प्रभुः प्रियायाः प्रसवः प्रियाणां प्रणीतपर्यायपरापरार्थः त्वमेवमेको भुवनस्य नाथो दयालुरुन्मूलितभक्तभीतिः
प्रभु, प्रियांचा जन्मदाता, त्यांचा उद्गम, सर्व काळांची आणि अर्थांची व्यवस्था करणारा, तूच या जगाचा एकमेव स्वामी, दयाळू आणि भक्तांच्या भीतीचा नाश करणारा आहेस.
इत्थं स्तुतः शंकर ईड्य ईशो वृषाकपिर्मन्मथकान्तया तु तुतोष दोषाकरखण्डधारी उवाच चैनां मधुरं निरीक्ष्य
मन्मथाच्या प्रियतमेने अशी स्तुती केल्यावर, शंकर, वंदनीय ईश्वर, बैलध्वजधारी आणि चंद्रधारी, प्रसन्न झाला आणि गोड नजरेने तिच्याकडे पाहून बोलला.
भवितेति च कामो ऽयं कालात्कान्तो ऽचिरादपि अनङ्ग इति लोकेषु स विख्यातिं गमिष्यति
हा काम योग्य वेळी पुन्हा जन्म घेईल आणि लवकरच पुन्हा सुंदर होईल; जगात तो अनंग, म्हणजे देहहीन, म्हणून प्रसिद्ध होईल.
इत्युक्ता शिरसावन्द्य गिरिशं कामवल्लभा जगामोपवनं रम्यं रतिस्तु हिमभूभृतः
असं ऐकून, कामाची प्रियतमा रतीनं पर्वतराजाला वंदन केलं आणि ती रम्य अशा एका उपवनात गेली.
रुरोद चापि बहुशो दीना रम्ये स्थले तु सा मरणव्यवसायात्तु निवृत्ता सा हराज्ञया
ती त्या सुंदर जागेत खूप वेळा रडली, खूप दुःखी झाली; पण हरिच्या आज्ञेने तिने मरण्याचा निर्धार सोडला.
अथ नारदवाक्येन चोदितो हिमभूधरः कृताभरणसंस्कारां कृतकौतुकमङ्गलाम्
नंतर नारदाच्या सांगण्यावरून हिमालयाने आपल्या मुलीला दागिने घातले, मंगलकार्याची तयारी केली आणि शुभ विधी केले.
स्वर्गपुष्पकृतापीडां शुभ्रचीनांशुकाम्बराम् शराभ्यां संयुतां शैलो गृहीत्वा स्वसुतां ततः
त्याने तिच्या डोक्यावर स्वर्गीय फुलांचा मुकुट ठेवला, तिला शुभ्र चिनी रेशमी वस्त्र नेसवले आणि बाणांसह तीला घेऊन निघाला.
जगाम शुभयोगेन तदा सम्पूर्णमानसः सकाननान्युपाक्रम्य वनान्युपवनानि च
शुभ संकल्पाने आणि आनंदाने भरलेल्या मनाने, तो वनात आणि उपवनात गेला.
ददर्श रुदतीं नारीम् अप्रतर्क्यमहौजसम् रूपेणासदृशीं लोके रम्येषु वनसानुषु
त्याला एका स्त्री दिसली, जी रडत होती, तिचे सामर्थ्य मोजता येणार नाही असे होते, आणि तिच्या सौंदर्याला जगात तोड नव्हता, ती त्या सुंदर वनशिखरांवर होती.
कौतुकेन परामृश्य तां दृष्ट्वा रुदतीं गिरिः उपसर्प्य ततस्तस्या निकटे सो ऽभ्यपृच्छत
कौतुकाने प्रेरित होऊन, तो पर्वत तिच्या जवळ गेला आणि तिला रडताना पाहून तिला विचारले.
कासि कस्यासि कल्याणि किमर्थं चापि रोदिषि नैतदल्पमहं मन्ये कारणं लोकसुन्दरि
तू कोण आहेस, कुणाची मुलगी आहेस, शुभेच्छा असो तुला? तू का रडतेस? हे कारण लहान नाही असे मला वाटते, हे जगातील सुंदर स्त्री.
सा तस्य वचनं श्रुत्वा उवाच मधुना सह रुदती शोकजननं श्वसती दैन्यवर्धनम्
त्याचे शब्द ऐकून, ती अश्रूंनी आणि शोकाने भरलेल्या श्वासात उत्तर देऊ लागली, तिच्या दुःखात भर पडली.
कामस्य दयितां भार्यां रतिं मां विद्धि सुव्रत गिरावस्मिन्महाभाग गिरिशस्तपसि स्थितः
हे महाभागा, मला कामदेवाची प्रिय पत्नी रती समज. गिरीश तपस्या करत आहेत.
तेन प्रत्यूहरुष्टेन विस्फार्यालोक्य लोचनम् दग्धो ऽसौ झषकेतुस्तु मम कान्तो ऽतिवल्लभः
त्यांच्या रागाने, डोळ्यांतून ज्वाळा निघून, माझा प्रिय, मत्स्यध्वज, जळून गेला; तो मला फारच प्रिय होता.
अहं तु शरणं याता तं देवं भयविह्वला स्तुतवत्यथ संस्तुत्या ततो मां गिरिशो ऽब्रवीत्
भयाने व्याकुळ होऊन, मी त्या देवाकडे शरण गेले, त्याची प्रार्थना केली आणि प्रार्थना ऐकून गिरीशाने मला सांगितले.
तुष्टो ऽहं कामदयिते कामो ऽयं ते भविष्यति त्वत्स्तुतिं चाप्यधीयानो नरो भक्त्या मदाश्रयः लप्स्यते काङ्क्षितं कामं निवर्त्य मरणादितः
मी तुझ्यावर खूष आहे, कामदेवाची प्रिया; कामदेव पुन्हा तुला मिळेल. जो कोणी भक्तीने तुझी स्तुती करेल आणि माझ्या आश्रयाला येईल, त्याला हवे ते फळ मिळेल आणि तो मृत्यूपासून वाचेल.
प्रतीक्षन्ती च तद्वाक्यम् आशावेशादिभिर्ह्यहम् शरीरं परिरक्षिष्ये कंचित्कालं महाद्युते
त्या शब्दांची वाट पाहत, आशेने आणि अपेक्षेने मी काही काळ शरीर जपेन, हे तेजस्वी.
इत्युक्तस्तु तदा रत्या शैलः संभ्रमभीषितः पाणावादाय हि सुतां गन्तुमैच्छत्स्वकं पुरम्
रतीने असे सांगितल्यावर, पर्वत घाबरून आणि घाईने, आपल्या मुलीचा हात धरून आपल्या नगराकडे जायला निघाला.
भाविनो ऽवश्यभावित्वाद् भवित्री भूतभाविनी लज्जमाना सखिमुखैर् उवाच पितरं गिरिम्
भविष्यात जे घडणार आहे ते निश्चितच घडते म्हणून, ती लाजली आणि आपल्या सखींच्या माध्यमातून वडिलांना, पर्वताला बोलली.
दुर्भाग्येण शरीरेण किं ममानेन कारणम् कथं च तादृशं प्राप्तं सुखं मे स पतिर्भवेत्
या दुर्दैवी शरीरामुळे माझ्या नशिबात काय आहे? मला असे सुख कसे मिळाले की माझा पती होईल?
तपोभिः प्राप्यते ऽभीष्टं नासाध्यं हि तपस्यतः दुर्भगत्वं वृथा लोको वहते सति साधने
तपस्येमुळे हवे ते मिळते; जो तप करतो त्याला काहीच अशक्य नाही. साधन असताना लोक दुर्दैव का सहन करतात?
जीविताद्दुर्भगाच्छ्रेयो मरणं ह्यतपस्यतः भविष्यामि न संदेहो नियमैः शोषये तनुम्
जो तप करत नाही त्याला जगण्यापेक्षा मरणच बरे; मी नक्कीच नियमांनी माझे शरीर क्षीण करीन.
तपसि भ्रष्टसंदेह उद्यमो ऽर्थजिगीषया साहं तपः करिष्यामि यदहं प्राप्य दुर्लभा
तपस्येमुळे माझ्या मनातील शंका नाहीशा होतील, आणि संपत्ती मिळवण्यासाठी मी कठोर तप करीन. हे तप मी त्यासाठी करतोय, की जे मिळवणं फार कठीण आहे, ते मला मिळावं.
इत्युक्तः शैलराजस्तु दुहित्रा स्नेहविक्लवः उवाच वाचा शैलेन्द्रः स्नेहगद्गदवर्णया
मुलीने असे सांगितल्यावर, पर्वतराज आपल्या लेकीवरील प्रेमाने भरून गेला आणि त्याच्या भावना दाटून आल्या, म्हणून त्याने थरथरत्या आवाजात बोलायला सुरुवात केली.
उमेति चपले पुत्रि न क्षमं तावकं वपुः सोढुं क्लेशस्वरूपस्य तपसः सौम्यदर्शने
उमे, माझ्या चंचल लेकी, तुझं कोमल रूप हे कठोर तपाच्या यातना सहन करू शकत नाही, गोड दिसणाऱ्या माझ्या मुली.
भावीन्यभिविचार्याणि पदार्थानि सदैव तु भाविनो ऽर्था भवन्त्येव हठेनानिच्छतो ऽपि वा
भविष्यात काय घडेल याचा नेहमी विचार करायला हवा; कारण जे काही घडायचं असतं, ते आपल्याला आवडो किंवा न आवडो, जबरदस्तीनेही घडतंच.
तस्मान्न तपसा ते ऽस्ति बाले किंचित्प्रयोजनम् भवनायैव गच्छामश् चिन्तयिष्यामि तत्र वै
म्हणून, बाळा, तुला तप करण्याचा काहीही उपयोग नाही; आपण घरी जाऊया, आणि मी तिथे या गोष्टीचा विचार करीन.
इत्युक्ता तु यदा नैव गुहायाभ्येति शैलजा ततः स चिन्तयाविष्टो दुहितां प्रशशंस च
पण असं सांगितल्यावरही ती गुहेतून बाहेर आली नाही, म्हणून पर्वतराज विचारात पडला आणि आपल्या लेकीचं कौतुक करू लागला.
ततो ऽन्तरिक्षे दिव्या वाग् अभूद्भुवनभूतले उमेति चपले पुत्रि त्वयोक्ता तनया ततः
तेव्हा आकाशातून पृथ्वीवर एक दिव्य वाणी ऐकू आली — 'उमे, चंचल लेकी, तुझ्या वडिलांनी तुला हे नाव दिलं आहे.'
उमेति नाम तेनास्या भुवनेषु भविष्यति सिद्धिं च मूर्तिमत्येषा साधयिष्यति चिन्तिताम्
उमा हेच तिचं नाव जगात ओळखलं जाईल; ती आपल्या इच्छित ध्येयाला प्रत्यक्ष शरीराने पूर्ण करील.