महाभूततरङ्गौघं ग्रहनक्षत्रबुद्बुदम् विमानविहगव्यातं तोयदाडम्बराकुलम्
तो महाभूतांच्या लाटांनी भरलेला, ग्रह-नक्षत्रांच्या फुग्यांनी फुललेला, विमानांच्या विहारांनी व्यापलेला, आणि मेघांच्या गोंगाटाने गजबजलेला होता.
जन्तुमत्स्यगणाकीर्णं शैलशङ्खकुलैर्युतम् त्रैगुण्यविषयावर्तं सर्वलोकतिमिङ्गिलम्
तो जीव आणि मास्यांच्या झुंडीने भरलेला, पर्वत आणि शंखांच्या कुटुंबांनी जोडलेला, त्रिगुणांच्या भोवऱ्यातील, आणि सर्व लोकांना गिळणारा मोठा तिमिंगिल होता.
वीरवृक्षलतागुल्मं भुजगोत्कृष्टशैवलम् द्वादशार्कमहाद्वीपं रुद्रैकादशपत्तनम्
तो वीर वृक्ष, वेल, आणि झुडपांच्या वनासारखा, सर्पांनी ओढलेली शैवालांनी सजलेला, बारा सूर्यांचा महान द्वीप, आणि अकरा रुद्रांची राजधानी होता.
वस्वष्टपर्वतोपेतं त्रैलोक्याम्भोमहोदधिम् संध्यासंख्योर्मिसलिलं सुपर्णानिलसेवितम्
तो आठ वसु आणि पर्वतांनी युक्त, त्रैलोक्याच्या जलांचा महासागर, संध्याकाळच्या असंख्य लाटांनी मिसळलेला, आणि सुपर्णाच्या वाऱ्याने सेविलेला होता.
दैत्यरक्षोगणग्राहं यक्षोरगझषाकुलम् पितामहमहावीर्यं सर्वस्त्रीरत्नशोभितम्
दैत्य, राक्षस, यक्ष, सर्प आणि मोठ्या जलचरांनी भरलेले, सर्व सुंदर स्त्रियांनी शोभलेले आणि पितामहाच्या अपार सामर्थ्याने युक्त असे ते स्थान होते.
श्रीकीर्तिकान्तिलक्ष्मीभिर् नदीभिर् उपशोभितम् कालयोगिमहापर्वप्रलयोत्पत्तिवेगिनम्
श्री, कीर्ती, कांती आणि लक्ष्मी यांनी शोभलेले, नद्या ज्या सौंदर्याने नटल्या आहेत, काळ, योगशक्ती, मोठ्या लाटा, प्रलय आणि सृष्टी यांच्या वेगाने वाहणारे असे ते स्थान होते.
तं तु योगमहापारं नारायणमहार्णवम् देवाधिदेवं वरदं भक्तानां भक्तिवत्सलम्
तो योगाचा अथांग सागर, नारायणाचा महान सागर, देवांचा देव, वर देणारा आणि भक्तांवर प्रेम करणारा आहे.
अनुग्रहकरं देवं प्रशान्तिकरणं शुभम् हर्यश्वरथसंयुक्ते सुपर्णध्वजसेविते
अनुग्रह करणारा, शांतता आणि शुभता देणारा देव, हर्यश्वाच्या रथाने युक्त आणि गरुडध्वजाखाली सेविला जाणारा आहे.
ग्रहचन्द्रार्करचिते मन्दराक्षवरावृते अनन्तरश्मिभिर्युक्ते विस्तीर्णे मेरुगह्वरे
ग्रह, चंद्र आणि सूर्य यांनी सजलेले, मंदार आणि महाशेषाने वेढलेले, अनंत किरणांनी युक्त आणि मेरूच्या गुहेत विस्तारलेले असे ते स्थान होते.
तारकाचित्रकुसुमे ग्रहनक्षत्रबन्धुरे भयेष्वभयदं व्योम्नि देवा दैत्यपराजिताः
ताऱ्यांनी सजलेली, अद्भुत फुलांनी नटलेली, ग्रह आणि नक्षत्रांनी सुंदर झालेली, संकटात निर्भयता देणारी, जिथे दैत्यांनी पराभूत केलेले देव आकाशात राहात होते, अशी ती जागा होती.
ददृशुस्ते स्थितं देवं दिव्ये लोकमये रथे ते कृताञ्जलयः सर्वे देवाः शक्रपुरोगमाः
तेथे सर्व देवांनी, इंद्राच्या पुढाकाराने, त्या दिव्य आणि सर्व लोकांनी व्यापलेल्या रथात उभ्या असलेल्या त्या देवाचे दर्शन घेतले आणि सर्वांनी हात जोडले.
जयशब्दं पुरस्कृत्य शरण्यं शरणं गताः स तेषां तां गिरं श्रुत्वा विष्णुर्दैवतदैवतम्
जयाचा घोष करून, सर्व देवांनी त्याच्याकडे शरण जाऊन आश्रय घेतला; त्यांच्या वाणी ऐकून, देवांचा देव विष्णू उत्तर देऊ लागला.
मनश्चक्रे विनाशाय दानवानां महामृधे आकाशे तु स्थितो विष्णुर् उत्तमं वपुरास्थितः
त्याने मनात ठरवले की या महान युद्धात दानवांचा नाश करावा; आकाशात उभा राहून विष्णूंनी आपले सर्वोच्च रूप धारण केले.
उवाच देवताः सर्वाः सप्रतिज्ञमिदं वचः शान्तिं व्रजत भद्रं वो मा भैष्ट मरुतां गणाः
त्याने सर्व देवांना प्रतिज्ञा करून सांगितले, 'शांतीने जा, तुम्हाला शुभ होवो, वायूंच्या समूहांनो, घाबरू नका.'
जिता मे दानवाः सर्वे त्रैलोक्यं परिगृह्यताम् ते तस्य सत्यसंधस्य विष्णोर्वाक्येन तोषिताः
'सर्व दानव माझ्यामुळे जिंकले गेले आहेत; हे त्रैलोक्य तुमच्याकडे जावो.' सत्यप्रतिज्ञ विष्णूच्या या वचनाने ते सर्व देव आनंदित झाले.
देवाः प्रीतिं समाजग्मुः प्राश्यामृतमिवोत्तमम् ततस्तमः संहृतं तद् विनेशुश्च बलाहकाः
देवांना अत्यंत आनंद झाला, जणू काही त्यांनी उत्तम अमृताचा आस्वाद घेतला; मग अंधार नाहीसा झाला आणि मेघही विरघळले.
प्रववुश्च शिवा वाताः प्रशान्ताश्च दिशो दश शुद्धप्रभाणि ज्योतींषि सोमश्चक्रुः प्रदक्षिणाम्
शुभ वारे वाहू लागले, दहा दिशाही शांत झाल्या, निर्मळ प्रकाश चमकू लागला आणि चंद्र उजवीकडे फिरू लागला.
न विग्रहं ग्रहाश्चक्रुः प्रशान्ताश्चापि सिन्धवः विरजस्काभवन्मार्गा नाकवर्गादयस्त्रयः
ग्रहांनी कोणताही संघर्ष केला नाही, नद्या शांत झाल्या, मार्ग स्वच्छ झाले आणि स्वर्गातील तीन वर्गही निर्मळ झाले.
यथार्थमूहुः सरितो नापि चुक्षुभिरे ऽर्णवाः आसञ्छुभानीन्द्रियाणि नराणामन्तरात्मसु
नद्या योग्य प्रकारे वाहू लागल्या, समुद्र अस्थिर झाले नाहीत आणि माणसांच्या अंतःकरणात शुभेंद्रिये प्रकट झाली.
महर्षयो वीतशोका वेदान् उच्चैरधीयत यज्ञेषु च हविः पाकं शिवमाप च पावकः
महर्षी दुःखमुक्त झाले आणि मोठ्याने वेदांचे पठण करू लागले; यज्ञात अग्नीने हवि स्वीकारले आणि तो शुभ झाला.
प्रवृत्तधर्माः संवृत्ता लोका मुदितमानसाः विष्णोर्दत्तप्रतिज्ञस्य श्रुत्वारिनिधने गिरम्
धर्माने स्थिर झालेले लोक, विष्णूच्या शत्रूंच्या नाशाची प्रतिज्ञा ऐकून, आनंदित झाले.
ततो ऽभयं विष्णुवचः श्रुत्वा दैत्याश्च दानवाः उद्योगं विपुलं चक्रुर् युद्धाय विजयाय च
मग विष्णूचे अभयवचन ऐकून, दैत्य आणि दानव यांनी मोठ्या युद्धाची आणि विजयाची तयारी सुरू केली.
मयस्तु काञ्चनमयं त्रिनल्वायतमक्षयम् चतुश्चक्रं सुविपुलं सुकल्पितमहायुगम्
माझ्यासाठी मात्र एक सुवर्णाचा, तीन दीड योजन लांब, कधीही नष्ट न होणारा, चार मोठ्या चाकांचा, अत्यंत भव्य आणि सुंदर बनवलेला असा रथ होता.
किङ्किणीजालनिर्घोषं द्वीपिचर्मपरिष्कृतम् रुचिरं रत्नजालैश्च हेमजालैश्च शोभितम्
त्या रथावर घंट्यांची छान झंकार ऐकू येत होती, वाघ आणि बिबट्याच्या कातड्यांनी सजवलेला होता, आणि तो रत्नांच्या आणि सोन्याच्या जाळ्यांनी झगमगत होता.
ईहामृगगणाकीर्णं पक्षिपङ्क्तिविराजितम् दिव्यास्त्रतूणीरधरं पयोधरविनादितम्
तो रथ हरिणांच्या कळपांनी भरलेला होता, पक्ष्यांच्या रांगा त्याला शोभा देत होत्या, दिव्य बाणांच्या तुणीरांनी सजलेला होता आणि मेघांच्या गडगडाटासारखा आवाज करत होता.
स्वक्षं रथवरोदारं सूपस्थं गगनोपमम् गदापरिघसम्पूर्णं मूर्तिमन्तमिवार्णवम्
त्याचा अक्ष मोठा आणि भव्य होता, योग्य जागी बसवलेला, आकाशासारखा वाटत होता; तो गदा आणि लोखंडी गजांनी भरलेला होता, जणू मूर्तिमंत समुद्रच.
हेमकेयूरवलयं स्वर्णमण्डलकूबरम् सपताकध्वजोपेतं सादित्यमिव मन्दरम्
तो रथ सोन्याच्या केयूरांनी आणि कंगनांनी सजला होता, सोन्याच्या गोल कुबेरांनी, पताका आणि ध्वजांनी युक्त, जणू सूर्य मंदर पर्वतावर शोभतो तसा दिसत होता.
गजेन्द्राभोगवपुषं क्वचित्केसरिवर्चसम् युक्तमृक्षसहस्रेण समृद्धाम्बुदनादितम्
कुठे कुठे तो रथ गजेंद्रासारखा भासायचा, सिंहाच्या तेजाने झळकत होता, हजार अस्वलांनी जोडलेला होता आणि भरलेल्या मेघासारखा गडगडत होता.
दीप्तमाकाशगं दिव्यं रथं पररथारुजम् अध्यतिष्ठद्रणाकाङ्क्षी मेरुं दीप्त इवांशुमान्
तो तेजस्वी, आकाशात जाणारा, दिव्य रथ, शत्रूंच्या रथांचा नाश करणारा, रणाची आस धरून योद्ध्याने चढवला होता, जणू सूर्य मेरू पर्वतावर तसा तेजस्वी दिसत होता.
तारमुत्क्रोशविस्तारं सर्वं हेममयं रथम् शैलाकारमसंबाधं नीलाञ्जनचयोपमम्
तो संपूर्ण रथ सोन्याचा, डोंगराएवढा मोठा, विस्तीर्ण आणि दूरवर पसरलेला, कुठेही अडथळा नसलेला, काळ्या काजळाच्या राशीसारखा दिसत होता.