बलाहकाञ्जननिभं बलाहकतनूरुहम् तेजसा वपुषा चैव कृष्णं कृष्णमिवाचलम्
त्याचं रूप पावसाच्या मेघासारखं होतं, केस मेघांच्या तंतूंप्रमाणे, आणि आपल्या तेजाने व देहाने तो काळ्या पर्वतासारखा भासत होता.
दीप्तपीताम्बरधरं तप्तकाञ्चनभूषणम् धूमान्धकारवपुषं युगान्ताग्निमिवोत्थितम्
त्याने तेजस्वी पिवळं वस्त्र परिधान केलं होतं, तापलेल्या सोन्याच्या दागिन्यांनी सजला होता, त्याचा देह धुरासारखा काळा आणि छायेसारखा होता, आणि तो युगाच्या शेवटीच्या ज्वाळेसारखा प्रकट झाला.
चतुर्द्विगुणपीनांसं किरीटच्छन्नमूर्धजम् बभौ चामीकरप्रख्यैर् आयुधैरुपशोभितम्
त्याचे खांदे चारपट मोठे होते, त्याचे केस मुकुटाने झाकलेले होते, आणि तो सोन्यासारख्या तेजस्वी शस्त्रांनी शोभायमान झाला होता.
चन्द्रार्ककिरणोद्द्योतं गिरिकूटमिवोच्छ्रितम् नन्दकानन्दितकरं शराशीविषधारिणम्
तो चंद्र-सूर्याच्या किरणांनी उजळून निघाला होता, पर्वतशिखरासारखा उंच दिसत होता, त्याच्या हातात नंदक तलवार आनंदाने होती, आणि त्याच्या बाणांना सर्पासारखा विषारी स्पर्श होता.
शक्तिचित्रबलोदग्रं शङ्खचक्रगदाधरम् विष्णुशैलं क्षमामूलं श्रीवृक्षं शार्ङ्गशृङ्गिणम्
तो विविध अस्त्रांनी आणि प्रचंड शक्तीने तेजस्वी होता, त्याच्या हातात शंख, चक्र, गदा होती; तो विष्णूचा पर्वत, पृथ्वीचा आधार, लक्ष्मीचा वृक्ष, आणि शार्ङ्ग धनुष्याचा शृंग धारण करणारा होता.
त्रिदशोदारफलदं स्वर्गस्त्रीचारुपल्लवम् सर्वलोकमनःकान्तं सर्वसत्त्वमनोहरम्
तो देवांना इच्छित फळ देणारा, त्याच्या फांद्या स्वर्गातील स्त्रियांसारख्या सुंदर, सर्व लोकांना प्रिय, आणि सर्व सत्त्वांना मोहून टाकणारा होता.
नानविमानविटपं तोयदाम्बुमधुस्रवम् विद्याहंकारसाराढ्यं महाभूतप्ररोहणम्
तो अनेक विमानांच्या शिखरांनी सजलेला, मेघ आणि पाण्याच्या अमृताने ओथंबलेला, विद्या व अहंकाराच्या सारात स्थिर, आणि महाभूतांची वाढ असलेला होता.
विशेषपत्रैर्निचितं ग्रहनक्षत्रपुष्पितम् दैत्यलोकमहास्कन्धं मर्त्यलोकप्रकाशितम्
तो विशेष पानांनी व्यापलेला, ग्रह-नक्षत्रांच्या फुलांनी बहरलेला, दैत्यलोकाचा महान खोड, आणि मर्त्यलोकाला उजळ करणारा होता.
सागराकारनिर्ह्रादं रसातलमहाश्रयम् मृगेन्द्रपाशैर्विततं पक्षजन्तुनिषेवितम्
त्याचा गर्जना समुद्रासारखा होता, त्याचा पाया पाताळाएवढा विशाल, सिंहराजांच्या दोरांनी पसरलेला, आणि पंखधारी जीवांनी सेविलेला होता.
शीलार्थचारुगन्धाढ्यं सर्वलोकमहाद्रुमम् अव्यक्तानन्तसलिलं व्यक्ताहंकारफेनिलम्
तो सद्गुण आणि अर्थाच्या सुगंधाने समृद्ध, सर्व लोकांचा महान वृक्ष, अव्यक्त आणि अनंत जलाने भरलेला, आणि व्यक्त अहंकाराच्या फेसाने माखलेला होता.
महाभूततरङ्गौघं ग्रहनक्षत्रबुद्बुदम् विमानविहगव्यातं तोयदाडम्बराकुलम्
तो महाभूतांच्या लाटांनी भरलेला, ग्रह-नक्षत्रांच्या फुग्यांनी फुललेला, विमानांच्या विहारांनी व्यापलेला, आणि मेघांच्या गोंगाटाने गजबजलेला होता.
जन्तुमत्स्यगणाकीर्णं शैलशङ्खकुलैर्युतम् त्रैगुण्यविषयावर्तं सर्वलोकतिमिङ्गिलम्
तो जीव आणि मास्यांच्या झुंडीने भरलेला, पर्वत आणि शंखांच्या कुटुंबांनी जोडलेला, त्रिगुणांच्या भोवऱ्यातील, आणि सर्व लोकांना गिळणारा मोठा तिमिंगिल होता.
वीरवृक्षलतागुल्मं भुजगोत्कृष्टशैवलम् द्वादशार्कमहाद्वीपं रुद्रैकादशपत्तनम्
तो वीर वृक्ष, वेल, आणि झुडपांच्या वनासारखा, सर्पांनी ओढलेली शैवालांनी सजलेला, बारा सूर्यांचा महान द्वीप, आणि अकरा रुद्रांची राजधानी होता.
वस्वष्टपर्वतोपेतं त्रैलोक्याम्भोमहोदधिम् संध्यासंख्योर्मिसलिलं सुपर्णानिलसेवितम्
तो आठ वसु आणि पर्वतांनी युक्त, त्रैलोक्याच्या जलांचा महासागर, संध्याकाळच्या असंख्य लाटांनी मिसळलेला, आणि सुपर्णाच्या वाऱ्याने सेविलेला होता.
दैत्यरक्षोगणग्राहं यक्षोरगझषाकुलम् पितामहमहावीर्यं सर्वस्त्रीरत्नशोभितम्
दैत्य, राक्षस, यक्ष, सर्प आणि मोठ्या जलचरांनी भरलेले, सर्व सुंदर स्त्रियांनी शोभलेले आणि पितामहाच्या अपार सामर्थ्याने युक्त असे ते स्थान होते.
श्रीकीर्तिकान्तिलक्ष्मीभिर् नदीभिर् उपशोभितम् कालयोगिमहापर्वप्रलयोत्पत्तिवेगिनम्
श्री, कीर्ती, कांती आणि लक्ष्मी यांनी शोभलेले, नद्या ज्या सौंदर्याने नटल्या आहेत, काळ, योगशक्ती, मोठ्या लाटा, प्रलय आणि सृष्टी यांच्या वेगाने वाहणारे असे ते स्थान होते.
तं तु योगमहापारं नारायणमहार्णवम् देवाधिदेवं वरदं भक्तानां भक्तिवत्सलम्
तो योगाचा अथांग सागर, नारायणाचा महान सागर, देवांचा देव, वर देणारा आणि भक्तांवर प्रेम करणारा आहे.
अनुग्रहकरं देवं प्रशान्तिकरणं शुभम् हर्यश्वरथसंयुक्ते सुपर्णध्वजसेविते
अनुग्रह करणारा, शांतता आणि शुभता देणारा देव, हर्यश्वाच्या रथाने युक्त आणि गरुडध्वजाखाली सेविला जाणारा आहे.
ग्रहचन्द्रार्करचिते मन्दराक्षवरावृते अनन्तरश्मिभिर्युक्ते विस्तीर्णे मेरुगह्वरे
ग्रह, चंद्र आणि सूर्य यांनी सजलेले, मंदार आणि महाशेषाने वेढलेले, अनंत किरणांनी युक्त आणि मेरूच्या गुहेत विस्तारलेले असे ते स्थान होते.
तारकाचित्रकुसुमे ग्रहनक्षत्रबन्धुरे भयेष्वभयदं व्योम्नि देवा दैत्यपराजिताः
ताऱ्यांनी सजलेली, अद्भुत फुलांनी नटलेली, ग्रह आणि नक्षत्रांनी सुंदर झालेली, संकटात निर्भयता देणारी, जिथे दैत्यांनी पराभूत केलेले देव आकाशात राहात होते, अशी ती जागा होती.
ददृशुस्ते स्थितं देवं दिव्ये लोकमये रथे ते कृताञ्जलयः सर्वे देवाः शक्रपुरोगमाः
तेथे सर्व देवांनी, इंद्राच्या पुढाकाराने, त्या दिव्य आणि सर्व लोकांनी व्यापलेल्या रथात उभ्या असलेल्या त्या देवाचे दर्शन घेतले आणि सर्वांनी हात जोडले.
जयशब्दं पुरस्कृत्य शरण्यं शरणं गताः स तेषां तां गिरं श्रुत्वा विष्णुर्दैवतदैवतम्
जयाचा घोष करून, सर्व देवांनी त्याच्याकडे शरण जाऊन आश्रय घेतला; त्यांच्या वाणी ऐकून, देवांचा देव विष्णू उत्तर देऊ लागला.
मनश्चक्रे विनाशाय दानवानां महामृधे आकाशे तु स्थितो विष्णुर् उत्तमं वपुरास्थितः
त्याने मनात ठरवले की या महान युद्धात दानवांचा नाश करावा; आकाशात उभा राहून विष्णूंनी आपले सर्वोच्च रूप धारण केले.
उवाच देवताः सर्वाः सप्रतिज्ञमिदं वचः शान्तिं व्रजत भद्रं वो मा भैष्ट मरुतां गणाः
त्याने सर्व देवांना प्रतिज्ञा करून सांगितले, 'शांतीने जा, तुम्हाला शुभ होवो, वायूंच्या समूहांनो, घाबरू नका.'
जिता मे दानवाः सर्वे त्रैलोक्यं परिगृह्यताम् ते तस्य सत्यसंधस्य विष्णोर्वाक्येन तोषिताः
'सर्व दानव माझ्यामुळे जिंकले गेले आहेत; हे त्रैलोक्य तुमच्याकडे जावो.' सत्यप्रतिज्ञ विष्णूच्या या वचनाने ते सर्व देव आनंदित झाले.
देवाः प्रीतिं समाजग्मुः प्राश्यामृतमिवोत्तमम् ततस्तमः संहृतं तद् विनेशुश्च बलाहकाः
देवांना अत्यंत आनंद झाला, जणू काही त्यांनी उत्तम अमृताचा आस्वाद घेतला; मग अंधार नाहीसा झाला आणि मेघही विरघळले.
प्रववुश्च शिवा वाताः प्रशान्ताश्च दिशो दश शुद्धप्रभाणि ज्योतींषि सोमश्चक्रुः प्रदक्षिणाम्
शुभ वारे वाहू लागले, दहा दिशाही शांत झाल्या, निर्मळ प्रकाश चमकू लागला आणि चंद्र उजवीकडे फिरू लागला.
न विग्रहं ग्रहाश्चक्रुः प्रशान्ताश्चापि सिन्धवः विरजस्काभवन्मार्गा नाकवर्गादयस्त्रयः
ग्रहांनी कोणताही संघर्ष केला नाही, नद्या शांत झाल्या, मार्ग स्वच्छ झाले आणि स्वर्गातील तीन वर्गही निर्मळ झाले.
यथार्थमूहुः सरितो नापि चुक्षुभिरे ऽर्णवाः आसञ्छुभानीन्द्रियाणि नराणामन्तरात्मसु
नद्या योग्य प्रकारे वाहू लागल्या, समुद्र अस्थिर झाले नाहीत आणि माणसांच्या अंतःकरणात शुभेंद्रिये प्रकट झाली.
महर्षयो वीतशोका वेदान् उच्चैरधीयत यज्ञेषु च हविः पाकं शिवमाप च पावकः
महर्षी दुःखमुक्त झाले आणि मोठ्याने वेदांचे पठण करू लागले; यज्ञात अग्नीने हवि स्वीकारले आणि तो शुभ झाला.