अहं वीरक ते माता मा ते ऽस्तु मनसो भ्रमः शंकरस्यास्मि दयिता सुता तुहिनभूभृतः
वीरका, मी तुझी आई आहे; तुझ्या मनात काहीच गोंधळ राहू नये. मी शंकराची प्रिय आहे आणि हिमालयाची कन्या आहे.
मम गात्रच्छविभ्रान्त्या मा शङ्कां पुत्र भावय तुष्टेन गौरता दत्ता ममेयं पद्मजन्मना
माझ्या अंगाचा रंग बदलल्यामुळे, मुला, तुझ्या मनात शंका आणू नकोस. हा गोरा रंग मला पद्मजन्म्याने कृपापूर्वक दिला आहे.
मया शप्तो ऽस्यविदिते वृत्तान्ते दैत्यनिर्मिते ज्ञात्वा नारीप्रवेशं तु शंकरे रहसि स्थिते
दैत्याने घडवलेल्या या प्रकाराची मला कल्पना नव्हती, म्हणून मी शंकर एकटे गुप्तपणे स्त्रीच्या रूपात आहेत असं समजून त्यांना शाप दिला.
न निवर्तयितुं शक्यः शापः किं तु ब्रवीमि ते शीघ्रमेष्यसि मानुष्यात् स त्वं कामसमन्वितः
हा शाप मागे घेता येणार नाही; पण मी तुला सांगते, लवकरच तू माणसाच्या जन्मातून परत येशील आणि तुझ्या मनात इच्छा जागृत होईल.
शिरसा तु ततो वन्द्य मातरं पूर्णमानसः उवाचोदितपूर्णेन्दुद्युतिं च हिमशैलजाम्
त्यानंतर, पूर्ण मनाने, त्याने आपल्या आईला वंदन केले आणि पूर्ण चंद्रासारखी कांती असलेल्या हिमालयकन्येला बोलला.
नतसुरासुरमौलिमिलन्मणिप्रचयकान्तिकरालनखाङ्किते नगसुते शरणागतवत्सले तव नतो ऽस्मि नतार्तिविनाशिनि
हे पर्वतकन्ये, ज्या तुझ्या हातांवर वंदन करणाऱ्या देव-दानवांच्या मुकुटातील रत्नांचे तेज उमटले आहे, शरण आलेल्यांवर प्रेम करणारी, वंदन करणाऱ्यांचे दुःख दूर करणारी, तुला मी वंदन करतो.
तपनमण्डलमण्डितकंधरे पृथुसुवर्णसुवर्णनगद्युते विषभुजंगनिषङ्गविभूषिते गिरिसुते भवतीमहमाश्रये
हे पर्वतकन्ये, तुझ्या गळ्यात सूर्याच्या तेजाचा हार आहे, तुझ्या अंगावर शुद्ध सोन्यासारखी कांती आहे, तुझ्या हातांवर सर्पांच्या अलंकारांनी शोभा आली आहे— मी तुझ्या शरण येतो.
जगति कः प्रणताभिमतं ददौ झटिति सिद्धनुते भवती यथा जगति कां च न वाञ्छति शंकरो भुवनधृत्तनये भवतीं यथा
जगात तुझ्यासारखी भक्तांच्या इच्छा लगेच पूर्ण करणारी दुसरी कोण आहे? आणि शंकरालाही, हे भुवनधारण करणाऱ्या पर्वतकन्ये, तुझ्यात काय हवं नसावं?
विमलयोगविनिर्मितदुर्जयस्वतनुतुल्यमहेश्वरमण्डले विदलितान्धकबान्धवसंहतिः सुरवरैः प्रथमं त्वमभिष्टुता
शुद्ध योगाने निर्माण झालेल्या, जिंकता न येणाऱ्या तुझ्या रूपासारख्या महेश्वराच्या सभेत, अंधकाच्या नातलगांचा नाश केल्यावर, देवांनी सर्वप्रथम तुझी स्तुती केली.
सितसटापटलोद्धतकंधराभरमहामृगराजरथस्थिता विमलशक्तिमुखानलपिङ्गलायतभुजौघविपिष्टमहासुरा
पांढऱ्या केसांच्या गुच्छांनी गळा सजलेली, सिंहराजाच्या रथावर बसलेली, तुझ्या शुद्ध, अग्नीप्रमाणे तांबड्या आणि लांब हातांनी तू महादैत्यांचा नाश केला आहेस.
निगदिता भुवनैरिति चण्डिका जननि शुम्भनिशुम्भनिषूदनी प्रणतचिन्तितदानवदानवप्रमथनैकरतिस्तरसा भुवि
जगात चंडिका म्हणून ओळखली जाणारी, शुंभ-निशुंभाचा नाश करणारी माय, वंदन करणाऱ्यांच्या इच्छेचे दैत्य तू एकटीच आणि जलदपणे नष्ट करतेस.
वियति वायुपथे ज्वलनोज्ज्वले ऽवनितले तव देवि च यद्वपुः तदजिते ऽप्रतिमे प्रणमाम्यहं भुवनभाविनि ते भववल्लभे
आकाशातील वाऱ्याच्या तेजस्वी मार्गावर आणि पृथ्वीवर, हे देवी, तुझं रूप अजिंक्य आणि अद्वितीय आहे. मी तुला वंदन करतो, हे जग निर्माण करणाऱ्या, भवाची प्रिय.
जलधयो ललितोद्धतवीचयो हुतवहद्युतयश्च चराचरम् फणसहस्रभृतश्च भुजंगमास् त्वदभिधास्यति मय्यभयंकराः
लाटांनी खेळणारे समुद्र, अग्नीचे तेज, सर्व चराचर जीव, आणि हजार फण्यांचे सर्प— हे सगळे तुझे नाव घेतील, जे माझ्यासाठी भय आणणारे आहे.
भगवति स्थिरभक्तजनाश्रये प्रतिगतो भवतीचरणाश्रयम् करणजातमिहास्तु ममाचलं नुतिलवाप्तिफलाशयहेतुतः
हे भगवती, स्थिर भक्तांचा आधार असणाऱ्या, मी तुझ्या चरणी शरण आलो आहे. माझे सर्व कर्म इथे अढळ राहो, जरी थोडीशी स्तुती मिळवण्याच्या इच्छेने का असेना.
प्रसन्ना तु ततो देवी वीरकस्येति संस्तुता प्रविवेश शुभं भर्तुर् भवनं भूधरात्मजा
मग, देवी वीरकाच्या स्तुतीने प्रसन्न होऊन, पर्वतकन्या आपल्या पतीच्या शुभ अशा घरात प्रवेशली.
अथ रुद्रो महागौरीं गौरीं दृष्ट्वा तु सुन्दरीम् चित्तव्यामोहनाकारां करीन्द्रोन्मत्तगामिनीम्
तेव्हा रुद्राने महागौरी, सुंदर गौरी, जी मनाला मोहून टाकणारी आहे आणि जशी मदमस्त हत्तीणी चालते, तिला पाहिले.
पूर्णचन्द्राननां तन्वीं नितम्बोरुघनस्तनीम् मध्ये क्षामां तथाक्षीणलावण्यामृतवर्षिणीम्
ती पूर्णचंद्रासारखा चेहरा असलेली, सडपातळ, रुंद कंबरेची आणि भरदार उरोजांची होती. तिची कंबर बारीक असली तरी तिच्या सौंदर्यात काहीच कमी नव्हते; तिच्या रूपातून मोहकतेचा अमृतधारा वाहत होती.
सर्वाभरणपूर्वाङ्गीं मदो मन्देन कारिणीम् सकामः शङ्कितो दीनो रौद्रो वीरो भयानकः
ती सर्व प्रकारच्या दागिन्यांनी सजलेली होती आणि हलक्या मस्तीत वागत होती. तो तिच्याकडे पाहून इच्छुक, काळजीत, उदास, तडफदार, शूर आणि भीतीदायक झाला.
करुणाहास्यबीभत्सकिंचित्किंचिद्धरो ऽभवत् जिघांसुर्देववाक्येन भैरवं कृतवान्वपुः
तो थोडा करूण, हसरा, भीषण आणि विचित्र झाला; देवांच्या आज्ञेने मारण्याची इच्छा धरून त्याने भैरवरूप धारण केले.
सा चापि भैरवी जाता देवस्य प्रतिरूपिणी तस्या रूपसहस्राणि ददर्श गिरिगोचरः
तीही भैरवी झाली, देवाची प्रतिमा म्हणून प्रकटली. पर्वतावर राहणाऱ्याने तिच्या हजारो रूपांचे दर्शन घेतले.
ग्रस्ते सहस्ररूपाणां तारारूपे प्रदर्शिते पार्वत्या चाथ निःशङ्कः शंकरो वाभवत्ततः
त्या हजारो रूपांचा अंत झाल्यावर, पार्वतीने ताऱ्यासारखे रूप दाखवले. तेव्हा शंकराची शंका पूर्णपणे दूर झाली.
दृष्ट्वा जगन्मयीं तां तु रराम सुरतप्रियः विरहोत्कण्ठितां भार्यां प्राप्य भूयो हिमात्मजाम्
जगाचा आधार असलेल्या तिला पाहून, रमणप्रिय शंकर हरखून गेला; विरहाने तळमळणारी हिमालयाची कन्या पत्नी पुन्हा मिळाल्याने तो आनंदित झाला.
यावद्वर्षसहस्रान्तम् उभयो रहसिस्थयोः नानाकरणबद्धोत्था क्रीडासीत् संतता तयोः
दोघेही एकांतात राहिले आणि हजारो वर्षे वेगवेगळ्या कारणांनी त्यांची क्रीडा अखंड सुरू राहिली.
द्वारस्थो वीरको देवान् हरदर्शनकाङ्क्षिणः व्यसर्जयत् स्वकान्येव गृहाण्यादरपूर्वकम्
दाराशी उभा असलेला वीरक, हराचे दर्शन घेण्यास उत्सुक असलेल्या देवांना आदरपूर्वक त्यांच्या घरी परत जाण्यास सांगितले.
नास्त्यत्रावसरो देवा देव्या सह वृषाकपिः निभृतः क्रीडतीत्युक्ता ययुस्ते च यथागतम्
"इथे सध्या वेळ नाही, कारण वृषध्वज शंकर देवीसोबत एकांतात क्रीडा करीत आहे," असे सांगून देवांनी जसे आले तसे परत गेले.
गते वर्षसहस्रे तु देवास्त्वरितमानसाः ज्वलनं चोदयामासुर् ज्ञातुं शंकरचेष्टितम्
हजारो वर्षे गेल्यावर, देवांना उत्कंठा वाटू लागली आणि त्यांनी शंकर काय करतो हे जाणून घेण्यासाठी अग्नीला पुढे पाठवले.
प्रविश्य जालरन्ध्रेण शुकरूपी हुताशनः ददृशे शयने शर्वं रतं गिरिजया सह
अग्नीने डुक्कराचे रूप घेऊन, जाळ्याच्या छिद्रातून आत प्रवेश केला आणि त्याने शर्वाला गिरिजेसोबत शय्येवर पाहिले.
ददृशे तं च देवेशो हुताशं शुकरूपिणम् तमुवाच महादेवः किंचित्कोपसमन्वितः
देवतांचा स्वामी शंकराने डुक्कररूपातील अग्नीला पाहिले आणि थोड्या रागाने महादेवाने त्याच्याशी बोलले.
निषिक्तमर्धं देव्यां मे शुक्रस्य शुकविग्रह लज्जया विरतिस्थायां त्वमर्धं पिब पावक
"माझे अर्धे वीर्य देवीमध्ये पडले आहे, आणि उरलेले अर्धे, जी तिने लाजेने थांबवले, ते तू पिऊन टाक," असे महादेवाने अग्नीला सांगितले.
यस्मात्तु त्वत्कृतो विघ्नस् तस्मात्त्वय्युपपद्यते इत्युक्तः प्राञ्जलिर्वह्निर् अपिबद्वीर्यमाहितम्
"तू अडथळा आणला आहेस, म्हणून त्याचे फळ तुलाच भोगावे लागेल," असे सांगितल्यावर अग्नीने हात जोडून ते वीर्य पिले.