प्रययुर्गिरिशं द्रष्टुं प्रस्थं हिमवतो महत् गङ्गाम्बुप्लावितात्मानं पिङ्गबद्धजटासटम्
ते हिमालयाच्या मोठ्या पठारावर गिरीशाला पाहायला गेले, गंगाजलाने मन शुद्ध झालेले, पिंगट जटांनी बांधलेले.
भृङ्गानुयातपाणिस्थमन्दारकुसुमस्रजम् गिरेः सम्प्राप्य ते प्रस्थं ददृशुः शंकराश्रमम्
मंदार फुलांच्या माळा हातात घेऊन, भुंग्यांनी वेढलेले, ते त्या पर्वताच्या पठारावर पोहोचले आणि शंकराचे आश्रम पाहिले.
प्रशान्ताशेषसत्त्वौघं नवस्तिमितकाननम् निःशब्दाक्षोभसलिलप्रपातं सर्वतोदिशम्
सर्व प्राणी अगदी शांत होते, जंगलात नवेच शांततेचे वातावरण पसरले होते, आणि सर्व दिशांना धबधबे व पाण्याचा आवाज पूर्णपणे थांबला होता.
तत्रापश्यंस्ततो द्वारि वीरकं वेत्रपाणिनम् सप्त ते मुनयः पूज्या विनीताः कार्यगौरवात्
तेथे दाराशी मला एक शूर सेवक काठी हातात घेऊन दिसला; आणि सात पूज्य ऋषी, आपल्या कार्याच्या आदराने नम्रतेने उभे होते.
ऊचुर्मधुरभाषिण्या वाचा ते वाग्मिनां वराः द्रष्टुं वयमिहायाताः शरण्यं गणनायकम्
ते वाक्चातुर्याने श्रेष्ठ असलेले ऋषी गोड शब्दांत म्हणाले: 'आम्ही येथे शरण देणाऱ्या, गणनायकाचे दर्शन घेण्यासाठी आलो आहोत.'
त्रिलोचनं विजानीहि सुरकार्यप्रचोदिताः त्वमेव नो गतिस्तत्त्वं यथा कालानतिक्रमः
'त्यांना त्रिनेत्रधारी म्हणून ओळख; देवांच्या कार्यासाठी आम्ही आलो आहोत. तूच आमचा खरा आधार आहेस, कारण काळ तुझ्यावर कधीच जिंकू शकत नाही.'
सा प्रार्थनैषा प्रायेण प्रतीहारमयः प्रभुः इत्युक्तो मुनिभिः सो ऽथ गौरवात्तानुवाच सः
'हीच आमची प्रार्थना नेहमीच या द्वारपाल प्रभूला केली जाते.' असे ऋषींनी सांगितल्यावर, त्या सेवकाने आदराने त्यांना उत्तर दिले.
सवनस्यापरां संध्यां स्नातुं मन्दाकिनीजले क्षणेन भविता विप्रास् तत्र द्रक्ष्यथ शूलिनम्
'क्षणातच प्रभू संध्याकाळच्या वेळी मंदाकिनीच्या पाण्यात स्नान करण्यास येतील; तेथे, हे ऋषींनो, तुम्हाला त्रिशूळधारी प्रभूचे दर्शन मिळेल.'
इत्युक्ता मुनयस्तस्थुस् ते तत्कालप्रतीक्षिणः गम्भीराम्बुधरं प्रावृट्तृषिताश्चातका यथा
असे सांगितल्यावर, ते ऋषी त्या क्षणाची वाट पाहत थांबले, जणू काही तहानलेले चातक मेघाच्या गडगडाटाची आतुरतेने वाट पाहतात.
ततः क्षणेन निष्पन्नसमाधानक्रियाविधिः वीरासनं बिभेदेशो मृगचर्मनिवासितम्
मग क्षणातच, ध्यान व विधी पूर्ण करून, प्रभूंनी मृगाच्या कातड्याने मांडलेल्या वीरासनावरून उठले.
ततो विनीतो जानुभ्याम् अवलम्ब्य महीस्थितिम् उवाच वीरको देवं प्रणामैकसमाश्रयः
मग तो सेवक विनयाने गुडघ्यावर बसून, फक्त नम्रतेच्या आधाराने, देवाला संबोधून बोलला.
सम्प्राप्ता मुनयः सप्त त्वां द्रष्टुं दीप्ततेजसः विभो समादिश द्रष्टुम् अवगन्तुम् इहार्हसि ते ऽब्रुवन्देवकार्येण तव दर्शनलालसाः
'हे तेजस्वी प्रभो, सात ऋषी तुमच्या दर्शनासाठी आले आहेत. कृपा करून त्यांना भेटण्याची आणि तुमच्याजवळ येण्याची आज्ञा द्या; ते देवांच्या कार्यासाठी तुमच्या भेटीसाठी उत्सुक आहेत.'
इत्युक्तो धूर्जटिस्तेन वीरकेण महात्मना भूभङ्गसंज्ञया तेषां प्रवेशाज्ञां ददौ तदा
महात्मा सेवकाने असे सांगितल्यावर, धूर्जटींनी पृथ्वी हलवून त्यांना आत येण्याची खूण दिली.
मूर्ध्नः कम्पेन तान्सर्वान् वीरको ऽपि महामुनीन् आजुहावाविदूरस्थान् दर्शनाय पिनाकिनः
मग त्या सेवकाने डोक्याने नम्रता दर्शवून, जवळ उभ्या असलेल्या सर्व महर्षींना पिनाकधारी प्रभूच्या दर्शनासाठी बोलावले.
त्वराबद्धार्धचूडास्ते लम्बमानाजिनाम्बराः विविशुर्वेदिकां सिद्धां गिरिशस्य विभूतिभिः
अर्ध्या गुंडाळलेल्या जटांमध्ये आणि हरणाच्या कातड्याचे वस्त्र अंगावर घेतलेले ते ऋषी, गिरिशाच्या विभूतींनी सुशोभित अशा वेदिकेत प्रवेशले.
बद्धपाणिपुटाक्षिप्तनाकपुष्पोत्करास्ततः पिनाकिपादयुगलं वन्द्यं नाकनिवासिनाम्
हात जोडून, स्वर्गीय फुलांचे ढीग घेऊन, त्यांनी पिनाकधारी प्रभूंच्या त्या पादयुगलांचे पूजन केले, जे स्वर्गवासीयांसाठीही वंदनीय आहेत.
ततः स्निग्धेक्षिताः शान्ता मुनयः शूलपाणिना मन्मथारिं ततो हृष्टाः समं तुष्टुवुरादृताः
मग, त्रिशूळधारी प्रभूने प्रेमळ दृष्टीने पाहिल्यावर, शांतचित्त ऋषी आनंदित झाले आणि सर्वांनी मिळून कामद्वेष्ट्याचे भक्तीभावाने स्तवन केले.
अहो कृतार्था वयमेव सांप्रतं सुरेश्वरो ऽप्यत्र वरो भविष्यति भवत्प्रसादामलवारिसेकतः फलेन काचित् तपसा नियुज्यते
'आहो, आता आम्ही खरोखरच कृतार्थ झालो! येथेच देवांचा स्वामीही वर देईल. तुझ्या कृपेच्या शुद्ध पाण्यामुळे, तपस्येने काही फळ मिळते.'
जयत्यसौ धन्यतरो हिमाचलस् तदाश्रयं यस्य सुता तपस्यति स दैत्यराजो ऽपि महाफलोदयो विमूलिताशेषसुरो हि तारकः
'खरंच, तो हिमालय धन्य आहे, ज्याच्या आश्रयाने त्याची कन्या तप करीत आहे; ज्या तारकासुराने सर्व देवांना त्रस्त केले, त्याचाही मोठा अंत इथे होईल.'
त्वदीयमंशं प्रविलोक्य कल्मषात् स्वकं शरीरं परिमोक्ष्यते हि यः स धन्यधीर्लोकपिता चतुर्मुखो हरिश्च यत्संभ्रमवह्निदीपितः
'तुझ्या अंशाचे दर्शन घडल्यावर, आपले सर्व पापमय शरीर सुटते; असा मनाने धन्य असतो — चार मुखांचा सृष्टीकर्ता आणि हरि देखील तुझ्या भेटीसाठी आतुरतेने जळत आहेत.'
त्वदङ्घ्रियुग्मं हृदयेन बिभ्रतो महाभितापप्रशमैकहेतुकम् त्वमेव चैको विविधाकृतक्रियः किलेति वाचा विधुरैर् विभाष्यते
जे लोक आपल्या पायांचा संग आपल्या हृदयात धरतात, जे मोठ्या पापांचा एकमेव शांतीचा कारण आहे, ते फक्त तुलाच अनेक प्रकारची कृत्य करणारा म्हणतात, जरी प्रत्यक्षात फक्त तुच आहेस.
अथाद्य एकस्त्वमवादि नान्यथा जगत्तथा निर्घृणतां तव स्पृशेत् न वेत्सि वा दुःखमिदं प्रजात्मकं विहन्यते ते खलु सर्वतः क्रिया
म्हणून आज फक्त तुच बोललास; नाहीतर तुझ्या दयाशून्यतेमुळे हे जग त्रस्त झालं असतं, किंवा तुला या जीवांच्या दुःखाची जाणीवच नसती. तरीही, तु सर्वत्र सर्व कर्मांचा नाश करतोस.
उपेक्षसे चेज् जगतामुपद्रवं दयामयत्वं तव केन कथ्यते स्वयोगमायामहिमागुहाश्रयं न विद्यते निर्मलभूतिगौरवम्
जर तु या जगाच्या दुःखाकडे दुर्लक्ष केलंस, तर तुझ्या दयाळूपणाची चर्चा कशी होईल? तुझ्या योग व मायेच्या गुहेत लपलेली अशी कोणतीही निर्मळ महिमा नाही, जी कुणाला माहीत नाही.
वयं च ते धन्यतराः शरीरिणां यदीदृशं त्वां प्रविलोकयामहे अदर्शनं तेन मनोरथो यथा प्रयाति साफल्यतया मनोगतम्
आम्ही शरीरधारी जीवांमध्ये खरोखरच भाग्यवान आहोत, कारण आम्ही तुला असा प्रत्यक्ष पाहतो; त्यामुळे आमच्या मनातील इच्छा पूर्णत्वास जाते, कारण तुझ्या दर्शनाशिवाय ती व्यर्थ ठरली असती.
जगद्विधानैकविधौ जगन्मुखे करिष्यसे ऽतो बलभिच्चरा वयम् विनेमुरित्थं मुनयो विसृज्य तां गिरं गिरीशश्रुतिभूमिसंनिधौ
तू जगाच्या निर्मितीच्या एकमेव कर्त्या म्हणून पुढे येणार आहेस; म्हणून आम्ही ऋषी, वाणी सोडून, गिरिश व त्याच्या वचनांच्या साक्षीने, नम्रतेने वाकतो.
उत्कृष्टकेदार इवावनीतले सुबीजमुष्टिं सुफलाय कर्षकाः
जसे उत्तम शेतकरी जमिनीवर चांगल्या बियाण्यांची मूठ पेरतात, तशीच फळाची अपेक्षा करतात.
तेषां श्रुत्वा तु तां रम्यां प्रक्रमोपक्रमक्रियाम् वाचं वाचस्पतिस्तुष्टः प्रोवाच स्मितसुन्दरीम्
त्यांची सुंदर, नीट बांधलेली वाणी ऐकून वाणीचा स्वामी प्रसन्न झाला आणि हसत हसत बोलला.
जाने लोकविधानस्य कन्या सत्कार्यमुत्तमम् जाता प्रालेयशैलस्य संकेतकनिरूपणाः
मला जगाच्या व्यवस्थेचा श्रेष्ठ हेतू माहीत आहे; हिमालयाच्या कन्येचा जन्म हा सर्वश्रेष्ठ कार्यासाठीच झाला आहे, हे चिन्हांवरून समजते.
सत्यमुत्कण्ठिताः सर्वे देवकार्यार्थमुद्यताः तेषां त्वरन्ति चेतांसि किंतु कार्यं विवक्षितम्
सर्वजण खरेच उत्कंठित आहेत, देवकार्यासाठी सज्ज आहेत; त्यांची मने घाई करतात, पण नेमके कोणते कार्य अपेक्षित आहे?
लोकयात्रानुगन्तव्या विशेषेण विचक्षणैः सेवन्ते ते यतो धर्मं तत्प्रामाण्यात्परे स्थिताः
शहाण्यांनी विशेषतः जगाचा प्रवास अनुसरावा; ते धर्माची सेवा करतात आणि इतर त्याच्या प्रमाणावर स्थिर राहतात.