ଦେବୟାନୀଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ ପୁଅ ଯଦୁ, ପିତା ଯୟାତିଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ କହିଲେ, “ଆମେ କାହିଁକି ଆପଣଙ୍କୁ ଆମର ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ?” ତେବେ ଯୟାତି ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତମେ ନେଇ ପାର; ତୁମର ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇ ମୁଁ ପୁନି ଏକ ଯୁବକ ଭଳି ଭୋଗବିଳାସର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବି।” ସେ କହିଲେ, “ଦୀର୍ଘ ଯଜ୍ଞ ଓ ଉଶନା ଋଷିଙ୍କ ଶାପରେ ମୋର କାମନା ଶୀତଳ ହୋଇଯାଇଛି; ମୁଁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିଛି, ମୋ ସନ୍ତାନମାନେ। ତୁମେ ମାନ୍ୟେ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ତାଙ୍କର ଦେହରେ ଏହି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଧାରଣ କର; ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୁନି ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଭୋଗବିଳାସ କରିପାରିବି।” ଯଦୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଏହି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେବାକୁ ରାଜି ହେଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ରାଜା ଯୟାତି ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ। ତା’ପରେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଓ ଅପରିମିତ ପ୍ରେମିକ, ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପୁଅ ପୁରୁ କହିଲେ, “ମୋତେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦିଅନାହିଁ; ମୁଁ ଯୁବାବସ୍ଥା ଓ ନୂତନ ଦେହରେ ସୁଖୀ ରହିବି। ତଥାପି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରି ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରାଜ୍ୟରେ ରହିବି।” ଏହିପରି ଶପଥ ନେଇ, ପୁରୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ ଯୟାତି ପୁନି ଯୁବାବସ୍ଥା ପାଇଲେ। ଏହିପରି, ପୁରୁଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଯୟାତି ରାଜ୍ୟର ଶାସନ କଲେ; ହଜାର ବର୍ଷ ଅବଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଅପରାଜିତ ରହିଲେ। ତଥାପି, କାମନା ଶାନ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ; ସେ ପୁନି ପୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଏକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମିଳିଛି; ତୁମେ ମୋ ଉଉତ୍ତର ପରମ୍ପରାର ସ୍ଥାପକ। ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ। ଏହିପରି କହି, ସେ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଯୟାତି ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନ୍ତକାଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଠାରେ ମୁଁ ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶର କଥା କହିବି, ଯେଉଁଠାରୁ ଭାରତବଂଶୀ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଭାରତବଂଶର ମହିମା ବଢ଼ାଇଥିଲେ। ଏଠିରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା—ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶ କିପରି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରଧାନତ୍ୱ ଲାଭ କଲା, ଯଦ୍ୟପି ଯଦୁ ଜେଷ୍ଠ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ବଂଶ କାହିଁକି ଅବନତିକୁ ଗଲା? ଏହି ଯୟାତିଙ୍କ ମହାତ୍ମା ଓ ପୁଣ୍ୟ କଥା, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେଥିରେ ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅଛି। ଏହି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ପୂର୍ବରୁ ଶତାନିକା ମଧ୍ୟ ଶୌଣକଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ—ଯୟାତିଙ୍କ ପବିତ୍ର ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ସେ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ। ଯୟାତି, ଯେଉଁଠି ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଦଶମ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ, କିପରି ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ? ଏହି କଥା ଏକ ଦୀର୍ଘ ପରମ୍ପରାର ଅଂଶ; ପୁରୁରବାଙ୍କ ବଂଶର ରାଜାମାନେ କିପରି ଥିଲେ, ତାଙ୍କ କଥା ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି। ଯୟାତି ଏକ ରାଜରିଷି ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ତେଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଥିଲା। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଶୁକ୍ର ଓ ବୃଷପର୍ବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିନି ଲୋକରେ ସାର୍ବଭୌମ ଶାସନ ପାଇଁ ମହାସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଦେବମାନେ ବିଜୟ ପାଇଁ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିଙ୍କ ବଂଶଜ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରଧାନ କଲେ, ଦାନବମାନେ କାବ୍ୟ ଉଶନାଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ଏହି ଦୁଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକାଉଁଠି ରହି, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବମାନେ ଦାନବମାନେ ମିଶିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଦେଲେ। କିନ୍ତୁ କାବ୍ୟ ଉଶନା ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ପୁନି ଦେବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହିପରି, ଯେତେବେଳେ ଦାନବମାନେ ଦେବମାନେ ମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା କରିଦେଲେ, ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ। କାରଣ, ସେ କାବ୍ୟ ଉଶନାଙ୍କ ମତେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଜାଣିନଥିଲେ—ମୃତଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦେବାର ଶାସ୍ତ୍ର। ଏହିଠାରେ ଦେବମାନେ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ। ତେବେ, ଦେବମାନେ କାବ୍ୟ ଉଶନାଙ୍କ ଭୟରେ କାନ୍ପି, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁଅ କଚଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ, “ଆମ ସହଯୋଗ କର, ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କର, ଏହି ଅତିଶୟ ତେଜସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟରୁ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଆଣ।” “ଏହି ଜ୍ଞାନ ଶୀଘ୍ର ଶୁକ୍ରଙ୍କ ନିକଟରୁ ଅଧିଗ୍ରହଣ କର; ତୁମକୁ ଯଜ୍ଞ ଭାଗ ମିଳିବ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୃଷପର୍ବାନ୍ଙ୍କ ନିକଟେ ବସନ୍ତି; ତୁମେ ସେଉଁଠି ପହଞ୍ଚିପାରିବ। ସେ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ନୁହଁ। କେବଳ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିପାରିବ। ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ସନ୍ତୋଷ ଲାଗି ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କର। ଗୁଣ, ଦାନ, ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ, ଭଲ ଆଚରଣ ଓ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ଦେବୟାନୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ପାଇପାରିବ।” ଏହିପରି, ଦେବମାନେ ପ୍ରେରିତ କରି, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁଅ କଚ ‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି କହି ବୃଷପର୍ବାନ୍ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ନଗରୀରେ ଯାଇ, ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, “ମୁଁ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିଙ୍କ ନାତି, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁଅ, ମୋର ନାମ କଚ। ମୋତେ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।” “ଉତ୍ତମ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ଦୟାକରି ମୋତେ ଏହି ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।” ଶୁକ୍ର କହିଲେ, “କଚ, ତୁମେ ଅତି ଆଦରଣୀୟ; ମୁଁ ତୁମର ଶବ୍ଦ ଗ୍ରହଣ କରିଲି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବି।” କଚ ଏହିପରି ଅନୁମତି ନେଇ, ଶୁକ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶିଷ୍ୟତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁକ୍ର ଓ ଦେବୟାନୀଙ୍କ ସେବା କଲେ। ସେ ସବୁବେଳେ ଯୁବତୀ ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାମରେ ସେ ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରି ତାଙ୍କ ସେବା କରିଥିଲେ।