ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଉର୍ବଶୀ, ଭାରତଙ୍କ ଶିଖାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଭଙ୍ଗିମାକୁ ଭୁଲିଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଓ ବିୟୋଗରେ, ଭାରତ ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ। ସେଇ ଶାପଅନୁସାରେ, ପଚାସପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଧରି ଉର୍ବଶୀ ଏକ କ୍ଲାନ୍ନ ଲତାରୂପେ ରହିଥିଲେ, ଏଉଁଠି ପୁରୁରବା ଏକ ଭୂତ ରୂପେ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। ଶେଷରେ, ଉର୍ବଶୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରି ଆସି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଥିଲେ। ଭାରତଙ୍କ ଶାପ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଉର୍ବଶୀ ବୁଧଙ୍କ ବଂଶଜଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ଆଠି ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ—ଆୟୁ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଅଶ୍ୱାୟୁ, ଧନାୟୁ, ଧୃତିମାନ, ବସୁ, ଶୁଚିବିଦ୍ୟା ଓ ଶତାୟୁ। ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ଉର୍ଜାର ଧାରକ ଥିଲେ। ନହୁଷଙ୍କ ପୁଅ ଆୟୁ ଠାରୁ ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ—ବୃଦ୍ଧଶର୍ମା ଓ ରାଜି। ରାଜି, ଡମ୍ଭ, ବିପାପ୍ମା—ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ଶୂରବୀର ଥିଲେ। ରାଜିଙ୍କୁ ଶତପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ରାଜବଂଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ରାଜି ନିଷ୍ପାପ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା କରି ପୂଜା କରିଥିଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ। ପରେ ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିନିଶଏ ବର୍ଷ ଧରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ହେଲା, କିନ୍ତୁ କେହି ବିଜୟୀ ହେଲେନି। ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ଯେଉଁଠାରେ ରାଜି ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି କିଏ ବିଜୟୀ ହେବେ?” ଦେବ ଓ ଅସୁର ଦୁହେଁ ରାଜିଙ୍କୁ ନିଜ ସହଯୋଗୀ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଦାଇତ୍ୟମାନେ କହିଲେ, “ଆପଣ ଯଦି ଆମେ ମାନ୍ୟ କରିବେ, ତେବେ ଦେବ ଓ ଅସୁର ଦୁହେଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ।” ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବି ଜୟ କରିପାରିନଥିଲେ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ରାଜି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ଆପଣ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ରାଜିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କର ତପୋବଳରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶ୍ରୀ, ଯଜ୍ଞଭାଗ ଓ ରାଜ୍ୟ ଦଳି ନେଇଲେ। ରାଜ୍ୟ ହରାଇ, ଦୁଃଖିତ ଇନ୍ଦ୍ର ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର ଯଜ୍ଞଭାଗ ଓ ରାଜ୍ୟ ନାହିଁ, ମୁଁ ହାରିଛି। ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ। ମୋତେ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତୁ।” ତାପରେ ବୃହସ୍ପତି ବିପକ୍ଷ ଶାନ୍ତି ଓ ପୂଷ୍ଟି କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଗର୍ବିତ କରିଦେଲେ। ବୃହସ୍ପତି ଯାଇ ରାଜିଙ୍କ ପୁଅମାନେକୁ ବେଦ ବାହ୍ୟ ଜିନ ମତ ଶିଖାଇ ମୂହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦେଲେ, ଯଦ୍ୟପି ସେଁ ବେଦର ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ବେଦ ଚ୍ୟୁତ ଓ ବିତର୍କ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଗଲେ। ଏପରେ ଧର୍ମ ବାହ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ କରିଦେଲେ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ନହୁଷଙ୍କ ସତ୍ତ ସଦ୍ଗୁଣୀ ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି। ସେମାନେ ହେଲେ—ୟତି, ଯୟାତି, ସମ୍ୟାତି, ଉଦ୍ଭବ, ପୁରୁ, ଶର୍ୟାତି ଓ ମେଘଜାତି। ଏହି ସତ୍ତଜଣ ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ଯତି ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଦ୍ୟାନୀ ଓ ଵନବାସୀ ହେଲେ। ଯୟାତି ନିତିରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ରହି ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ। ଯୟାତିଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ଦୁଇ ରାଣୀ ଥିଲେ—ବୃଶପର୍ବଣଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଓ ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଦେବୟାନୀ। ଯୟାତିଙ୍କ ପାଖରେ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଥିଲେ—ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁ, ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁ। ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯଦୁ ଓ ପୁରୁ ବଂଶବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ନହୁଷପୁତ୍ର ଯୟାତି ସତ୍ୟବାନ୍ ଓ ପ୍ରବଳ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରି ବିଧିମତ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ। ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନେକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ପୂଜା କରି, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଅଜୟ ଭାବେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ଏହିଭଳି ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଅନେକ ଯୁଗ ଧରି ରାଜ୍ୟର ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏକ ଦିନ ଭୟାନକ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କଲା, ଯାହା ସୌନ୍ଦର୍ୟକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଉଥାଏ। ଏହି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଯୟାତି ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ—ଯଦୁ, ପୁରୁ, ତୁର୍ବସୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ ଓ ଅନୁଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, “ମୁଁ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ସହ ଭୋଗବିଳାସ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ମୋତେ ତୁମେ ଏହିଥିରେ ସହଯୋଗ କର।" ସେତେବେଳେ, ଜେଷ୍ଠପୁତ୍ର ଯଦୁ କହିଲେ, “ଆମେ କାହିଁକି ଆପଣଙ୍କୁ ଆମର ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ?” ଯୟାତି ପୁଅମାନେକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ମୋର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଉ, ଆମର ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଉ, ଯେପରି ମୁଁ ପୁନଃ ଯୁବା ହୋଇ ଭୋଗ କରିପାରିବି।” ଦୀର୍ଘ ଯଜ୍ଞ ଓ ଉଶନା ଋଷିଙ୍କ ଶାପରେ ମୋର ଇଚ୍ଛା ଦମିଗଲା। ମୁଁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଛି, ପୁଅମାନେ। ତୁମେ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଏହି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଯେପରି ମୁଁ ନୂତନ ଦେହରେ ଯୁବା ହୋଇ ଭୋଗ କରିପାରିବି।” ଯଦୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିଲେନି। ଏହିପରି ରାଜା ଚାରିଜଣଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ। ଏବେ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ପୁଅ ପୁରୁ କହିଲେ, “ମୋତେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମୁଁ ଯୁବା ଓ ନୂତନ ଦେହରେ ଖୁସି ରହିବି।” “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରି ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରାଜ୍ୟରେ ରହିବି।” ଏପରି କହି ରାଜା ତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇ, ପୁରୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ନୂତନ ଯୁବାବସ୍ଥା ପାଇଲେ। ପୁରୁଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଯୟାତି ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଅପରାଜିତ ରହିଲେ। ତଥାପି ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୋର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୁଅ ମିଳିଛି, ତୁମେ ମୋ ବଂଶର ସ୍ଥାପକ।