वायवो वारिदाश्चासन् संमार्जनविधौ गिरेः हर्म्येषु श्रीः स्वयं देवी कृतनानाप्रसाधना
पर्वतराजाच्या महालांमध्ये वारे आणि ढग झाडू मारत होते; लक्ष्मी देवी स्वतः विविध अलंकारांनी देवीला सजवत होती.
कान्तिः सर्वेषु भावेषु ऋद्धिश्चाभवदाकुला चिन्तामणिप्रभृतयो रत्नाः शैलं समन्ततः
सर्व वस्तूंमध्ये तेज पसरले होते आणि सर्वत्र समृद्धी भरली होती; चिंतामणीसारखी रत्ने आणि इतर मौल्यवान दगडांनी पर्वत चारही बाजूंनी वेढला होता.
उपतस्थुर्नगाश्चापि कल्पकाममहाद्रुमाः ओषध्यो मूर्तिमत्यश्च दिव्यौषधिसमन्विताः
नाग, कल्पवृक्ष आणि महान दिव्य वृक्ष, तसेच दिव्य गुणधर्म असलेल्या औषधींच्या मूर्त रूपांनी तिथे सेवा केली.
रसाश्च धातवश्चैव सर्वे शैलस्य किंकराः किंकरास्तस्य शैलस्य व्यग्राश्चाज्ञानुवर्तिनः
सर्व रस आणि धातू पर्वताचे सेवक झाले होते आणि आज्ञेप्रमाणे तत्परतेने कार्य करत होते.
नद्यः समुद्रा निखिलाः स्थावरं जङ्गमं च यत् तत्सर्वं हिमशैलस्य महिमानमवर्धयत्
सर्व नद्या, समुद्र, स्थावर आणि जंगम सर्व काही त्या हिमशैलाच्या कीर्तीमध्ये भर टाकू लागले.
अभवन्मुनयो नागा यक्षगन्धर्वकिंनराः शंकरस्यापि विबुधा गन्धमादनपर्वते
गंधमादन पर्वतावर ऋषी, नाग, यक्ष, गंधर्व, किन्नर आणि शंकराचे देवगण एकत्र आले होते.
सर्वे मण्डनसंभारास् तस्थुर्निर्मलमूर्तयः शर्वस्यापि जटाजूटे चन्द्रखण्डं पितामहः
सर्व दागदागिने, स्वच्छ आणि सुंदर, सज्ज होऊन उभ्या होत्या; आणि शर्वाच्या जटांमध्ये चंद्रकोरही, पितामह, माळली गेली होती.
बबन्ध प्रणयोदारविस्फारितविलोचनः कपालमालां विपुलां चामुण्डा मूर्ध्न्यबन्धयत्
प्रेमळ आणि मोठ्या डोळ्यांनी चामुंडेने मोठी कवटींची माळ बांधली आणि ती त्याच्या डोक्यावर घातली.
उवाच चापि वचनं पुत्रं जनय शंकर यो दैत्येन्द्रकुलं हत्वा मां रक्तैस्तर्पयिष्यति
ती म्हणाली, 'शंकरा, असा पुत्र जन्माला घाल की जो दैत्यांचा नाश करून त्यांच्या रक्ताने मला तृप्त करील.'
सौरिर् ज्वलच्छिरोरत्नमुकुटं चानलोल्बणम् भुजगाभरणं गृह्य सज्जं शंभोः पुरो ऽभवत्
सौरीने तेजस्वी मुकुट आणि सर्पांची दागिने घालून, ज्वालासारखा तेजस्वी, शंभूच्या समोर सज्ज उभा राहिला.
शक्रो गजाजिनं तस्य वसाभ्यक्ताग्रपल्लवम् दध्रे सरभसं स्विद्यद् विस्तीर्णमुखपङ्कजम्
इंद्राने, श्रमाने घामेजलेले कमळासारखे मोठे तोंड असलेला, उत्साहाने चरबी लावलेली गजचर्माची वस्त्र अंगावर घेतली.
वायुश्च विपुलं तीक्ष्णशृङ्गं हिमगिरिप्रभम् वृषं विभूषयामास हरयानं महौजसम्
वायूने हिमालयासारखा तेजस्वी, मोठा आणि तीक्ष्ण शिंग असलेला, हराचा बलवान बैल सुंदर दागिन्यांनी सजवला.
वितेनुर्नयनान्तःस्थाः शम्भोः सूर्यानलेन्दवः स्वां द्युतिं लोकनाथस्य जगतः कर्मसाक्षिणः
शंभूच्या डोळ्यात वसणारे सूर्य, अग्नी आणि चंद्र यांनी, जगाचा स्वामी आणि सर्व कर्मांचा साक्षी असलेल्या देवतेसाठी, आपलीच प्रभा पसरवली.
चिताभस्म समाधाय कपाले रजतप्रभम् मनुजास्थिमयीं मालाम् आबबन्ध च पाणिना
त्याने चंद्रासारखा चमकणारा चितेचा भस्म कपाळावर लावला आणि हाताने मानवी हाडांची माळ घातली.
प्रेताधिपः पुरो द्वारे सगदः समवर्तत नानाकारमहारत्नभूषणं धनदाहृतम्
प्रेतांचा स्वामी, गदा हातात घेऊन, दारात उभा राहिला; धनदाने आणलेल्या विविध प्रकारच्या मोठ्या रत्नांनी तो सजला होता.
विहायोदग्रसर्पेन्द्रकटकेन स्वपाणिना कर्णोत्तंसं चकारेशो वासुकिं तक्षकं स्वयम्
स्वतःच्या हातातील तेजस्वी नागाचे कडे बाजूला ठेवून, प्रभूंनी स्वतः वासुकी आणि तक्षक यांना कानातले म्हणून घातले.
जलाधीशाहृतां स्थास्नुप्रसूनावेष्टितां पृथक् ततस्तु ते गणाधीशा विनयात्तत्र वीरकम्
मग, समुद्रराजांनी आणलेल्या ताज्या फुलांनी सजलेला, स्थिर असा वीरक, गणाधीशांनी आदराने वेगळा आणला.
प्रोचुर्व्यग्राकृते त्वं गां समावेदय शूलिने निष्पन्नाभरणं देवं प्रसाध्येशं प्रसाधनैः
ते सर्व जण व्यस्तपणे म्हणाले, 'त्रिशूळधारी, आता देव सज्ज झाला आहे, हे पृथ्वीला जाहीर कर.'
सप्त वारिधयस्तस्थुः कर्तुं दर्पणविभ्रमम् ततो विलोकितात्मानं महाम्बुधिजलोदरे
सातही समुद्र आरसा बनून उभे राहिले आणि त्या विशाल समुद्राच्या पाण्यात प्रभूंनी स्वतःचे प्रतिबिंब पाहिले.
धरामालिङ्ग्य जानुभ्यां स्थाणुं प्रोवाच केशवः शोभसे देव रूपेण जगदानन्ददायिना
केशवाने पृथ्वीला गुडघ्यांनी घट्ट धरून स्थाणूला म्हटले, 'देवा, तुझ्या या रूपामुळे संपूर्ण जग आनंदित होते.'
मातरः प्रेरयन् कामवधूं वैधव्यचिह्निताम् कालो ऽयमिति चालक्ष्य प्रकारेङ्गितसंज्ञया
मातांनी, विधवापणाच्या चिन्हांनी युक्त असलेल्या कामदेवपत्नीला, सांकेतिक इशाऱ्यांनी वेळ आली आहे असे दाखवत, पुढे पाठवले.
ततस्ताश्चोदिता देवम् ऊचुः प्रहसिताननाः रतिः पुरस्तव प्राप्ता नाभाति मदनोज्झिता
मग त्या देवी, हसतमुखाने, देवाला म्हणाल्या, 'रती तुझ्या समोर आली आहे, जरी मदनाशिवाय आहे.'
ततस्तां संनिर्वायाह वामहस्ताग्रसंज्ञया प्रयाणं गिरिजावक्त्रदर्शनोत्सुकमानसः
मग, डाव्या हाताने इशारा करून त्याने तिला परत पाठवले; त्याचे मन गिरिजेचे मुख पाहण्याच्या उत्कंठेने भरले होते.
ततो हरो हिमगिरिकन्दराकृतिं सितं कशामृदुहतिभिः प्रचोदयत् महावृषं गणतुमुलाहितेक्षणं स भूधरानशनिरिव प्रकम्पयन्
मग हराने हिमालयाच्या गुहेसारख्या शुभ्र असलेल्या मोठ्या बैलाला मऊ चाबकाने हाक दिली; त्याच्या भयंकर नजरेने गणांना पांगवले आणि तो पर्वतांना वीजेसारखा हलवत गेला.
ततो हरिर्द्रुतपदपद्धतिः पुरः पुरःसरान्द्रुमनिकरेषु संश्रितान् धरारजःशबलितभूषणो ऽब्रवीत् प्रयात मा कुरुत पथो ऽस्य संकटम्
मग हरि, जमिनीच्या धुळीने माखलेले दागिने घालून, झाडांच्या गर्दीत आसरा घेतलेल्या लोकांसमोर जलद पावलांनी आला आणि म्हणाला, 'चला, या मार्गात अडथळा करू नका.'
प्रभोः पुनः प्रथमनियोगमूर्जयन् सुतो ऽब्रवीद् भ्रुकुटिमुखो ऽपि वीरकः वियच्चरा वियति किमस्ति कान्तकं प्रयात नो धरणिधराविदूरतः
पुन्हा प्रभूच्या पहिल्या आज्ञेने धाडस आलेला, कपाळावर आठ्या घातलेला वीराचा मुलगा म्हणाला, 'आकाशात उडणाऱ्यांसाठी कोणता काटा आहे? चला, पर्वतापासून दूर थांबू नका.'
महार्णवाः कुरुत शिलोपमं पयः सुरद्विषागमनमहातिकर्दमम् गणेश्वराश् चपलतया न गम्यतां सुरेश्वरैः स्थिरमतिभिर् निरीक्ष्यते
महासागराने आपले पाणी दगडासारखे घट्ट करावे, कारण देवांच्या शत्रूंच्या येण्याने मोठा चिखल झाला आहे. गणनायकांनो, चंचलपणे जाऊ नका; स्थिर मनाचे देवांचे स्वामी पाहत आहेत.
न भृङ्गिणा स्वतनुमवेक्ष्य नीयते पिनाकिनः पृथुमुखमण्डम् अग्रतः वृथा यमः प्रकटितदन्तकोटरं त्वमायुधं वहसि विहाय संभ्रमम्
मधमाशी कधीच स्वतःच्या रूपाला पुढे नेत नाही, ना पिनाकधारी रुंदमुखाने पुढे जातो. व्यर्थच यम आपले शस्त्र उघड्या दातांनी घेऊन, घाई सोडून उभा राहतो.
पदं न यद्रथतुरगैः पुरद्विषः प्रमुच्यते बहुतरमातृसंकुलम् अमी सुराः पृथगनुयायिभिर्वृताः पदातयो द्विगुणपथान् हरप्रियाः
पुरद्वेष्ट्याच्या रथाच्या घोड्यांचे पाऊल मातांची गर्दी सोडून मोकळे होत नाही. हे देव वेगवेगळ्या अनुयायांनी वेढलेले पायदळ आहेत; हराच्या प्रियांच्या अनुयायांनी दुहेरी मार्ग धरले आहेत.
स्ववाहनैः पवनविधूतचामरैश् चलध्वजैर्व्रजत विहारशालिभिः सुराः स्वकं किमिति सरागमूर्जितं विचार्यते नियतलयत्रयानुगम्
स्वतःच्या वाहनांवर, वाऱ्याने हलणाऱ्या चामरांनी, फडकणाऱ्या ध्वजांनी, खेळात रमलेल्या देवांनी मार्गक्रमण केले. मग का ते स्वतःचे, कामभावनेने भरलेले, ठराविक तीन निवासस्थानांचा पाठपुरावा करतात याचा विचार करतात?