निरासे मदनस्थित्या योगमायासमाव्रतः स तया माययाविष्टो जज्वाल मदनस्ततः
आशा नसतानाही वासना मनात टिकून राहिली; योगमायेने वेढले गेल्यामुळे त्याच मायेच्या प्रभावाखाली तो आला आणि त्यामुळे वासनांचा ज्वाळा पेटला.
इच्छाशरीरो दुर्जेयो रोषदोषमहाश्रयः हृदयान्निर्गतः सो ऽथ वासनाव्यसनात्मकः
इच्छारूप, जिंकता न येणारा, राग व दोषांचा मोठा आधार असलेला वासना, मनातील त्या तळातून बाहेर पडला, आणि तीच वासनांची व्यथा बनली.
बहिःस्थलं समालम्ब्य ह्य् उपतस्थौ झषध्वजः अनुयातो ऽथ हृद्येन मित्रेण मधुना सह
बाहेरच्या जागी जाऊन मत्स्यध्वज तेथे आला; त्याच्या हृदयातील मित्र आणि मधु या दोघांसह तो पुढे गेला.
सहकारतरौ दृष्ट्वा मृदुमारुतनिर्धुतम् स्तबकं मदनो रम्यं हरवक्षसि सत्वरम्
मृदू वाऱ्याने हलणाऱ्या आंब्याच्या झाडावरील फुलांचा गुच्छ पाहून मदनाने हराच्या छातीवरील त्या सौंदर्यात जल्लोष केला.
मुमोच मोहनं नाम मार्गणं मकरध्वजः शिवस्य हृदये शुद्धे नाशशाली महाशरः
मकरध्वजाने मोह नावाचा, मोठ्या नाश करणारा फुलांचा बाण, शंकराच्या निर्मळ हृदयात सोडला.
पपात परुषप्रांशुः पुष्पबाणो विमोहनः ततः करणसंदेहो विद्धस्तु हृदये भवः
तो कठीण, उंच व मोहक फुलांचा बाण पडला; त्यानंतर हृदयात बाण लागल्यामुळे शंकरांच्या इंद्रियांना संभ्रम वाटू लागला.
बभूव भूधरौपम्यधैर्यो ऽपि मदनोन्मुखः ततः प्रभुत्वाद्भावानां नावेशं समपद्यत
डोंगरासारखे धैर्य असूनही शंकर वासनाकडे वळले; त्या भावनांच्या सामर्थ्यामुळे ते त्याच्या प्रभावाखाली गेले.
बाह्यं बहु समासाद्य प्रत्यूहप्रसवात्मकम् ततः कोपानलोद्भूतघोरहुङ्कारभीषणे
बाहेरील अनेक अडथळ्यांचा अनुभव घेतल्यावर, अडथळ्यांच्या वाढीमुळे, रागाच्या ज्वाळेतून एक भयंकर, भीतीदायक गर्जना उमटली.
बभूव वदने नेत्रं तृतीयमनलाकुलम् रुद्रस्य रौद्रवपुषो जगत्संहारभैरवम्
त्यांच्या चेहऱ्यावर तिसरे, अग्नीने भरलेले नेत्र प्रकट झाले—रुद्राच्या रौद्र रूपातील, जगाचा संहार करणारे ते भीषण नेत्र.
तदन्तिकस्थे मदने व्यस्फारयत धूर्जटिः तन्नेत्रविस्फुलिङ्गेन क्रोशतां नाकवासिनाम्
मदन जवळ उभा असताना, धूर्जटींनी ते नेत्र उघडले; त्या नेत्रातील ज्वाळेने स्वर्गातील देवता घाबरून ओरडू लागले.
गमितो भस्मसात्तूर्णं कन्दर्पः कामिदर्पकः स तु तं भस्मसात्कृत्वा हरनेत्रोद्भवो ऽनलः
कामदेव, जो प्रेमिकांच्या गर्वाचा नाश करणारा आहे, क्षणात भस्म झाला; आणि हराच्या नेत्रातून निघालेल्या अग्नीने त्याला जाळून टाकले.
व्यजृम्भत जगद्दग्धुं ज्वालाहुङ्कारघस्मरः ततो भवो जगद्धेतोर् व्यभवज्जातवेदसम्
तो अग्नी जग जाळण्यासाठी प्रचंड ज्वाळांसह वाढू लागला; पण जगाच्या भल्यासाठी शंकरांनी तो अग्नी थांबवला.
सहकारे मधौ चन्द्रे सुमनःसु परेष्वपि भृङ्गेषु कोकिलास्येषु विभागेन स्मरानलम्
आंब्याच्या झाडात, वसंत ऋतूत, चंद्रात, फुलांमध्ये, भुंगे आणि कोकिळांच्या गाण्यात, विविध रूपांनी, प्रेमाचा अग्नी वसतो.
स बाह्यान्तरविद्धेन हरेण स्मरमार्गणः रागस्नेहसमिद्धान्तर्धावंस्तीव्रहुताशनः
तो प्रेमाचा बाण, हरिने बाहेरून आणि आतून भेदलेला, प्रेम व आपुलकीने पेटलेला, आतमध्ये प्रचंड ज्वाळेसारखा धावून गेला.
विभक्तलोकसंक्षोभकरो दुर्वारजृम्भितः सम्प्राप्य स्नेहसंपृक्तं कामिनां हृदयं किल
तो अनियंत्रितपणे वाढत, वेगवेगळ्या लोकांना अस्वस्थ करतो आणि प्रेमाने भरलेल्या प्रियकरांच्या हृदयात पोहोचतो, असे म्हणतात.
ज्वलत्यहर्निशं भीमो दुश्चिकित्स्यमुखात्मकः विलोक्य हरहुङ्कारज्वालाभस्मकृतं स्मरम्
तो भीषण, दिवस-रात्र जळणारा, बरा न होणारा असा आहे; हराच्या गर्जनेच्या ज्वाळेने प्रेम भस्म झाल्याचे पाहूनही तो शांत होत नाही.
विललाप रतिः क्रूरं बन्धुना मधुना सह ततो विलप्य बहुशो मधुना परिसान्त्विता
रती आपल्या क्रूर पती मधूसह फार दुःखी झाली आणि जोरजोराने रडली. नंतर मधूनं तिला समजावलं.
जगाम शरणं देवम् इन्दुमौलिं त्रिलोचनम् भृङ्गानुयातां संगृह्य पुष्पितां सहकारजाम्
मग तिनं फुलांनी बहरलेली आंब्याची वेल, मागे भुंगे फिरत असताना, गोळा केली आणि चंद्रकोर आणि तीन डोळे असलेल्या देवाकडे आश्रयासाठी गेली.
लतां पवित्रकस्थाने पाणौ परभृतां सखीम् निर्बध्य तु जटाजूटं कुटिलैर् अलकै रतिः
रतीनं हातात फुलांनी सजलेली वेल पवित्र अर्पण म्हणून घेतली आणि ती पक्ष्यांना आकर्षित करणारी आपली मैत्रीण वेल वळवलेल्या केसांमध्ये गुंफली.
उद्ध्वल्य गात्रं शुभ्रेण हृद्येन स्मरभस्मना जानुभ्यामवनीं गत्वा प्रोवाचेन्दुविभूषणम्
तिनं आपल्या अंगावर शुद्ध आणि मनाला आनंद देणारी प्रेमाची भस्म उधळली, गुडघ्यावर बसून पृथ्वीला स्पर्श केला आणि चंद्राने अलंकृत असलेल्या देवाला बोलली.
नमः शिवायास्तु निरामयाय नमः शिवायास्तु मनोमयाय नमः शिवायास्तु सुरार्चिताय तुभ्यं सदा भक्तकृपापराय
शिवाला, जो निरोगी आहे त्याला नमस्कार; शिवाला, जो मनाचा आहे त्याला नमस्कार; देवांनी नेहमी पूजलेला आणि भक्तांवर नेहमीच कृपा करणारा शिवाला नमस्कार.
नमो भवायास्तु भवोद्भवाय नमो ऽस्तु ते ध्वस्तमनोभवाय नमो ऽस्तु ते गूढमहाव्रताय नमो ऽस्तु मायागहनाश्रयाय
भवाला, सृष्टीच्या मूळाला नमस्कार; मनोभवाचा नाश करणाऱ्याला नमस्कार; गुप्तपणे महान व्रत पाळणाऱ्याला नमस्कार; मायेमध्ये वावरणाऱ्याला नमस्कार.
नमो ऽस्तु शर्वाय नमः शिवाय नमो ऽस्तु सिद्धाय पुरातनाय नमो ऽस्तु कालाय नमः कलाय नमो ऽस्तु ते ज्ञानवरप्रदाय
शर्वाला नमस्कार, शिवाला नमस्कार; सिद्ध आणि प्राचीन असलेल्या तुला नमस्कार; काळाला नमस्कार, कलांना नमस्कार; श्रेष्ठ ज्ञान देणाऱ्याला नमस्कार.
नमो ऽस्तु ते कालकलातिगाय नमो निसर्गामलभूषणाय नमो ऽस्त्वमेयान्धकमर्दकाय नमः शरण्याय नमो ऽगुणाय
काळ आणि त्याच्या विभागांना ओलांडणाऱ्याला नमस्कार; नैसर्गिक शुद्धतेने अलंकृत असलेल्या तुला नमस्कार; अमाप अंधकाचा संहार करणाऱ्याला नमस्कार; सर्वांचा आश्रय असलेल्या आणि गुणरहित असलेल्या तुला नमस्कार.
नमो ऽस्तु ते भीमगणानुगाय नमो ऽस्तु नानाभुवनादिकर्त्रे नमो ऽस्तु नानाजगतां विधात्रे नमो ऽस्तु ते चित्रफलप्रयोक्त्रे
भीषण गणांसोबत असणाऱ्याला नमस्कार; अनेक जगांची निर्मिती करणाऱ्याला नमस्कार; विविध सृष्टी घडवणाऱ्याला नमस्कार; निरनिराळी फळे देणाऱ्याला नमस्कार.
सर्वावसाने ह्यविनाशनेत्रे नमो ऽस्तु चित्राध्वरभागभोक्त्रे नमो ऽस्तु भक्ताभिमतप्रदात्रे नमः सदा ते भवसङ्गहर्त्रे
सर्वांच्या शेवटीही नाश न होणाऱ्या द्रष्ट्याला नमस्कार; अद्भुत यज्ञांचा भाग घेणाऱ्याला नमस्कार; भक्तांच्या इच्छांची पूर्तता करणाऱ्याला नमस्कार; नेहमीच संसारबंधन तोडणाऱ्याला नमस्कार.
अनन्तरूपाय सदैव तुभ्यम् असह्यकोपाय नमो ऽस्तु तुभ्यम् शशाङ्कचिह्नाय सदैव तुभ्यम् अमेयमानाय नमः स्तुताय
अनंत रूप असलेल्या तुला नेहमी नमस्कार; सहन न होणारा राग असलेल्या तुला नमस्कार; चंद्रचिन्ह असलेल्या तुला नेहमी नमस्कार; अपरिमित असलेल्या आणि सर्वांनी स्तुती केलेल्या तुला नमस्कार.
वृषेन्द्रयानाय पुरान्तकाय नमः प्रसिद्धाय महौषधाय नमो ऽस्तु भक्त्याभिमतप्रदाय नमो ऽस्तु सर्वार्तिहराय तुभ्यम्
बैलावर स्वार होणाऱ्या, नगरांचा संहार करणाऱ्या, प्रसिद्ध आणि महान औषध असलेल्या तुला नमस्कार; भक्तांच्या इच्छांची पूर्तता करणाऱ्या आणि सर्व दुःख दूर करणाऱ्या तुला नमस्कार.
चराचराचारविचारवर्यम् आचार्यम् उत्प्रेक्षितभूतसर्गम् त्वामिन्दुमौलिं शरणं प्रपन्ना प्रियाप्रमेयं महतां महेशम्
चराचरांच्या वर्तनाचा विचार करणारा श्रेष्ठ गुरु, सर्व सृष्टीचे ज्ञान असलेला, चंद्रकोर असलेल्या महेश, मी तुझ्या चरणी शरण आले आहे, तू महानांचा प्रिय आणि अपरिमित आहेस.
प्रयच्छ मे कामयशःसमृद्धिं पुनः प्रभो जीवतु कामदेवः प्रियं विना त्वां प्रियजीवितेषु त्वत्तो ऽपरः को भुवनेष्विहास्ति
माझ्या प्रेम आणि कीर्तीची पुन्हा प्राप्ती होऊ दे, प्रभु; कामदेव पुन्हा जिवंत होऊ दे. तुझ्याशिवाय, हे प्रियतमा जीवनाचे अधिष्ठान, या जगात दुसरा कोण आहे?