गन्धर्वा राक्षसा यक्षाः सकिंनरमहोरगाः नानाविधायुधाश्चित्रा दधाना हेमभूषणाः
गंधर्व, राक्षस, यक्ष, किन्नर आणि मोठे नाग, विविध शस्त्रांनी आणि सोन्याच्या दागिन्यांनी सजलेले, तिथे एकत्र जमले होते.
कोटिशः कोटिशः कृत्वा वृन्दं चिह्नोपलक्षितम् विश्रामयन्तः स्वां कीर्तिं बन्दिवृन्दपुरःसराः चेरुर्दैत्यवधे हृष्टाः सहेन्द्राः सुरजातयः
कोट्यवधी वेगवेगळ्या चिन्हांनी ओळखता येणाऱ्या समूहांनी, बंड्यांच्या पुढाकाराने, स्वतःची कीर्ती मोठ्या आनंदाने मिरवली; दैत्यांचा नाश झाल्याने इंद्र आणि देवगणही हर्षाने भरले होते.
शतक्रतोरमरनिकायपालिता पताकिनी गजशतवाजिनादिता सितोन्नतध्वजपटकोटिमण्डिता बभूव सा दितिसुतशोकवर्धिनी
अमरांच्या सैन्याने राखलेली, ध्वजांनी, शेकडो हत्ती-घोड्यांच्या गजरांनी आणि उंच पांढऱ्या पताकांनी सजलेली इंद्राची सेना, दितीच्या मुलांना दु:ख देणारी ठरली.
आयान्तीम् अवलोक्याथ सुरसेनां गजासुरः गजरूपी महाम्भोदसंघातो भाति भैरवः
देवतांची सेना येताना पाहून, गजरूप असुर मोठ्या मेघांच्या समूहासारखा भयंकर दिसू लागला.
परश्वधायुधो दैत्यो दंशितोष्ठकसंपुटः ममर्द च रणे देवांश् चिक्षेपान्यान्करेण तु
परशु घेऊन, रागाने ओठ आवळून, त्या असुराने युद्धात देवांना चिरडले आणि काहींना हाताने फेकून दिले.
परान्परशुना जघ्ने दैत्येन्द्रो रौद्रविक्रमः तस्य पातयतः सेनां यक्षगन्धर्वकिंनराः
तीव्र पराक्रमाचा असुरराजा परशुने शत्रूंना ठार करत होता; त्याच्या सैन्याचा नाश करताना यक्ष, गंधर्व आणि किन्नर—
मुमुचुः संहताः सर्वे चित्रशस्त्रास्त्रसंहतिम् पाशान् परश्वधांश्चक्रान् भिन्दिपालान् समुद्गरान्
सर्वांनी मिळून विविध अद्भुत शस्त्रास्त्रांचा वर्षाव केला—पाश, परशु, चक्र, भाले आणि गदा फेकल्या.
कुन्तान्प्रासान् असींस्तीक्ष्णान् मुद्गरांश्चापि दुःसहान् तान्सर्वान्सो ऽग्रसद्दैत्यः कवलानिव यूथपः
भाले, प्रास, धारदार तलवारी आणि भयंकर गदा—हे सर्व असुराने जणू काही कळपाचा प्रमुख घास गिळावा तसे गिळून टाकले.
कोपास्फालितदीर्घाग्रकरास्फोटेन पातयन् विचचार रणे देवान् दुष्प्रेक्ष्ये गजदानवः
रागाने फडफडणाऱ्या लांब सोंडेने प्रहार करत, गजदानव युद्धात देवांना पडवत होता आणि त्याचे रूप पाहणेही कठीण होते.
यस्मिन्यस्मिन्निपतति सुरवृन्दे गजासुरः तस्मिंस्तस्मिन्महाशब्दो हाहाकारकृतो ऽभवत्
गजासुर ज्या ज्या देवांच्या समूहावर पडत होता, तिथे तिथे मोठा हाहाकार आणि शोकाचा आवाज उठत होता.
अथ विद्रवमाणं तद् बलं प्रेक्ष्य समन्ततः रुद्राः परस्परं प्रोचुर् अहंकारोत्थितार्चिषः
सर्व बाजूंनी सेना पळताना पाहून, गर्वाने पेटलेल्या रुद्रांनी एकमेकांशी बोलायला सुरुवात केली.
भो भो गृह्णीत दैत्येन्द्रं मर्दतैनं हताश्रयम् कर्षतैनं शितैः शूलैर् भञ्जतैनं च मर्मसु
'अहो, अहो! त्या दैत्यराजाला पकडा! त्याचा आधार नष्ट झालाय, त्याला चिरडा! तीक्ष्ण शूलांनी ओढा, आणि त्याच्या मर्मस्थळी फोडा!'
कपाली वाक्यमाकर्ण्य शूलं शितशिखामुखम् संमार्ज्य वामहस्तेन संरम्भविवृतेक्षणः
ही वचने ऐकून, कपाल्याने क्रोधाने डोळे मोठे करून, डाव्या हाताने धारदार शूल उचलून ते स्वच्छ केले.
अधावद्भृकुटीवक्रो दैत्येन्द्राभिमुखो रणे दृढेन मुष्टिबन्धेन शूलं विष्टभ्य निर्मलम्
भुवया वाकवून, कपाल्याने युद्धात दैत्यराजाकडे धाव घेतली; त्याने आपल्या घट्ट मुठीत नितळ शूल घट्ट पकडले.
जघान कुम्भदेशे तु कपाली गजदानवम् ततो दशापि ते रुद्रा निर्मलायोमयै रणे
कपालीनं गजदानवाच्या कंबरेवर प्रहार केला; मग त्या दहा रुद्रांनी रणभूमीत निखळ लोखंडी शस्त्रांनी हल्ला चढवला.
जघ्नुः शूलैश्च दैत्येन्द्रं शैलवर्ष्माणमाहवे स्रुतशोणितरन्ध्रस्तु शितशूलमुखार्दितः
त्यांनी पर्वतासारख्या मोठ्या असुरराजावर शूलांनी वार केले; तीक्ष्ण शूलांच्या वेदनेने त्याच्या जखमांतून रक्त वाहू लागले.
बभौ कृष्णच्छविर् दैत्यः शरदीवामलं सरः प्रोत्फुल्लारुणनीलाब्जसंघातः सर्वतोदिशम्
तो काळपट रंगाचा दैत्य शरद ऋतूतील निर्मळ सरोवरासारखा भासत होता, चारही बाजूंनी उमललेल्या तांबड्या आणि निळ्या कमळांनी वेढलेला.
भस्मशुभ्रतनुछायै रुद्रैर्हंसैरिवावृतः उपस्थितार्तिर्दैत्यो ऽथ प्रचलत्कर्णपल्लवः
त्याचे अंग राखेसारखे फिकट, रुद्रांनी हंसांसारखे वेढलेले; तो दैत्य वेदनेने ग्रासलेला, त्याची कानांची पाळी हलताना पुढे आला.
शंभुं बिभेद दशनैर् नाभिदेशे गजासुरः दृष्ट्वा सक्तं तु रुद्राभ्यां नव रुद्रास्ततो ऽद्भुतम्
गजासुराने शंभूच्या नाभीमध्ये दहा दातांनी भेदले; तो दोन रुद्रांमध्ये अडकलेला पाहून उरलेले नऊ रुद्रांनी अद्भुत कृत्य केले.
ततक्षुर्विविधैः शस्त्रैः शरीरममरद्विषः निर्भया बलिनो युद्धे रणभूमौ व्यवस्थिताः
ते निर्भय आणि बलवान, रणभूमीत ठाम उभे राहून, अमरांचा शत्रू असलेल्या त्याच्या शरीरावर विविध शस्त्रांनी प्रहार करू लागले.
मृतं महिषमासाद्य वने गोमायवो यथा कपालिनं परित्यज्य गतश्चासुरपुंगवः
जंगलात मेलेल्या म्हशीभोवती कोल्हे जमतात तसे, दानवांचा प्रमुख कपालीनं सोडून निघून गेला.
वेगेन कुपितो दैत्यो नव रुद्रानुपाद्रवत् ममर्द चरणाघातैर् दन्तैश्चापि करेण च
रागाने पेटलेला तो दैत्य वेगाने नऊ रुद्रांवर तुटून पडला, पायांनी, दातांनी आणि सोंडेने त्यांना चिरडू लागला.
स तैस्तुमुलयुद्धेन श्रममासादितो यदा तदा कपाली जग्राह करं तस्यामरद्विषः
त्या भीषण युद्धाने तो दमून गेला तेव्हा कपालीनं अमरांचा शत्रू असलेल्या त्याचा हात पकडला.
भ्रामयामास वेगेन ह्य् अतीव च गजासुरम् दृष्ट्वा श्रमातुरं दैत्यं किंचित्स्फुरितजीवितम्
त्याने गजासुराला प्रचंड वेगाने फिरवले; तो दैत्य थकून, केवळ श्वास चालू असलेला, जीव मावळताना दिसू लागला.
निरुत्साहं रणे तस्मिन् गतयुद्धोत्सवोद्यमम् ततः पतत एवास्य चर्म चोत्कृत्य भैरवम्
त्या युद्धात तो दैत्य निरुत्साही झाला, विजयाची आशा सोडून दिली; मग तो कोसळताना कपालीनं त्याची कातडी फाडून भयंकर वस्त्र बनवली.
स्रवत्सर्वाङ्गरक्तौघं चकाराम्बरमात्मनः दृष्ट्वा विनिहतं दैत्यं दानवेन्द्रा महाबलाः
सर्व अंगांतून रक्ताच्या धारा वाहत असताना कपालीनं ती कातडी स्वतःसाठी वस्त्र केली; दैत्याचा वध झालेला पाहून बलाढ्य दानवराजे—
वित्रेसुर्दुद्रुवुर्जग्मुर् निपेतुश्च सहस्रशः दृष्ट्वा कपालिनो रूपं गजचर्माम्बरावृतम्
कपालीनचे गजकातडीचे वस्त्र पाहून हजारोंनी घाबरून पळाले, कोसळले, काही तिथून निघून गेले.
दिक्षु भूमौ तमेवोग्रं रुद्रं दैत्या व्यलोकयन् एवं विलुलिते तस्मिन् दानवेन्द्रे महाबले
त्या भयंकर रुद्राला दानवांनी चारही दिशांना आणि पृथ्वीवर पाहिले; अशा प्रकारे तो बलाढ्य दानवराज पराभूत झाला.
द्विपाधिरूढो दैत्येन्द्रो हतदुन्दुभिना ततः कल्पान्ताम्बुधराभेण दुर्धरेणापि दानवः
दुंदुभी फोडलेला असताना, दैत्यांचा राजा हत्तीवर बसलेला, कल्पांताच्या मेघासारखा भीषण आणि बलवान वाटत होता.
निमिरभ्यपतत्तूर्णं सुरसैन्यानि लोडयन्
तो झपाट्याने पुढे गेला आणि देवांची सैन्ये हादरवून टाकली.