धीबलैश्वर्यकार्यादिप्रमाणं महतां महत् यस्मान्न किंचिदपरं सर्वं यस्मात्प्रवर्तते
महान लोकांची बुद्धी, बळ, ऐश्वर्य आणि कृत्ये सगळे मोठेच असते; कारण त्याशिवाय दुसरे काहीच नाही, सर्व काही त्याच्यापासूनच सुरू होते.
यस्यैश्वर्यमनाद्यन्तं तमहं शरणं गता एष मे व्यवसायश्च दीर्घो ऽतिविपरीतकः
ज्याचे ऐश्वर्य अनादि आणि अनंत आहे, त्याच्याच मी आश्रयाला गेले आहे; माझा हा निश्चय फार खोल आणि दृढ आहे.
यात वा तिष्ठतैवाथ मुनयो मद्विधायकाः एवं निशम्य वचनं देव्या मुनिवरास्तदा
मुनिजनांनो, तुम्ही जावे किंवा राहावे, जसे वाटेल तसे करा; हे देवीचे बोल ऐकून ते श्रेष्ठ मुनी—
आनन्दाश्रुपरीताक्षाः सस्वजुस्तां तपस्विनीम् ऊचुश्च परमप्रीताः शैलजां मधुरं वचः
आनंदाश्रूंनी डोळे भरून, त्यांनी त्या तपस्विनीला मिठी मारली आणि अत्यंत आनंदाने शैलजेला गोड शब्द बोलले.
अत्यद्भुतास्यहो पुत्रि ज्ञानमूर्तिरिवामला प्रसादयति नो भावं भवभावप्रतिश्रयात्
मुली, तू किती अद्भुत आहेस! तू जणू ज्ञानाची शुद्ध मूर्तीच आहेस; तुझ्या अस्तित्वामुळे आमचे मन प्रसन्न होते.
ननु विद्मो वयं तस्य देवस्यैश्वर्यमद्भुतम् त्वन्निश्चयस्य दृढतां वेत्तुं वयमिहागताः
आम्हाला त्या देवाचे अद्भुत ऐश्वर्य माहीत आहेच; पण तुझा निश्चय किती दृढ आहे हे पाहण्यासाठी आम्ही इथे आलो आहोत.
अचिरादेव तन्वङ्गि कामस्ते ऽयं भविष्यति क्वादित्यस्य प्रभा याति रत्नेभ्यः क्व द्युतिः पृथक्
लवकरच, सुकुमार अंग असलेल्या कन्ये, तुझे मनोकामना पूर्ण होईल; सूर्याची प्रभा रत्नांतून कुठे जाते, तशीच तेजाची वेगळी जागा कुठे आहे?
को ऽर्थो वर्णालिकाव्यक्तः कथं त्वं गिरिशं विना यामो नैकाभ्युपायने तमभ्यर्थयितुं वयम्
अस्पष्ट शब्दांचा काय उपयोग? गिरीशाशिवाय आपण कसे जाऊ? आपल्याजवळ दुसरा मार्ग नाही, म्हणून त्यालाच विनंती करायला हवी.
अस्माकमपि वै सो ऽर्थः सुतरां हृदि वर्तते अतस्त्वमेव सा बुद्धिर् यतो नीतिस्त्वमेव हि
तो हेतू आमच्या हृदयातही खोलवर आहे; म्हणून तूच खरी बुद्धी आहेस आणि तूच खरी नीती आहेस.
अतो निःसंशयं कायं शंकरो ऽपि विधास्यति इत्युक्त्वा पूजिता याता मुनयो गिरिकन्यया
म्हणून, यात शंका नाही की शंकर स्वतःच हे साध्य करील; असे म्हणून, शैलजेकडून सन्मानित झालेले मुनी निघून गेले.
प्रययुर्गिरिशं द्रष्टुं प्रस्थं हिमवतो महत् गङ्गाम्बुप्लावितात्मानं पिङ्गबद्धजटासटम्
ते हिमालयाच्या मोठ्या पठारावर गिरीशाला पाहायला गेले, गंगाजलाने मन शुद्ध झालेले, पिंगट जटांनी बांधलेले.
भृङ्गानुयातपाणिस्थमन्दारकुसुमस्रजम् गिरेः सम्प्राप्य ते प्रस्थं ददृशुः शंकराश्रमम्
मंदार फुलांच्या माळा हातात घेऊन, भुंग्यांनी वेढलेले, ते त्या पर्वताच्या पठारावर पोहोचले आणि शंकराचे आश्रम पाहिले.
प्रशान्ताशेषसत्त्वौघं नवस्तिमितकाननम् निःशब्दाक्षोभसलिलप्रपातं सर्वतोदिशम्
सर्व प्राणी अगदी शांत होते, जंगलात नवेच शांततेचे वातावरण पसरले होते, आणि सर्व दिशांना धबधबे व पाण्याचा आवाज पूर्णपणे थांबला होता.
तत्रापश्यंस्ततो द्वारि वीरकं वेत्रपाणिनम् सप्त ते मुनयः पूज्या विनीताः कार्यगौरवात्
तेथे दाराशी मला एक शूर सेवक काठी हातात घेऊन दिसला; आणि सात पूज्य ऋषी, आपल्या कार्याच्या आदराने नम्रतेने उभे होते.
ऊचुर्मधुरभाषिण्या वाचा ते वाग्मिनां वराः द्रष्टुं वयमिहायाताः शरण्यं गणनायकम्
ते वाक्चातुर्याने श्रेष्ठ असलेले ऋषी गोड शब्दांत म्हणाले: 'आम्ही येथे शरण देणाऱ्या, गणनायकाचे दर्शन घेण्यासाठी आलो आहोत.'
त्रिलोचनं विजानीहि सुरकार्यप्रचोदिताः त्वमेव नो गतिस्तत्त्वं यथा कालानतिक्रमः
'त्यांना त्रिनेत्रधारी म्हणून ओळख; देवांच्या कार्यासाठी आम्ही आलो आहोत. तूच आमचा खरा आधार आहेस, कारण काळ तुझ्यावर कधीच जिंकू शकत नाही.'
सा प्रार्थनैषा प्रायेण प्रतीहारमयः प्रभुः इत्युक्तो मुनिभिः सो ऽथ गौरवात्तानुवाच सः
'हीच आमची प्रार्थना नेहमीच या द्वारपाल प्रभूला केली जाते.' असे ऋषींनी सांगितल्यावर, त्या सेवकाने आदराने त्यांना उत्तर दिले.
सवनस्यापरां संध्यां स्नातुं मन्दाकिनीजले क्षणेन भविता विप्रास् तत्र द्रक्ष्यथ शूलिनम्
'क्षणातच प्रभू संध्याकाळच्या वेळी मंदाकिनीच्या पाण्यात स्नान करण्यास येतील; तेथे, हे ऋषींनो, तुम्हाला त्रिशूळधारी प्रभूचे दर्शन मिळेल.'
इत्युक्ता मुनयस्तस्थुस् ते तत्कालप्रतीक्षिणः गम्भीराम्बुधरं प्रावृट्तृषिताश्चातका यथा
असे सांगितल्यावर, ते ऋषी त्या क्षणाची वाट पाहत थांबले, जणू काही तहानलेले चातक मेघाच्या गडगडाटाची आतुरतेने वाट पाहतात.
ततः क्षणेन निष्पन्नसमाधानक्रियाविधिः वीरासनं बिभेदेशो मृगचर्मनिवासितम्
मग क्षणातच, ध्यान व विधी पूर्ण करून, प्रभूंनी मृगाच्या कातड्याने मांडलेल्या वीरासनावरून उठले.
ततो विनीतो जानुभ्याम् अवलम्ब्य महीस्थितिम् उवाच वीरको देवं प्रणामैकसमाश्रयः
मग तो सेवक विनयाने गुडघ्यावर बसून, फक्त नम्रतेच्या आधाराने, देवाला संबोधून बोलला.
सम्प्राप्ता मुनयः सप्त त्वां द्रष्टुं दीप्ततेजसः विभो समादिश द्रष्टुम् अवगन्तुम् इहार्हसि ते ऽब्रुवन्देवकार्येण तव दर्शनलालसाः
'हे तेजस्वी प्रभो, सात ऋषी तुमच्या दर्शनासाठी आले आहेत. कृपा करून त्यांना भेटण्याची आणि तुमच्याजवळ येण्याची आज्ञा द्या; ते देवांच्या कार्यासाठी तुमच्या भेटीसाठी उत्सुक आहेत.'
इत्युक्तो धूर्जटिस्तेन वीरकेण महात्मना भूभङ्गसंज्ञया तेषां प्रवेशाज्ञां ददौ तदा
महात्मा सेवकाने असे सांगितल्यावर, धूर्जटींनी पृथ्वी हलवून त्यांना आत येण्याची खूण दिली.
मूर्ध्नः कम्पेन तान्सर्वान् वीरको ऽपि महामुनीन् आजुहावाविदूरस्थान् दर्शनाय पिनाकिनः
मग त्या सेवकाने डोक्याने नम्रता दर्शवून, जवळ उभ्या असलेल्या सर्व महर्षींना पिनाकधारी प्रभूच्या दर्शनासाठी बोलावले.
त्वराबद्धार्धचूडास्ते लम्बमानाजिनाम्बराः विविशुर्वेदिकां सिद्धां गिरिशस्य विभूतिभिः
अर्ध्या गुंडाळलेल्या जटांमध्ये आणि हरणाच्या कातड्याचे वस्त्र अंगावर घेतलेले ते ऋषी, गिरिशाच्या विभूतींनी सुशोभित अशा वेदिकेत प्रवेशले.
बद्धपाणिपुटाक्षिप्तनाकपुष्पोत्करास्ततः पिनाकिपादयुगलं वन्द्यं नाकनिवासिनाम्
हात जोडून, स्वर्गीय फुलांचे ढीग घेऊन, त्यांनी पिनाकधारी प्रभूंच्या त्या पादयुगलांचे पूजन केले, जे स्वर्गवासीयांसाठीही वंदनीय आहेत.
ततः स्निग्धेक्षिताः शान्ता मुनयः शूलपाणिना मन्मथारिं ततो हृष्टाः समं तुष्टुवुरादृताः
मग, त्रिशूळधारी प्रभूने प्रेमळ दृष्टीने पाहिल्यावर, शांतचित्त ऋषी आनंदित झाले आणि सर्वांनी मिळून कामद्वेष्ट्याचे भक्तीभावाने स्तवन केले.
अहो कृतार्था वयमेव सांप्रतं सुरेश्वरो ऽप्यत्र वरो भविष्यति भवत्प्रसादामलवारिसेकतः फलेन काचित् तपसा नियुज्यते
'आहो, आता आम्ही खरोखरच कृतार्थ झालो! येथेच देवांचा स्वामीही वर देईल. तुझ्या कृपेच्या शुद्ध पाण्यामुळे, तपस्येने काही फळ मिळते.'
जयत्यसौ धन्यतरो हिमाचलस् तदाश्रयं यस्य सुता तपस्यति स दैत्यराजो ऽपि महाफलोदयो विमूलिताशेषसुरो हि तारकः
'खरंच, तो हिमालय धन्य आहे, ज्याच्या आश्रयाने त्याची कन्या तप करीत आहे; ज्या तारकासुराने सर्व देवांना त्रस्त केले, त्याचाही मोठा अंत इथे होईल.'
त्वदीयमंशं प्रविलोक्य कल्मषात् स्वकं शरीरं परिमोक्ष्यते हि यः स धन्यधीर्लोकपिता चतुर्मुखो हरिश्च यत्संभ्रमवह्निदीपितः
'तुझ्या अंशाचे दर्शन घडल्यावर, आपले सर्व पापमय शरीर सुटते; असा मनाने धन्य असतो — चार मुखांचा सृष्टीकर्ता आणि हरि देखील तुझ्या भेटीसाठी आतुरतेने जळत आहेत.'