ଦୈତ୍ୟମାନେ କହିଲେ, “ଯଦି ଆପଣ ଆମର ନାୟକ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ଆସୁରମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେବା। ଆସୁରମାନେ ଯାହା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବେ।” ସେମାନେ ଆହୁରି କହିଲେ, “ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ନାୟକ ହୁଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମ ଶତ୍ରୁମାନୋକୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କରନ୍ତୁ। ଏହା ପରେ ଯେଉଁମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଅଜୟ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସବୁ ନିହତ ହେଲେ।” ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଖୁସି ହୋଇ, ରାଜିଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ରାଜି ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ରାଜିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜୋରଜବରଦସ୍ତି ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ତେଜ, ଯଜ୍ଞଭାଗ ଓ ରାଜ୍ୟ ହରଣ କଲେ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ଓ ରାଜିଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦମ୍ୟିତ ହୋଇ, ଦୁଃଖିତ ଓ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର ଯଜ୍ଞଭାଗ ନାହିଁ, ରାଜ୍ୟ ନାହିଁ, ମୁଁ ହାରିଗଲି, ହେ ବୃହସ୍ପତି—ବୁଦ୍ଧିର ନାଥ—ମୋ ପାଇଁ ଉପାୟ କର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମୋର ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ବାସ୍ତୁ କରିପାରିବି।” ତେବେ ବୃହସ୍ପତି ବିପକ୍ଷ ଶାନ୍ତି ଓ ପୋଷଣ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୁନର୍ବା ଦୃଢ଼ ଓ ଗର୍ବିତ କରିଦେଲେ। ପରେ ବୃହସ୍ପତି ଯାଇ, ଜିନମତ ଅନୁସରଣ କରି, ଯାହା ଵେଦବାହ୍ୟ ଥିଲା, ରାଜିଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ମୂଢ଼ କଲେ, ଯଦ୍ୟପି ସେ ବେଦଜ୍ଞ ଥିଲେ। ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କୁ ବେଦବାହ୍ୟ ଓ ବିତର୍କପ୍ରଧାନ ଧାର୍ମ ରେ ଆସକ୍ତ କରି, ତିନି ବେଦରୁ ଦୂର କରିଦେଲେ। ଏହାପରେ ଧର୍ମରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଧ୍ଵଂସ କଲେ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ନହୁଷଙ୍କ ସାତିଜଣ ସଦ୍ପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି: ଯତି, ଯୟାତି, ସମ୍ୟତି, ଉଦ୍ଭବ, ପୁରୁ, ଶର୍ୟାତି ଓ ମେଘଜାତି—ଏହି ସାତି ନହୁଷବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଲେ। ଯତି ଯୁବାବସ୍ଥାରୁ ଯୋଗୀ ଓ ବନବାସୀ ହେଲେ; ଯୟାତି ଯଦିଓ ଦୟାଳୁ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ, ସେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ। ଏହି ଯୟାତିଙ୍କ ଦୁଇ ଝିଅ—ବୃଷପର୍ବଣଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଓ ଭାର୍ଗବ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀ—ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ। ଯୟାତିଙ୍କ ପାଖରେ ପାଞ୍ଚଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ। ଦେବୟାନୀ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦେଲେ; ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଡ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯଦୁ ଓ ପୁରୁ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଲେ। ନହୁଷଙ୍କ ପୁଅ ଯୟାତି ସତ୍ୟବାନ୍ ରାଜା ଥିଲେ; ସେ ଧରାକୁ ରକ୍ଷା କରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ। ସେ ବଡ଼ ଭକ୍ତି ସହିତ ପିତୃଦେବତା ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅଜୟ ଥିଲେ। ଏହି ରାଜା ଅନେକ ଯୁଗ ଧରି ଧର୍ମରେ ନିଜ ପ୍ରଜାକୁ ରକ୍ଷା କରି, ପରେ ବୟସର ଭୟଙ୍କର ପୀଡ଼ାରେ ପଡ଼ିଲେ, ଯାହା ଶୋଭାକୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କରିଦିଏ। ବୟସରେ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କ ପଞ୍ଚ ପୁଅ—ଯଦୁ, ପୁରୁ, ତୁର୍ବସୁ, ଡ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ସହ ଭୋଗବିଳାସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି; ମୋତେ ତୁମେ ସାହାଯ୍ୟ କର।” ତା’ପରେ ଜେଷ୍ଠପୁତ୍ର ଯଦୁ କହିଲେ, “ଆମେ କାହିଁକି ଆପଣଙ୍କୁ ଆମ ଯୌବନ ଦେବାକୁ ଚାହିବା?” ତେବେ ଯୟାତି ପୁଅମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ବୟସ ତୁମେ ନେଉ, ତୁମ ଯୌବନ ମୋତେ ଦିଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଯୁବକ ଭାବେ ଭୋଗ କରିପାରିବି।” ସେ କହିଲେ, “ଦୀର୍ଘ ଯଜ୍ଞ ଓ ଉଶନା ମୁନିଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଇଚ୍ଛା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଗଲା; ମୁଁ ଅତୃପ୍ତ ରହିଛି। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ତୁମ ଦେହରେ ମୋର ବୟସ ଧାରଣ କର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ନୂତନ ଦେହ ନେଇ ଯୌବନ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବି।” କିନ୍ତୁ ଯଦୁ ଆଦି ଚାରିଜଣ ପୁଅ ମଧ୍ୟ କେହି ମଧ୍ୟ ସେହି ବୟସ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ଦୃଶ୍ୟରେ ରାଜା ସେଉଁଚାରି ଝିଅଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ। ଏହିବେଳେ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ, ସବୁଠୁ କଣିଷ୍ଠ ପୁଅ ପୁରୁ କହିଲେ, “ମୋତେ ବୟସ ଦିଅନାହାଁତୁ, ମୁଁ ଯୌବନ ଓ ନୂତନ ଦେହ ସହ ଖୁସିରେ ରହିବି। ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ବୟସ ନେବି ଏବଂ ରାଜ୍ୟରେ ରହିବି।” ରାଜା ତାଙ୍କ ବୟସ ପୁତ୍ର ପୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇ, ପୁରୁଙ୍କ ଯୌବନ ଦ୍ୱାରା ନୂତନ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ। ପୁରୁଙ୍କ ଯୌବନ ନେଇ ଯୟାତି ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ। ଏହିପରି ହଜାର ବର୍ଷ ଅବଦି ସେ ଅଜୟ ରହିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ତଥାପି ଅତୃପ୍ତ ଅଭିଲାଷାରେ ପୁତ୍ର ପୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପାଇଲି; ତୁମେ ମୋର ବଂଶକୁ ଅଗ୍ରଗାମୀ କରିବା। ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିବ।” ଏହାପରେ ସେ ରାଜ୍ୟରେ ପୁରୁଙ୍କ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ସେ ନିଜ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ। ଏବେ ମୁଁ ପୁରୁବଂଶର ବିବରଣୀ କହିବି, ଯେଉଁଠାରୁ ଭାରତମାନେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଭାରତବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ। ଏଠି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା—ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶ କିଏ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ପାଇଲେ, ଯଦୁଙ୍କ ବଂଶ ତ ଜେଷ୍ଠ ଥିଲେ, ସେମାନେ କିଏ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ? ଏ ଉପରେ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାଖ୍ୟାନ ଆଛି, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଏହା ଯୟାତିଙ୍କ ଶୁଭ କର୍ମର ଉପାଖ୍ୟାନ। ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପୂର୍ବରୁ ଶତାନିକ ଶୌନକଙ୍କୁ କରିଥିଲେ; ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ଶୁଭ, ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରାଣଦାୟି। ଯୟାତି, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଜେଷ୍ଠ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଦଶମ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ। ସେ କିପରି ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ କନ୍ୟାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ? ଏହି ବିଷୟ ତୁମେ କ୍ରମିକ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ପୁରୁରବାଙ୍କ ବଂଶର ରାଜାମାନେ କିଏ ଥିଲେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଦୟାକରି କହ। ଯୟାତି ଏକ ରାଜର୍ଷି ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ତେଜ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ। ପୂର୍ବକାଳରେ ଶୁକ୍ର ଓ ବୃଷପର୍ବଣ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଝିଅମାନେ ଦେଇଥିଲେ। ଏବେ ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିବା ଅନୁସାରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୟାତି ଓ ଦେବୟାନୀଙ୍କ ବିବାହର କଥା କହିବି। ଏହି ସମୟରେ ଦେବତା ଓ ଆସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାରା ତିନି ଲୋକରେ, ସଚଳ ଅଚଳ ସବୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମିଶି, ସ୍ଵାମିତ୍ୱ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।