ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ସମୟର କଥା ଅଛି—ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ନାମ Yayāti, ଯିଏ ବହୁତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଥିଲେ। ସେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅନୁଭବ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ। କିଛି ଘଟଣା ନିୟତି ଅନୁଯାୟୀ ଘଟେ, ଏହି କଥା ଜାଣି ରାଜାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ସବୁ କିଛି ଭାଗ୍ୟ ଅନୁସାରେ ହୁଏ, ଏହି କଥା ଜାଣି ତୁମ ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରନି।” ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ରାଜା Yayātiଙ୍କୁ ଦେଖି କେହି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ତୁମେ ରାଜସିକ ଭେଷଭୂଷା ପିନ୍ଧିଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମର କଥା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପରି। କିଏ ତୁମେ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? କାହା ପୁଅ?” ଏହାର ଉତ୍ତରରେ Yayāti କହିଲେ—“ମୁଁ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛି, ମୁଁ ଏକ ରାଜା ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ର, ମୋର ନାମ Yayāti।” ତା’ପରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା—“ତୁମେ ଏଠି କାହିଁକି ଆସିଛ? ପାଣି ନେବାକୁ, କିମ୍ବା ଶିକାର ପାଇଁ?” Yayāti କହିଲେ—“ମୁଁ ଶିକାର ଇଚ୍ଛାରେ ଏଠାକୁ ପାଣି ନେବାକୁ ଆସିଛି। ତୁମେ ମୋତେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ, ଦୟାକରି ମୋତେ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ।” ଏହି ସମୟରେ ଦେବୟାନୀ କହିଲେ—“ମୁଁ ଦୁଇ ହଜାର ଦାସୀ ଏବଂ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସହିତ ତୁମ ଅଧୀନ ହେଲି; ମୋତେ ଶ୍ରୀମାନ୍ତ, ତୁମେ ମୋ ପତି ହେଉ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି Yayāti କହିଲେ—“ମୁଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ରାଜାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଦେବୟାନୀ। ଏହା ତୁମ ବାପାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟ—ଏହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଣୀକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଏକତ୍ର କରିଛନ୍ତି; କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷତ୍ରିୟରେ ବିସ୍ଥାପିତ। ଏହି କାରଣରୁ, ଏହି ଶ୍ରେଣୀ ମିଶ୍ରଣ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଏହି ସମୟରେ Yayāti ଦେଖାଇଲେ—“ଚାରି ଶ୍ରେଣୀ ଏକ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ପ୍ରତ୍ୟେକର ନିଜ ଧର୍ମ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧି ଅଛି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।” ଦେବୟାନୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“Nahushaଙ୍କ ପୁଅ ତୁମେ, ମୋହର ହାତ ଧରିଛ; ପୂର୍ବେ ଏହା କେହି କରିନଥିଲେ। ତୁମେ ମୋହ ହାତ ଧରିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବରିଛି।” ସେଉଁଠି ଦେବୟାନୀ କହିଲେ—“ଯେଉଁ ମହିଳାଙ୍କ ହାତ ସାଧୁ ପୁଅ ବା ସାଧୁ ନିଜେ ଧରିଛି, ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପୁରୁଷ ତାହାକୁ ଛୁଇଁପାରିବ କିପରି?” ତା’ପରେ ସେ କହିଲେ—“ଏକ କ୍ରୁଧ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ସମ୍ଭାଳିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ, ଏହା ବିଷାକ୍ତ ସାପ ବା ଚାରିପଟେ ମୁଁହ ଥିବା ଅଗ୍ନିଠାରୁ ମଧ୍ୟ କଠିନ।” ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା—“କିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସାପ ବା ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଅଧିକ କଠିନ?” ଉତ୍ତର ହେଲା—“ବିଷାକ୍ତ ସାପ କେବଳ ଜଣେକୁ ଡ଼ସେ, ଅସ୍ତ୍ର କେବଳ ଜଣେକୁ ମାରେ; କିନ୍ତୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ, ପ୍ରାଚୀନ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ।” “ଏହି କାରଣରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ସମ୍ଭାଳିବା ଅଧିକ କଠିନ, ଏହି ଭୟରୁ ତୁମ ବାପା ତୁମକୁ ମୋତେ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ ବିବାହ କରେନି।” ଦେବୟାନୀ ଦୃଢ଼ ଭାବେ କହିଲେ—“ମୋତେ ତୁମେ ବାପାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଅ; ମୁଁ ତୁମକୁ ବରିଛି, ଯିଏ ଦିଏ ଓ ଯିଏ ନିଏ, ଦୁହେଁ ନିର୍ଭୟ।” ତା’ପରେ ଦେବୟାନୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତାଙ୍କର ଧାୟି ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ କହିଦେଲେ। ଭାର୍ଗବ ସେଥିରେ Yayātiଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ Yayāti ମାନ୍ୟତା ସହିତ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ କମଳ ଭାବରେ କହିଲେ—“ଏହି Nahushaଙ୍କ ପୁଅ ମୋର ଝିଅର ହାତ ଏକ ଅସୁବିଧାରେ ଧରିଛନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ମୋତେ ତାଙ୍କୁ ଦିଅ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ ପତି ବାଞ୍ଛୁନାହିଁ।” ସେଉଁଠି ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ—“ମୋ ଝିଅ ତୁମକୁ ବରିଛି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଚାହୁଁଛି; Nahushaଙ୍କ ପୁଅ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ରାଣୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର।” Yayāti କହିଲେ—“ଯଦି ମୁଁ ଏହା ଅନ୍ୟଥା କରିବି, ତେବେ ଆମେ ଦୁହେଁ ଅଧର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ହେବୁ, ଏହି ଶ୍ରେଣୀ ମିଶ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମେ ଦେଉଥିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।” ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ—“ଅଧର୍ମରୁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛି, ଯେଉଁ ଭଲ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଛ, ଚୁନ; ଏହି ବିବାହରେ ତୁମେ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ, ତୁମର ଗୁପ୍ତ ପାପକୁ ମୁଁ ଦୂର କରିଦେଉଛି। ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର, ତାଙ୍କ ସହ ଅପୂର୍ବ ସୁଖ ପାଇବୁ।” “ଏବଂ ଏହି ଶର୍ମିଷ୍ଠା, Vṛṣaparvanଙ୍କ ଝିଅ, ସଦା ତୁମେ ସମ୍ମାନ କରିବ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ କଦାପି ଶୟନକକ୍ଷକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବ ନାହିଁ।” ଏହିପରି ଆଜ୍ଞା ମିଳି Yayāti ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ। ନିଜ ସହରକୁ ଯାଇ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀ ପରି ଚମତ୍କୃତ, Yayāti ତାଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ସେଠାରେ ବସାଇଲେ। ଦେବୟାନୀଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, Yayāti Vṛṣaparvanଙ୍କ ଝିଅ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଅଶୋକବନର ପାଖରେ ଏକ ଗୃହ ତିଆରି କରି ତାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ରଖିଲେ। ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ତିନି ହଜାର ଦାସୀ ସହିତ, ବେଶଭୂଷା, ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଓ ସମସ୍ତ ଉପକରଣରେ ସୁସ୍ଥିତ ଓ ଯଥାଯଥ ଦେଖାଶୁଣାରେ ଥିଲେ। ଏହିପରି Yayāti ଏବଂ ଦେବୟାନୀ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଉଦ୍ୟାନରେ ସମୟ କାଟନ୍ତି, ସେପରି ଅନେକ ବର୍ଷ ଆନନ୍ଦରେ କାଟିଲେ। ଯେତେବେଳେ ସମୟ ଆସିଲା, ଦେବୟାନୀ ପ୍ରଥମେ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ ଏବଂ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, Vṛṣaparvanଙ୍କ ଝିଅ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଯୌବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଋତୁ ଆସିଲା। ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଚିନ୍ତା କଲେ—“ମୋ ଋତୁ ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ମୋତେ କେହି ପତି ନାହିଁ। ଦେବୟାନୀ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି, ମୁଁ ବ୍ୟର୍ଥ ଯୌବନ ଅନୁଭବୁଛି। ଯେପରି ସେ ବରିଛି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବରିବି। ରାଜା ମୋତେ ପୁଅ ଦେଉନ୍ତୁ, ଏହି ମୋ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ। ସମ୍ଭବତଃ ସେ ଏବେ ଗୁପ୍ତରେ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିପାରିବେ।” ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ଯେତେବେଳେ Yayāti ଅଶୋକବନ ପାଖରେ ଆସିଲେ, ସେ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ଏକାକି ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ। ରାଜାଙ୍କୁ ଏକା ଦେଖି, ଶର୍ମିଷ୍ଠା ମଧୁର ହାସି ସହ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ କହିଲେ—“Nahushaଙ୍କ ପୁଅ, ତୁମ ଘରେ କିଏ—Soma, Indra, Vāyu, Yama, କିମ୍ବା Varuṇa—ଏମିତି ଅଛି ଯିଏ ଏକ ମହିଳାକୁ ଦେଖିପାରିବ?” “ରାଜା, ତୁମେ ସଦା ମୋର ରୂପ, ବଂଶ ଏବଂ ଚରିତ୍ରକୁ ଜାଣିଛ; ତେଣୁ ଦୟାକରି ମୋପାଇଁ ଦୟା କର, ଏଠି ମୋ ସହ ଏକତ୍ର ହୁଅ, ରାଜା।