प्रविशन्तीं तु तां द्वाराद् अपकृष्य समाहितः रुरोध वीरको देवीं हेमवेत्रलताधरः
ती देवी दारातून आत येत असताना, सोन्याच्या काठीसह, लक्षपूर्वक असलेल्या वीरकाने तिला ओढून बाजूला केलं आणि प्रवेश रोखला.
तामुवाच स कोपेन रूपात्तु व्यभिचारिणीम् प्रयोजनं न ते ऽस्तीह गच्छ यावन्न भेत्स्यसे
तो रागाने म्हणाला, 'तुझ्या रूपामुळे तू चंचल आहेस. इथे तुझं काही काम नाही; घाबरायच्या आधी निघून जा.'
देव्या रूपधरो दैत्यो देवं वञ्चयितुं त्विह प्रविष्टो न च दृष्टो ऽसौ स वै देवेन घातितः
'इथे एक दैत्य देवीचं रूप घेऊन देवाला फसवायला आला होता, पण देवाने त्याला ओळखून ठार केलं.'
घातिते चाहमाज्ञप्तो नीलकण्ठेन कोपिना द्वारेषु नावधानं ते यस्मात्पश्यामि वै ततः
'त्याला मारल्यानंतर, निळकंठ रागाने मला आज्ञा दिली की, 'दारांवर लक्ष ठेव', म्हणून मी नेहमीच सावध असतो.'
भविष्यसि न मद्द्वाःस्थो वर्षपूगान्यनेकशः अतस्ते ऽत्र न दास्यामि प्रवेशं गम्यतां द्रुतम्
'तू अनेक वर्षं माझ्या दारात उभी राहू शकणार नाहीस; म्हणून मी तुला इथे प्रवेश देणार नाही—लवकर निघून जा!'
एवमुक्त्वा गिरिसुता माता मे स्नेहवत्सला प्रवेशं लभते नान्या नारी कमललोचने
असं बोलून, पर्वतराजाची कन्या—माझी माय, माया आणि प्रेमाने भरलेली—फक्त तीच आत जाऊ शकते; कमलासारख्या डोळ्यांची दुसरी कोणतीही स्त्री प्रवेश करू शकत नाही.
इत्युक्ता तु तदा देवी चिन्तयामास चेतसा न सा नारीति दैत्यो ऽसौ वायुर्मे यामभाषत
असं ऐकून देवी मनात विचार करू लागली, 'ती स्त्री नाही; वारा ज्याने मला सांगितलं, तो दैत्यच होता.'
वृथैव वीरकः शप्तो मया क्रोधपरीतया अकार्यं क्रियते मूढैः प्रायः क्रोधसमीरितैः
'मी रागाच्या भरात वीरकाला व्यर्थ शाप दिला; रागाने पछाडलेले मूर्ख लोक नेहमी चुकीचं वागतात.'
क्रोधेन नश्यते कीर्तिः क्रोधो हन्ति स्थिरां श्रियम् अपरिच्छिन्नतत्त्वार्था पुत्रं शापितवत्यहम् विपरीतार्थबुद्धीनां सुलभो विपदोदयः
रागाच्या आहारी गेल्यावर कीर्ती नष्ट होते, संपत्तीही टिकत नाही. सत्याचा पूर्ण अर्थ न समजून मी माझ्या स्वतःच्या मुलाला शाप दिला. ज्यांच्या मनात अर्थाचा गोंधळ असतो, त्यांच्यावर संकटं सहजच ओढावतात.
संचिन्त्यैवमुवाचेदं वीरकं प्रति शैलजा लज्जासज्जविकारेण वदनेनाम्बुजत्विषा
असं विचार करत, शैलजाने आपल्या चेहऱ्यावर लाज आणि कमळासारखी कांती घेऊन वीरकाकडे बोलायला सुरुवात केली.
अहं वीरक ते माता मा ते ऽस्तु मनसो भ्रमः शंकरस्यास्मि दयिता सुता तुहिनभूभृतः
वीरका, मी तुझी आई आहे; तुझ्या मनात काहीच गोंधळ राहू नये. मी शंकराची प्रिय आहे आणि हिमालयाची कन्या आहे.
मम गात्रच्छविभ्रान्त्या मा शङ्कां पुत्र भावय तुष्टेन गौरता दत्ता ममेयं पद्मजन्मना
माझ्या अंगाचा रंग बदलल्यामुळे, मुला, तुझ्या मनात शंका आणू नकोस. हा गोरा रंग मला पद्मजन्म्याने कृपापूर्वक दिला आहे.
मया शप्तो ऽस्यविदिते वृत्तान्ते दैत्यनिर्मिते ज्ञात्वा नारीप्रवेशं तु शंकरे रहसि स्थिते
दैत्याने घडवलेल्या या प्रकाराची मला कल्पना नव्हती, म्हणून मी शंकर एकटे गुप्तपणे स्त्रीच्या रूपात आहेत असं समजून त्यांना शाप दिला.
न निवर्तयितुं शक्यः शापः किं तु ब्रवीमि ते शीघ्रमेष्यसि मानुष्यात् स त्वं कामसमन्वितः
हा शाप मागे घेता येणार नाही; पण मी तुला सांगते, लवकरच तू माणसाच्या जन्मातून परत येशील आणि तुझ्या मनात इच्छा जागृत होईल.
शिरसा तु ततो वन्द्य मातरं पूर्णमानसः उवाचोदितपूर्णेन्दुद्युतिं च हिमशैलजाम्
त्यानंतर, पूर्ण मनाने, त्याने आपल्या आईला वंदन केले आणि पूर्ण चंद्रासारखी कांती असलेल्या हिमालयकन्येला बोलला.
नतसुरासुरमौलिमिलन्मणिप्रचयकान्तिकरालनखाङ्किते नगसुते शरणागतवत्सले तव नतो ऽस्मि नतार्तिविनाशिनि
हे पर्वतकन्ये, ज्या तुझ्या हातांवर वंदन करणाऱ्या देव-दानवांच्या मुकुटातील रत्नांचे तेज उमटले आहे, शरण आलेल्यांवर प्रेम करणारी, वंदन करणाऱ्यांचे दुःख दूर करणारी, तुला मी वंदन करतो.
तपनमण्डलमण्डितकंधरे पृथुसुवर्णसुवर्णनगद्युते विषभुजंगनिषङ्गविभूषिते गिरिसुते भवतीमहमाश्रये
हे पर्वतकन्ये, तुझ्या गळ्यात सूर्याच्या तेजाचा हार आहे, तुझ्या अंगावर शुद्ध सोन्यासारखी कांती आहे, तुझ्या हातांवर सर्पांच्या अलंकारांनी शोभा आली आहे— मी तुझ्या शरण येतो.
जगति कः प्रणताभिमतं ददौ झटिति सिद्धनुते भवती यथा जगति कां च न वाञ्छति शंकरो भुवनधृत्तनये भवतीं यथा
जगात तुझ्यासारखी भक्तांच्या इच्छा लगेच पूर्ण करणारी दुसरी कोण आहे? आणि शंकरालाही, हे भुवनधारण करणाऱ्या पर्वतकन्ये, तुझ्यात काय हवं नसावं?
विमलयोगविनिर्मितदुर्जयस्वतनुतुल्यमहेश्वरमण्डले विदलितान्धकबान्धवसंहतिः सुरवरैः प्रथमं त्वमभिष्टुता
शुद्ध योगाने निर्माण झालेल्या, जिंकता न येणाऱ्या तुझ्या रूपासारख्या महेश्वराच्या सभेत, अंधकाच्या नातलगांचा नाश केल्यावर, देवांनी सर्वप्रथम तुझी स्तुती केली.
सितसटापटलोद्धतकंधराभरमहामृगराजरथस्थिता विमलशक्तिमुखानलपिङ्गलायतभुजौघविपिष्टमहासुरा
पांढऱ्या केसांच्या गुच्छांनी गळा सजलेली, सिंहराजाच्या रथावर बसलेली, तुझ्या शुद्ध, अग्नीप्रमाणे तांबड्या आणि लांब हातांनी तू महादैत्यांचा नाश केला आहेस.
निगदिता भुवनैरिति चण्डिका जननि शुम्भनिशुम्भनिषूदनी प्रणतचिन्तितदानवदानवप्रमथनैकरतिस्तरसा भुवि
जगात चंडिका म्हणून ओळखली जाणारी, शुंभ-निशुंभाचा नाश करणारी माय, वंदन करणाऱ्यांच्या इच्छेचे दैत्य तू एकटीच आणि जलदपणे नष्ट करतेस.
वियति वायुपथे ज्वलनोज्ज्वले ऽवनितले तव देवि च यद्वपुः तदजिते ऽप्रतिमे प्रणमाम्यहं भुवनभाविनि ते भववल्लभे
आकाशातील वाऱ्याच्या तेजस्वी मार्गावर आणि पृथ्वीवर, हे देवी, तुझं रूप अजिंक्य आणि अद्वितीय आहे. मी तुला वंदन करतो, हे जग निर्माण करणाऱ्या, भवाची प्रिय.
जलधयो ललितोद्धतवीचयो हुतवहद्युतयश्च चराचरम् फणसहस्रभृतश्च भुजंगमास् त्वदभिधास्यति मय्यभयंकराः
लाटांनी खेळणारे समुद्र, अग्नीचे तेज, सर्व चराचर जीव, आणि हजार फण्यांचे सर्प— हे सगळे तुझे नाव घेतील, जे माझ्यासाठी भय आणणारे आहे.
भगवति स्थिरभक्तजनाश्रये प्रतिगतो भवतीचरणाश्रयम् करणजातमिहास्तु ममाचलं नुतिलवाप्तिफलाशयहेतुतः
हे भगवती, स्थिर भक्तांचा आधार असणाऱ्या, मी तुझ्या चरणी शरण आलो आहे. माझे सर्व कर्म इथे अढळ राहो, जरी थोडीशी स्तुती मिळवण्याच्या इच्छेने का असेना.
प्रसन्ना तु ततो देवी वीरकस्येति संस्तुता प्रविवेश शुभं भर्तुर् भवनं भूधरात्मजा
मग, देवी वीरकाच्या स्तुतीने प्रसन्न होऊन, पर्वतकन्या आपल्या पतीच्या शुभ अशा घरात प्रवेशली.
अथ रुद्रो महागौरीं गौरीं दृष्ट्वा तु सुन्दरीम् चित्तव्यामोहनाकारां करीन्द्रोन्मत्तगामिनीम्
तेव्हा रुद्राने महागौरी, सुंदर गौरी, जी मनाला मोहून टाकणारी आहे आणि जशी मदमस्त हत्तीणी चालते, तिला पाहिले.
पूर्णचन्द्राननां तन्वीं नितम्बोरुघनस्तनीम् मध्ये क्षामां तथाक्षीणलावण्यामृतवर्षिणीम्
ती पूर्णचंद्रासारखा चेहरा असलेली, सडपातळ, रुंद कंबरेची आणि भरदार उरोजांची होती. तिची कंबर बारीक असली तरी तिच्या सौंदर्यात काहीच कमी नव्हते; तिच्या रूपातून मोहकतेचा अमृतधारा वाहत होती.
सर्वाभरणपूर्वाङ्गीं मदो मन्देन कारिणीम् सकामः शङ्कितो दीनो रौद्रो वीरो भयानकः
ती सर्व प्रकारच्या दागिन्यांनी सजलेली होती आणि हलक्या मस्तीत वागत होती. तो तिच्याकडे पाहून इच्छुक, काळजीत, उदास, तडफदार, शूर आणि भीतीदायक झाला.
करुणाहास्यबीभत्सकिंचित्किंचिद्धरो ऽभवत् जिघांसुर्देववाक्येन भैरवं कृतवान्वपुः
तो थोडा करूण, हसरा, भीषण आणि विचित्र झाला; देवांच्या आज्ञेने मारण्याची इच्छा धरून त्याने भैरवरूप धारण केले.
सा चापि भैरवी जाता देवस्य प्रतिरूपिणी तस्या रूपसहस्राणि ददर्श गिरिगोचरः
तीही भैरवी झाली, देवाची प्रतिमा म्हणून प्रकटली. पर्वतावर राहणाऱ्याने तिच्या हजारो रूपांचे दर्शन घेतले.