ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିକାଳରେ, ପ୍ରଭୁ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କଲେ—ଏକ ଭାଗ ନାରୀ ରୂପେ, ଅନ୍ୟ ଭାଗ ପୁରୁଷ ରୂପେ। ଏହି ନାରୀ ରୂପ ସତରୂପା ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଯାହାକୁ ସାବିତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି ସତରୂପା, ମହାବିର୍ୟା ସରସ୍ୱତୀ, ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଏହି ଅଂଶ ରୂପେ ଜନ୍ମିଥିବା ସତରୂପାକୁ ନିଜ କନ୍ୟା ଭାବେ ବିଚାରିଲେ। ସତରୂପାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହେଲା। କାମବାଣର ଘାତରେ ବିଧୃତ ହୋଇ, ସେ ଆବାର ଆବାର କୁହିଲେ—"ହାଁ, କି ସୌନ୍ଦର୍ୟ! କି ସୌନ୍ଦର୍ୟ!" ବସିଷ୍ଠ ଆଦି ଋଷିମାନେ ଏହା ଦେଖି, "ଭଉଣୀ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ମାତ୍ର ସତରୂପାଙ୍କ ମୁହଁରେ ରହିଗଲା। ସେ ଆବାର ଆବାର ତାଙ୍କ ରୂପକୁ ଦେଖି ମନେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଲଜ୍ଜାରେ, ସତରୂପା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଏଡାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଘେରି ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦହାଣ ପ୍ରଦେଶରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ମୁହଁ ପ୍ରକଟିତ ହେଲା, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଆଉ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମୁହଁ ଦେଖାଦେଲା। ପଛ ଦିଗରେ ଚତୁର୍ଥ ମୁହଁ ଦେଖାଗଲା, ଯାହା କାମବାଣରେ ବିଧୃତ। ଏଭଳି ଭାବେ ତାଙ୍କ ଆସକ୍ତିରୁ ଆଉ ଏକ ମୁହଁ ଉପରେ ଉପଜିଲା। ସତରୂପା ଉପରକୁ ଉଠିବା ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପରେ ପଞ୍ଚମ ମୁହଁ ଦେଖାଗଲା, ଯାହାକୁ ସେ ଜଟା ଦ୍ୱାରା ଢାକିଦେଲେ। ସେ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କାମବାସନାରେ ବିନଷ୍ଟ ହେଲା। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ—"ତମେ ସମସ୍ତେ ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କର।" ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ଭାବେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସମସ୍ତେ ଯେତେବେଳେ ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଗଲେ, ସତରୂପା ଭକ୍ତିଭାବରେ ବନ୍ଦନା କରି ରହିଗଲେ। ଏହାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା—ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା—ନିର୍ମଳ ସତରୂପାଙ୍କୁ ନିଜ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦେବତ୍ବ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି, ସେମାନେ ମାନବମାନଙ୍କ ପରି ଏକାତ୍ମ ହେଲେ। ବହୁ ଦିନ ପରେ, ସତରୂପା ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ସେ ହେଲେ ମନୁ। ଏହି ମନୁ ସ୍ୱାୟଂଭୁବ ନାମରେ ପରିଚିତ, ତାଙ୍କୁ ବିରାଟ୍ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ତାଙ୍କ ରୂପ, ଗୁଣ ଓ ସ୍ୱଭାବରେ ସମ୍ମିଳିତ ଥିବାରୁ, ସେ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କଠାରୁ ବହୁ ବୃତ୍ତିଶୀଳ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବୈରାଜ ନାମରେ ପରିଚିତ। ସ୍ୱାୟଂଭୁବ ମନୁଠାରୁ ସାତିଜଣ ଓ ପୁନି ଆଉ ସାତିଜଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ୱାରୋଚିଷ ଆଦି ଓ ଉତ୍ତମ ଆଦି ମହାନ ମନୁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ସପ୍ତମ ମନୁ। ଏଠି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା—"ଏପରି ପିତା-କନ୍ୟାର ଏକତ୍ରତା କିପରି ହେଲା? କିପରି ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ଏହି କ୍ରିୟାରେ ଦୋଷୀ ହେଲେ ନାହିଁ?" ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା। ତେଣୁ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—"ଏହି ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି ରଜୋଗୁଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗମ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହାର ରୂପ ମଧ୍ୟ ମାନବ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିହେବା ନୁହେଁ। ଦେବତାମାନେ ନିଜ ମାର୍ଗ ଜାଣନ୍ତି, ମାନବ ତାହା ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଥିରୁ, ଦେବମାନେ ଉଚିତ-ଅନୁଚିତର ଭେଦ ନାହିଁ, ନ ଶୁଭ-ଅଶୁଭ ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଏହି ମାନବୀୟ ବିଚାର ଦେବତାଙ୍କୁ ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ।" "ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ବେଦର ଅଧିପତି, ଗାୟତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ଅଂଗ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ରୂପ ବା ଅରୂପ ଯେପରି ହେଉ, ବ୍ରହ୍ମାଓ ଗାୟତ୍ରୀ ଦୁଇଜଣ ସବୁଠାରେ ଏକାସାଥି ଅଛନ୍ତି। ଯେପରି ତାପ ବିନା ଛାୟା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ସେପରି ଗାୟତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କେବେ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ। ବେଦର ସଂହିତା 'ବ୍ରହ୍ମ' ଭାବେ ପରିଚିତ, ସାବିତ୍ରୀ ତାହାରେ ନିର୍ମିତ। ତେଣୁ, ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।" "ତଥାପି, ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ପ୍ରଜାପତି ନିଜ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ ଏବଂ କାମଦେବଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ—'ମୋର ମନ କାମବାଣରେ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହେଲା, ତେଣୁ ରୁଦ୍ର ତୁମ ଦେହକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ।'" କାମଦେବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ମୋ ପ୍ରତି ଏହି ଶାପ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଯେହেতୁ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ମୁଁ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ସମସ୍ତେଙ୍କ ମନକୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରିବା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ। ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ତେଣୁ ମୋର ଦୋଷ ନାହିଁ, ତଥାପି ଆପଣ ମୋତେ ଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି। ଦୟାକରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୁନଃ ଦେହ ପାଇପାରିବି।" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—"ବୈବସ୍ବତ ମନୁର ଅନ୍ତରାଳରେ, ଯଦୁ ବଂଶର ଏକ ନର ରାମ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଯିଏ ତୁମ ଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବେ। ସେ ଦୱାରକାରେ ବସି ଦାନବମାନେ ଦେହରଣ କରିବେ। ତା'ପରେ, ସେଙ୍କର ଭାଇଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ତୁମେ ଜନ୍ମିବା। ପରେ, ଭାରତ ବଂଶର ଶେଷରେ, ରାଜା ବତ୍ସଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ତୁମେ ଆଉ ଏକ ଜନ୍ମ ନେବା। ସେଠାରେ ତୁମେ ଦିଗ୍ବିଜୟୀ ହେବା ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଉପରେ ଅଧିପତ୍ୟ ପାଇବା। ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ଶେଷରେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବା।" ଏଭଳି ଶାପ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦୁଇଟି ମିଶିଥିବା ସ୍ଥିତିରେ, କାମଦେବ ଦୁଃଖ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ଏଠି ଆଉ ଏକ ଜିଜ୍ଞାସା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା—ଏହି ଯଦୁ କିଏ, ଯାହାଙ୍କ ବଂଶରେ କାମଦେବ ଜନ୍ମିଲେ? କିପରି ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦହିଗଲେ ଏବଂ ପରେ କାମଦେବଙ୍କ ଅବସ୍ଥା କଣ ହେଲା? ଏହି ସମସ୍ତ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଭାରତ ବଂଶର କଥା ଆରମ୍ଭରୁ କହ, କାରଣ ମୋ ମନରେ ଏହି ନେଇ ସନ୍ଦେହ ରହିଛି।