नानानाकतरूत्फुल्लकुसुमापीडधारिणीम् विकोशास्त्रपरिष्कारां वर्मनिर्मलदर्शनाम्
त्यात अनेक प्रकारच्या झाडांची फुलांची गच्छे, उघडी अस्त्रं, आणि स्वच्छ कवचांनी चमकणारी सैन्य पाहिली.
बन्द्युद्घुष्टस्तुतिरवां नानावाद्यनिनादिताम् सेनां नाकसदां दैत्यः प्रासादस्थो व्यलोकयत्
त्याने स्वर्गवासींच्या सैन्याला, गायकांच्या जयघोषांनी, विविध वाद्यांच्या आवाजांनी निनादलेली, आणि स्वतः दैत्याने राजमहालातून पाहिली.
चिन्तयामास स तदा किंचिदुद्भ्रान्तमानसः अपूर्वः को भवेद्योद्धा यो मया न विनिर्जितः
तेव्हा त्याचं मन थोडं अस्वस्थ झालं, आणि तो विचार करू लागला — 'हा असा अद्भुत योद्धा कोण असावा, जो माझ्या हातून अजून जिंकला गेला नाही?'
ततश्चिन्ताकुलो दैत्यः शुश्राव कटुकाक्षरम् सिद्धबन्दिभिरुद्घुष्टम् इदं हृदयदारणम्
मग चिंता वाढलेल्या त्या दैत्याने सिद्ध गायकांनी उच्चारलेली, काळजाचा ठाव घेणारी ती कडवट वाणी ऐकली.
जयातुलशक्तिदीधितिपिञ्जर भुजदण्डचण्डरणरभस । सुरवदन कुमुदकानन-विकासनेन्दो कुमार जय दितिजकुलमहोदधिवडवानल
जय हो, तुझ्या अद्वितीय शक्तीच्या तेजाने उजळलेल्या, रणात तुझ्या भुजदंडांच्या प्रचंड वेगाने भयभीत करणाऱ्या! देवांना आनंद देणाऱ्या, त्यांच्या चेहऱ्यांना फुलवणाऱ्या चंद्रा, कुमार, जय हो! दितिजांच्या महासागराला जाळणाऱ्या अग्नीप्रमाणे, तुझ्या विजयाला वंदन!
षण्मुख मधुररवमयूररथ सुरमुकुटकोटिघट्टितचरणनखाङ्कुरमहासन । जय ललितचूडाकलापनवविमलदलकमलकान्त दैत्यवंशदुःसहदावानल
जय हो, षण्मुखा! तुझ्या मधुर आवाजाच्या मोररथावर, देवांच्या मुकुटांना तुझ्या पायांच्या नखांनी स्पर्शून मोठेपण लाभलेल्या आसनावर बसणाऱ्या! तुझ्या सुंदर शिरोभूषेत ताज्या, स्वच्छ कमळाच्या पाकळ्या शोभून दिसतात, आणि दैत्यवंशाला सहन न होणाऱ्या दावाग्नीप्रमाणे तुझा विजय असो!
जय विशाख विभो जय सकललोकतारक जय देवसेनानायक । स्कन्द जय गौरीनन्दन घण्टाप्रिय प्रिय विशाख विभो धृतपताकप्रकीर्णपटल । कनकभूषण भासुरदिनकरच्छाय
जय हो, विशाखा प्रभो! सर्व लोकांचे तारक, देवसेनेचे सेनापती, स्कंदा, गौरीपुत्रा, घंटेला प्रिय असणारा, विशाखा, ध्वजधारी, सुवर्णाभूषणांनी सजलेला आणि सूर्याच्या किरणांसारखा तेजस्वी, तुझ्या विजयाला वंदन!
जय जनितसंभ्रम लीलालूनाखिलाराते जय सकललोकतारक दितिजासुरवरतारकान्तक । स्कन्द जय बाल सप्तवासर जय भुवनावलिशोकविनाशन
जय हो, सर्व शत्रूंना सहजपणे घाबरवणाऱ्या! सर्व लोकांचे तारक, दितिज आणि तारकासारख्या असुरांचा संहार करणारा, स्कंदा, सातव्या दिवशी जन्मलेला बाल, जगातील सगळ्या लोकांचे दुःख दूर करणारा, तुझ्या विजयाला वंदन!
श्रुत्वैतत्तारकः सर्वम् उद्घुष्टं देवबन्दिभिः सस्मार ब्रह्मणो वाक्यं वधं बालादुपस्थितम्
हे सर्व देवगायकांनी मोठ्याने सांगितल्यावर तारकाने ब्रह्मदेवाचे शब्द आठवले आणि आपला अंत जवळ आला आहे हे त्याला उमगले.
स्मृत्वा घर्मार्द्रसर्वाङ्गः पदातिरपदानुगः मन्दिरान्निर्जगामाशु शोकग्रस्तेन चेतसा
हे आठवल्यावर, घामाने भिजलेला, वाट चुकलेला तो पायदळ सैनिक दुःखाने ग्रासलेले मन घेऊन लवकरच राजवाड्यातून बाहेर पडला.
कालनेमिमुखा दैत्याः संरम्भाद्भ्रान्तचेतसः स्वे स्वे स्वनीकेषु तदा त्वराविस्मितचेतसः योधा धावत गृहीत योजयध्वं वरूथिनीम्
कालनिमी यांच्या पुढाकाराने सर्व दैत्य रागाने गोंधळलेले, आपापल्या फौजांमध्ये धावू लागले. आश्चर्य आणि घाईने त्यांनी ओरडले — 'योद्ध्यांनो, धावा! त्याला पकडा! युद्धाची मांडणी करा!'
कुमारं तारको दृष्ट्वा बभाषे भीषणाकृतिः किं बाल योद्धुकामो ऽसि क्रीड कन्दुकलीलया
कुमाराला पाहून भीषण रूपाचा तारक म्हणाला — 'अरे मुला, तुला लढायचे आहे का, की फक्त चेंडू खेळायला आला आहेस?'
त्वया न दानवा दृष्टा यत्सङ्गरविभीषकाः बालत्वादथ ते बुद्धिर् एवं स्वल्पार्थदर्शिनी
'तू आमच्या भयंकर युद्धांचा अनुभव घेतलेला नाहीस. तू अजून लहान आहेस, म्हणून तुझी समज जेमतेम आणि मर्यादित आहे.'
कुमारो ऽपि तमग्रस्थं बभाषे हर्षयन्सुरान् शृणु तारक शास्त्रार्थस् तव चैव निरूप्यते
पण कुमाराने त्याच्या समोर उभा राहून देवांना आनंद देत उत्तर दिले — 'ऐक तारका, आता तुला शास्त्राचा खरा अर्थ दाखवतो.'
शास्त्रैरर्था न दृश्यन्ते समरे निर्भयैर्भटैः शिशुत्वं मावमंस्था मे शिशुः कालभुजंगमः
'युद्धात शास्त्राचा अर्थ नाही, तर निर्भय योद्ध्यांनीच तो दाखवावा लागतो. माझ्या लहानपणाला कमी लेखू नको — कधी कधी एक लहान मुलही काळसर्पासारखा असतो.'
दुष्प्रेक्ष्यो भास्करो बालस् तथाहं दुर्जयः शिशुः अल्पाक्षरो न मन्त्रः किं सुस्फुरो दैत्य दृश्यते
'सूर्य जरी लहान असला तरी त्याच्याकडे पाहणे कठीण असते; तसाच मीही, जरी मुलगा असलो तरी जिंकता येणार नाही. मंत्र लहान असू शकतो — पण दैत्यांनो, त्याचा प्रभाव किती तेजस्वी आहे ते पाहा.'
कुमारे प्रोक्तवत्येवं दैत्यश्चिक्षेप मुद्गरम् कुमारस्तं निरस्याथ वज्रेणामोघवर्चसा
कुमाराने असे म्हटल्यावर दैत्याने गदा फेकली; पण कुमाराने आपल्या अचूक वज्राने ती परतवली.
ततश्चिक्षेप दैत्येन्द्रो भिन्दिपालमयोमयम् करेण तच्च जग्राह कार्तिकेयो ऽमरारिहा
मग दैत्यराजाने लोखंडी गदा फेकली, पण देवांचा शत्रू संहार करणारा कार्तिकेयाने ती हातात पकडली.
गदां मुमोच दैत्याय षण्मुखः परमस्वनाम् तया हतस्ततो दैत्यश् चकम्पे ऽचलराडिव
षण्मुख कार्तिकेयाने मोठ्या आवाजात आपली गदा दैत्यावर फेकली; तिचा प्रहार बसल्यावर दैत्य पर्वतराजासारखा थरथर कापू लागला.
मेने च दुर्जयं दैत्यस् तदा षड्वदनं रणे चिन्तयामास बुद्ध्या वै प्राप्तः कालो न संशयः
मग त्या दैत्याने रणांगणात षड्वदनाला जिंकता येणार नाही हे पाहून मनात विचार केला — 'माझा वेळ आला आहे, यात शंका नाही.'
कुपितं तु तमालोक्य कालनेमिपुरोगमाः सर्वे दैत्येश्वरा जघ्नुः कुमारं रणदारुणम्
त्याला रागावलेला पाहून कालनिमी यांच्या पुढाकाराने सर्व दैत्यराजांनी त्या कुमारावर भीषण युद्धात हल्ला केला.
स तैः प्रहारैरस्पृष्टो वृथाक्लेशैर्महाद्युतिः रणशौण्डास्तु दैत्येन्द्राः पुनः प्रासैः शिलीमुखैः
त्यांच्या वारांनी तो कुमार अजिबात न दुखावता, त्यांचे सारे प्रयत्न वाया गेले. तरीही युद्धात निष्णात असलेले दैत्यराज पुन्हा भाले आणि बाणांनी हल्ला करू लागले.
कुमारं सामरं जघ्नुर् बलिनो देवकण्टकाः कुमारस्य व्यथा नाभूद् दैत्यास्त्रनिहतस्य तु
बलवान देवांचे शत्रू आणि त्यांची फौज यांनी मिळून कुमारावर हल्ला केला; पण दैत्यांच्या अस्त्रांनी जरी घायाळ केला तरी कुमाराला काहीच वेदना झाली नाही.
प्राणान्तकरणो जातो देवानां दानवाहवः देवान्निपीडितान्दृष्ट्वा कुमारः कोपमाविशत्
दैत्यांशीचे युद्ध देवांसाठी प्राणघातक झाले; देवांना त्रासलेले पाहून कुमाराच्या मनात प्रचंड राग भरला.
ततो ऽस्त्रैर्वारयामास दानवानामनीकिनीम् ततस्तैर् निष्प्रतीकरैस् ताडिताः सुरकण्टकाः
मग त्याने आपल्या अस्त्रांनी दैत्यांची फौज परतवली; त्याच्या प्रहारांनी देवांना त्रास देणारे दैत्य पूर्णपणे असहाय्य झाले.
कालनेमिमुखाः सर्वे रणादासन्पराङ्मुखाः विद्रुतेष्वथ दैत्येषु हतेषु च समन्ततः
कालनिमी यांच्या पुढाकाराने सर्व दैत्य युद्धातून पळू लागले; दैत्य सर्व बाजूंनी पळाले आणि ठार झाले.
ततः क्रुद्धो महादैत्यस् तारको ऽसुरनायकः जग्राह च गदां दिव्यां हेमजालपरिष्कृताम्
त्यावेळी असुरांचा नायक तारक हा मोठ्या रागाने, सोन्याच्या जाळीने सुशोभित अशी दिव्य गदा हातात घेतो.
जघ्ने कुमारं गदया निष्टप्तकनकाङ्गदः शरैर्मयूरपत्रैश्च चकार विमुखान्सुरान्
शुद्ध सोन्याच्या कंकणांनी सजलेला तो तारक, गदाने कुमाराला मारतो आणि मोरपिसांनी मढवलेल्या बाणांनी देवांना पळवून लावतो.
तथा परैर्महाभल्लैर् मयूरं गुहवाहनम् बिभेद तारकः क्रुद्धः स सैन्ये ऽसुरनायकः
तसाच, मोठ्या टोकदार बाणांनी रागावलेला असुरांचा सेनापती तारक, गुहाचा वाहन असलेल्या मोराला भोसकतो.
दृष्ट्वा पराङ्मुखान्देवान् मुक्तरक्तं स्ववाहनम् जग्राह शक्तिं विमलां रणे कनकभूषणाम्
देव पळून जाताना आणि आपले वाहन रक्तबंबाळ झालेले पाहून, कुमाराने सोन्याच्या दागिन्यांनी सजलेली एक निर्मळ शक्ती युद्धात उचलली.