ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ସମୟରେ, କାଚ ଅପୂର୍ବ ଜ୍ଞାନର ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ ହୋଇ, ଅନୁରୋଧ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମର ଉଦର ମଧ୍ୟରୁ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ କଥା କହିଲେ— “ମୁଁ କିଏଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷିତ ହେଲି, ଏବଂ ଏଠି କାହିଁକି ଅଛି, ସେଥିରେ ଆପଣ ମୋତେ କହିବେ। ମୁଁ ସବୁ କଥା ମନେ ପକାଇଛି, କିଛି ଭୁଲି ନାହିଁ, ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଦୟାର ଫଳ। କିନ୍ତୁ ଏପରି ଭାବେ ମୋର ତପସ୍ୟାର ପୁଣ୍ୟ ହ୍ରାସ ହେଉ ନାହିଁ, ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ କଷ୍ଟକୁ ମନେ କରୁଛି। ଆସୁରମାନେ ମୋତେ ମାରି, ପୋଡ଼ି, ଚକି ଦେଇ, ଦ୍ରବ୍ୟ ଭିତରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ହେ କାବ୍ୟ। ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀୟ ମାୟା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏଠି ଆସୁର ମାୟା ବେଶି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଆପଣ ଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ଏହି ମାୟା କିପରି ବଳବତୀ ହେବ?” ଶୁକ୍ରାଚାର୍ୟ କହିଲେ, “ପ୍ରିୟ କାଚ, ଆଜି ମୁଁ ତୋର ପାଇଁ କ’ଣ କରିପାରିବି? ତୁମେ ନଥିଲେ ମୋ ଜୀବନ ରହିବ ନାହିଁ; କାଚକୁ ମୋ ଉଦର ଭାଗ ଫାଟି ଦେଖିବାକୁ ହେବ, କାରଣ ସେ ମୋ ଭିତରେ ଅଛି, ଦେବୟାନୀ। ଦୁଇଟି ଶୋକ ଅଗ୍ନିର ନିମନ୍ତେ ମୋତେ ଦগ୍ଧ କରିବ— କାଚଙ୍କର ହାନି ଏବଂ ତୁମର କ୍ଷତି। କାଚଙ୍କ ହାନିରେ ମୋ ପ୍ରଶାନ୍ତି ନାହିଁ; ତୁମେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦେବୟାନୀ ତୁମକୁ ଭଲପାଉଛନ୍ତି, ଏହାରେ ତୁମେ ସିଦ୍ଧ ହେଲ; ଏହି ଜୀବନ ଦାୟକ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ କର, ନହେଲେ ଆଜି ତୁମେ କାଚ ରୂପେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ମୋ ଉଦରରୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଲାଭ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ କର। ମୋ ପୁତ୍ର ହେଇ, ଉଦର ଫାଟି ବାହାରିଆ, ମୋତେ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଅ, ପ୍ରିୟ; ଅନୁଶିଳନ ରକ୍ଷା କରି, ଗୁରୁଙ୍କ ଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ କର।” ଗୁରୁଙ୍କ ଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ କାଚ ଗୁରୁଙ୍କ ଉଦର ଫାଟି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯେପରି ହିମଶିଳା ଶିଖର ଉପରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ ବାହାରିଯାଏ, ସେପରି ବାହାରିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ବେଦମାନେ ଉନ୍ନତ ହେଲେ; ଏବଂ ତାପରେ, ସିଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, କାଚ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ— “ଯେଉଁମାନେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନଦିଅନ୍ତି, ଯିଏ ପୂଜନୀୟ, ଧନ ଓ ବର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ଭାଳ ହିମାଳୟ ଶିଖରର ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ— ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ପାପ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ମଦ୍ୟ ଦେଇ, ଚତୁରତାରେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଚେତନା ଓ ବୁଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ କରାଯାଏ, ଆକର୍ଷକ ଦେଖି ମନୁଷ୍ୟ ମଦ୍ୟ ପାନ କରି ମୋହିତ ହୁଏ।” ଏହିପରେ, ଶୁକ୍ରାଚାର୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଉଶନାସଙ୍କ ଉପରେ ହୁଏଥିବା ଅନ୍ୟାୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିଜେ କଥା କହିଲେ— “ଏହି ଦିନଠାରୁ ଯେକୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋହବଶତଃ ମଦ୍ୟ ପାନ କରିବେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ହେବେ, ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ନିନ୍ଦିତ ହେବେ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚରଣର ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛି; ସମସ୍ତ ଶିଷ୍ୟନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା ଏବଂ ଦାନବମାନେ ଏହି ନିୟମ ଶୁଣନ୍ତୁ।” ଏପରି କହି, ଅପାର ତପୋବଳର ଧାରୀ ଶୁକ୍ର, ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ କହିଲେ— “ହେ ଦାନବମାନେ, ତୁମେ ଅପରିପକ୍ୱ; କାଚ ମୋର ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ରହିବେ। ସେ ମୋ ଠାରୁ ସଞ୍ଜୀବନୀ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ। ଶତବର୍ଷ ଗୁରୁ ସେବା କରି, ଗୁରୁଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, କାଚ ଦେବଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏହିପରି ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି, ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଦେବଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଦେବୟାନୀ କାଚଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଋଷି ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କ ନାତି, ଆଚରଣ, ଜନ୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ତପସ୍ୟା, ଏବଂ ନିଗ୍ରହରେ ତୁମେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ମୋ ପୂର୍ବଜ ଅଙ୍ଗିରାସ ଯେପରି ସମ୍ମାନିତ, ସେପରି ବୃହସ୍ପତି, ମୋ ପିତା, ମୋ ପାଇଁ ପୂଜ୍ୟ। ଏହି କଥା ଜାଣ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି କିପରି ଆଚରଣ କରୁଛି। ତୁମେ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି, ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନିୟମିତ ମନ୍ତ୍ରରେ ମୋର ହାତ ଧର। ମୋ ପିତା ଯେପରି ସମ୍ମାନ ପାଉଛନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ। ଜୀବନ ଓ ପ୍ରାଣରେ ତୁମେ ଭାର୍ଗବଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ଧର୍ମରେ ମୁଁ ଗୁରୁପୁତ୍ରୀ, ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ସଦା ପୂଜାର୍ହ। ମୋ ଗୁରୁ ଶୁକ୍ର, ତୁମ ପିତା, ଯେପରି ମୋର ପାଖରେ ପୂଜ୍ୟ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ; ଅନ୍ୟଥା କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଗୁରୁପୁତ୍ରୀ ସମାନ, ଏହିପାଇଁ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ। ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଆସୁରମାନେ ମୋତେ ପୁନିପୁନି ମାରିଥିଲେ, ସେହିଠାରୁ ମୋର ତୁମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମ ଅଛି; ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ମୋ ନିର୍ମଳ ଭକ୍ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ମୋତେ ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦେଉଛ, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର ଅଧିକାର ନାହିଁ; ଦୟା କର, ତୁମେ ଗୁରୁଠାରୁ ବି ଅଧିକ ପୂଜ୍ୟ। ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଥିଲ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଥିଲି, ହେ ଚନ୍ଦ୍ରବଦନେ, ହେ କାବ୍ୟ ଉଦରରେ। ଧର୍ମରୁ ତୁମେ ମୋର ଭଉଣୀ, ଏପରି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଁ ତୁମ ସହ ଶୁଭ ଭାବରେ ରହିଛି, ମୋର କୌଣସି ରୋଷ ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ବିଦାୟ ନେଉଛି, ଯାତ୍ରା ମୋର ଶୁଭ ହେଉ; ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ ନକରି, ଅନ୍ୟ ଗାଥାରେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର; ସଦା ଶିଷ୍ୟନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଗୁରୁପୂଜା କର। ତୁମେ ଦାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ପତି ଭାବେ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲି; ତୁମେ ଯଦି ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ପାଇଁ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କର, ତେବେ ତାହା ହେଉ। ତେବେ, ଏହି ଜ୍ଞାନ ତୁମ ପାଇଁ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ ନାହିଁ। ମୁଁ ଗୁରୁପୁତ୍ର ଭାବେ ନିଜକୁ ଘୋଷଣା କରି, ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି; ଏଥିରେ ମୋର ଦୋଷ ନାହିଁ। ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଚାହିଲେ ମୋତେ ଶାପ ଦିଅ। ପୁରାତନ ଧର୍ମ କଥା ମୁଁ କହୁଛି, ତୁମେ ଯେପରି କହୁଛ; ମୋତେ ଆଜି ଚାହିଁ କିମ୍ବା ଧର୍ମ ପାଇଁ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ ନାହିଁ; ଯେକୌଣସି ଋଷିପୁତ୍ର ତୁମ ହାତ ଧରିବେ ନାହିଁ। ମୋ ଜ୍ଞାନ ଫଳଦାୟୀ ହେବ ନାହିଁ, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଆଉଏକ ଜଣକୁ ସେ ଶିଖେଇବି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଫଳିବ।