वायव्यास्त्रबलेनाथ निर्धूते मेघमण्डले बभूव विमलं व्योम नीलोत्पलदलप्रभम्
त्या वायव्य अस्त्राच्या सामर्थ्याने मेघांचे समूह उडून गेले आणि आकाश निळ्या कमळाच्या पाकळ्यांसारखे स्वच्छ आणि सुंदर दिसू लागले.
वायुना चातिघोरेण कम्पितास्ते तु दानवाः न शेकुस्तत्र ते स्थातुं रणे ऽतिबलिनो ऽपि ये
त्या अत्यंत भयंकर वाऱ्यामुळे दानव थरथर कापू लागले; ते कितीही बलवान असले तरी रणांगणात उभे राहू शकले नाहीत.
तदा जम्भो ऽभवच्छैलो दशयोजनविस्तृतः मारुतप्रतिघातार्थं दानवानां भयापहः
मग जंभा दहा योजन रुंदीचा पर्वत झाला, वाऱ्याचा प्रतिकार करण्यासाठी आणि दानवांचा भयं दूर करण्यासाठी.
मुक्तनानायुधोदग्रतेजो ऽभिज्वलितद्रुमः ततः प्रशमिते वायौ दैत्येन्द्रे पर्वताकृतौ
अनेक अस्त्रांचा ज्वलंत तेज आणि पेटलेल्या झाडांनी तो दैत्यराज पर्वताच्या रूपात उभा राहिला, वारा शांत झाल्यावर.
महाशनीं वज्रमयीं मुमोचाशु शतक्रतुः तयाशन्या पतितया दैत्यस्याचलरूपिणः
शतकृतूने लगेचच वज्रापासून बनवलेले मोठे वज्र सोडले; ते वज्र त्या पर्वत रूपी दैत्यावर आदळले.
कन्दराणि व्यशीर्यन्त समन्तान्निर्झराणि तु ततः सा दानवेन्द्रस्य शैलमाया न्यवर्तत
त्यामुळे सर्व बाजूंनी गुहा आणि धबधबे फुटून गेले; मग त्या दैत्यराजाच्या पर्वताची माया नाहीशी झाली.
निवृत्तशैलमायो ऽथ दानवेन्द्रो मदोत्कटः बभूव कुञ्जरो भीमो महाशैलसमाकृतिः
मग त्या दैत्यराजाला प्रचंड गर्व झाला आणि त्याने भीषण, मोठ्या डोंगराएवढ्या हत्तीचे रूप घेतले.
स ममर्द सुरानीकं दन्तैश्चाप्यहनत्सुरान् बभञ्ज पृष्ठतः कांश्चित् करेणावेष्ट्य दानवः
त्याने देवांची फौज पायाखाली चिरडली, सुळ्यांनी देवांना मारले आणि काहींना सोंडेने पकडून मागून फोडून टाकले.
ततः क्षपयतस्तस्य सुरसैन्यानि वृत्रहा अस्त्रं त्रैलोक्यदुर्धर्षं नारसिंहं मुमोच ह
तो देवांची सेना नष्ट करत असताना, वज्रधारी देवेंद्राने त्रैलोक्यात कुणीही जिंकू शकणार नाही असे नरसिंह अस्त्र सोडले.
ततः सिंहसहस्राणि निश्चेरुर्मन्त्रतेजसा कृष्णदंष्ट्राट्टहासानि क्रकचाभनखानि च
त्या अस्त्राच्या मंत्रशक्तीने हजारो काळ्या दातांचे, मोठ्याने डरकाळ्या फोडणारे आणि करवतीसारख्या नखांचे सिंह बाहेर आले.
तैर्विपाटितगात्रो ऽसौ गजमायां व्यपोथयत् ततश्चाशीविषो घोरो ऽभवत्फणशताकुलः
त्या सिंहांनी त्याचे अंग फाडून टाकले, तेव्हा त्याने हत्तीचे रूप सोडले आणि शंभर फण्यांनी वेढलेला भयंकर सर्प झाला.
विषनिःश्वासनिर्दग्धं सुरसैन्यं महारथः ततो ऽस्त्रं गारुडं चक्रे शक्रश्चारुभुजस्तदा
त्या सर्पाच्या विषारी श्वासाने देवांची सेना भाजून निघाली; तेव्हा सुंदर भुजांचा इंद्राने गरुड अस्त्र सोडले.
ततो गरुत्मतस्तस्मात् सहस्राणि विनिर्ययुः तैर्गरुत्मद्भिरासाद्य जम्भो भुजगरूपवान् कृतस्तु खण्डशो दैत्यः सास्य माया व्यनश्यत
त्या गरुड अस्त्रातून हजारो गरुड बाहेर आले; त्यांनी सर्परूप घेतलेल्या जंभावर झडप घातली आणि त्या दैत्याला तुकडे तुकडे केले, त्याची माया नष्ट झाली.
प्रनष्टायां तु मायायां ततो जम्भो महासुरः चकार रूपमतुलं चन्द्रादित्यपथानुगम् विवृत्तवदनो ग्रस्तुम् इयेष सुरपुंगवान्
माया नाहीशी झाल्यावर, मोठा असुरा जंभाने चंद्रसूर्याच्या मार्गावर चालणारे, तोंड मोठे उघडलेले आणि देवश्रेष्ठांना गिळायला निघालेले अतुलनीय रूप घेतले.
ततो ऽस्य विविशुर्वक्त्रं समहारथकुञ्जरा सुरसेनाविशद्भीमं पातालोत्तानतालुकम्
मग देवांची सेना, मोठ्या रथांसह आणि हत्तींसह, त्या भीषण आणि पाताळाएवढ्या मोठ्या तोंडात शिरली.
सैन्येषु ग्रस्यमानेषु दानवेन बलीयसा शक्रो दैन्यं समापन्नः श्रान्तबाहुः सवाहनः
त्या बलाढ्य दैत्याने देवांची सेना गिळू लागली, तेव्हा इंद्राचा उत्साह मावळला, त्याच्या भुजा थकल्या आणि तो आपल्या वाहनासह निराश झाला.
कर्तव्यतां नाध्यगच्छत् प्रोवाचेदं जनार्दनम् किमनन्तरमत्रास्ति कर्तव्यस्यावशेषितम्
त्याला काय करावे हे सुचेना, आणि त्याने जनार्दनाला विचारले, 'आता पुढे काही करायचे राहिले आहे का?'
यदाश्रित्य घटामो ऽस्य दानवस्य युयुत्सवः ततो हरिरुवाचेदं वज्रायुधमुदारधीः
'आपण या दैत्याशी युद्ध करण्यासाठी कोणत्या आधारावर उभे आहोत?' तेव्हा उदार मनाचा, वज्रधारी हरिने असे सांगितले.
न सांप्रतं रणस्त्याज्यस् त्वया कातरभैरवः वर्धस्वाशु महामायां पुरंदर रिपुं प्रति
'आता भीतीपोटी युद्ध सोडू नकोस, हे पुरंदर. शत्रूच्या विरोधात आपली मोठी माया लवकरच वाढव.'
मयैष लक्षितो दैत्यो ऽधिष्ठितः प्राप्तपौरुषः मा शक्र मोहमागच्छ क्षिप्रमस्त्रं स्मर प्रभो
'मी या दैत्यावर लक्ष ठेवले आहे, तो माझ्या अधीन आहे आणि त्याला सामर्थ्य मिळाले आहे. इंद्रा, तू मोहात पडू नकोस; लवकर आपले अस्त्र आठव, प्रभो.'
ततः शक्रः प्रकुपितो दानवं प्रति देवराट् नारायणास्त्रं प्रयतो मुमोचासुरवक्षसि
मग देवांचा राजा इंद्र दैत्यावर प्रचंड रागावला आणि एकाग्र मनाने असुराच्या छातीवर नारायण अस्त्र सोडले.
ततो नारायणास्त्रं तत् पपातासुरवक्षसि महास्त्रभिन्नहृदयः सुस्राव रुधिरं च सः
ते नारायण अस्त्र असुराच्या छातीवर आदळले; त्या महास्त्राने त्याचे हृदय भेदले आणि त्यातून रक्त वाहू लागले.
रणागारमिवोद्गारं तत्याजासुरनन्दनः तदस्त्रतेजसा तस्य रूपं दैत्यस्य नाशितम्
तो असुरपुत्र जणू रणांगण सोडून गेला, आणि त्या अस्त्राच्या तेजाने त्या दैत्याचे रूप नष्ट झाले.
ततश्चान्तर्दधे दैत्यो वियत्यनुपलक्षितः गगनस्थः स दैत्येन्द्रः शस्त्रासनमतीन्द्रियम्
मग तो दैत्य आकाशात अदृश्य झाला; तो दैत्यांचा स्वामी आकाशात राहून शस्त्रांना आणि इंद्रियांना न दिसणारा झाला.
मुमोच सुरसैन्यानां संहारे कारणं परम् प्रासान्परश्वधांश्चक्रान् बाणान्वज्रान्समुद्गरान्
त्याने देवांच्या सैन्यावर विनाशाचं सर्वात मोठं कारण सोडलं — भाले, कुऱ्हाडी, चक्र, बाण, वज्र, आणि गदा.
कुठारान्सह खड्गैश्च भिन्दिपालानयोगुडान् ववर्ष दानवो रौद्रो ह्य् अबन्ध्यानक्षयानपि
त्या भयंकर दैत्याने कुऱ्हाडी, तलवारी, गोफण, दांडे आणि शस्त्रांचा वर्षाव केला — ती शस्त्रं कधीही अपयशी होत नव्हती, ना कधी संपत.
तैरस्त्रैर्दानवैर्मुक्तैर् देवानीकेषु भीषणैः बाहुभिर्धरणिः पूर्णा शिरोभिश्च सकुण्डलैः
त्या दैत्यांनी सोडलेल्या भयंकर शस्त्रांनी देवांच्या फौजांमध्ये हात आणि कुंडले घातलेली डोकी पडली, आणि सगळं धरतीवर पसरलं.
ऊरुभिर् गजहस्ताभैः करीन्द्रैर्वाचलोपमैः भग्नेषादण्डचक्राक्षै रथैः सारथिभिः सह
हत्तीच्या सोंडेप्रमाणे जाडजूड मांड्या, डोंगरासारखे हत्ती, तुटलेली रथं, मोडलेले दांडे आणि चाकं, आणि त्यांचे सारथी — हे सगळं धरतीवर विखुरलं होतं.
दुःसंचाराभवत्पृथ्वी मांसशोणितकर्दमा रुधिरौघह्रदावर्ता शवराशिशिलोच्चयैः
मांस आणि रक्तानं माखलेली, मृतदेह आणि हाडांचे ढीग पडलेली, रक्ताच्या प्रवाहांनी फिरणारी, अशी ती पृथ्वी चालायला अशक्य झाली होती.
कबन्धनृत्यसंकुले स्रवद्वसास्रकर्दमे जगत्त्रयोपसंहृतौ समे समस्तदेहिनाम् शृगालगृध्रवायसाः परं प्रमोदमादधुः क्वचिद्विकृष्टलोचनः शवस्य रौति वायसः
शिरच्छेद झालेल्या मृतदेहांच्या नृत्याने, रक्त आणि चिखलात माखलेल्या वस्त्रांनी, तीनही जगातील सर्व प्राण्यांचा संहार होत असताना, कोल्हे, गिधाडं आणि कावळे मोठ्या आनंदात होते; कुठे एखादा कावळा मृतदेहावरून डोळा उपटून किंचाळत होता.