସମସ୍ତ ଭୂମିରେ ବିକସିତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଦେବମାନେ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ, ଅଗ୍ନି ସେମାନେ ଜଳାଇଦେଲେ। ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସୋମକନ୍ୟା ମାରୀଷା, ତାଠୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପୁତ୍ର ଡକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଡକ୍ଷ ପରେ, ସୋମକନ୍ୟା ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ, ଔଷଧୀ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରବତୀ ନଦୀକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ସେହି ଡକ୍ଷ, ଚନ୍ଦ୍ର ଅଂଶର ପୁତ୍ର, ଅଶୀ କୋଟି ସନ୍ତାନ ଦେଲେ; ସେମାନେ ଦୁଇ ପାଉଁ, ଅନେକ ପାଉଁ, ଭାଙ୍ଗା ମୁହ, ଶଂଖ ଆକୃତି କାନ, କାନ ଢାକିଥିବା ମୁହ ଥିଲେ। କିଏ କୁଣ୍ଡା ମୁହ, କିଏ ବୃକ୍ଷ ମୁହ, କିଏ ସିଂହ, କିଏ କୁକୁର, କିଏ ଶୁଆ, କିଏ ଉଠ ମୁହ ଥିଲେ। ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିର ଏକ ଅଂଶ ଏଠାରେ ବିବରଣ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା, ମନୁ, ଋଷି, ପ୍ରଜାପତି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଉନ୍ନତି ହେଲା।