कस्ते सखाभवच्चाग्रे हिरण्याक्षवधे विभो हिरण्यकशिपुर्दैत्यो वीर्यशाली मदोद्धतः
हिरण्याक्षाचा वध करताना, प्रभो, तुझ्या सोबत पुढे कोण मित्र होता? हिरण्यकशिपू हा मोठा बलवान आणि गर्विष्ठ दैत्यच होता.
त्वां प्राप्यापश्यदसुरो विषमं स्मृतिविभ्रमम् पूर्वे ऽप्यतिबला ये च दैत्येन्द्राः सुरविद्विषः
तुला भेटल्यावर त्या असुराला संकट आणि विस्मरण आले; पूर्वीचे जे बलवान दैत्यराज होते, देवद्वेष्टे होते, त्यांनाही असेच झाले.
विनाशमागताः प्राप्य शलभा इव पावकम् युगे युगे च दैत्यानां त्वमेवान्तकरो हरे
ते सर्व नाश पावले, जणू काही पतंग जसा आगीत जळतो तसा; आणि प्रत्येक युगात, हे हरि, फक्त तूच दैत्यांचा संहार करणारा आहेस.
तथैवाद्येह मग्नानां भव विष्णो सुराश्रयः एवमुक्तस्ततो विष्णुर् व्यवर्धत महाभुजः
त्याचप्रमाणे, हे विष्णू, आता जे संकटात बुडाले आहेत, त्यांना देवांचा आधार हो. असे म्हटल्यावर, बलशाली विष्णू अधिक सामर्थ्यवान झाला.
ऋद्ध्या परमया युक्तः सर्वभूताश्रयो ऽरिहा अथोवाच सहस्राक्षं कालक्षमम् अधोक्षजः
परम समृद्धीने युक्त, सर्वांचा आधार आणि शत्रूंचा नाश करणारा तो अधोक्षज मग काळानुसार संयमी असलेल्या सहस्राक्षाशी बोलला.
दैत्येन्द्राः स्वैर्वधोपायैः शक्या हन्तुं हि नान्यतः दुर्जयस्तारको दैत्यो मुक्त्वा सप्तदिनं शिशुम्
दैत्यराज केवळ त्यांच्या स्वतःच्या नाशाच्या उपायांनीच मारता येतात, दुसऱ्या कुठल्याही मार्गाने नाही; तारक हा दैत्य जिंकता येत नाही, फक्त सात दिवसांचा बाळ असताना सोडून.
कश्चित्स्त्रीवध्यतां प्राप्तो वधे ऽन्यस्य कुमारिका जम्भस्तु वध्यतां प्राप्तो दानवः क्रूरविक्रमः
कोणीतरी स्त्रीच्या हातून मारला जाईल, दुसऱ्यासाठी कुमारिका वधाचा उपाय ठरेल; जंभ हा क्रूर दैत्यही आता वधास पात्र झाला आहे.
तस्माद्वीर्येण दिव्येन जहि जम्भं जगद्वरम् अवध्यः सर्वभूतानां त्वां विना स तु दानवः
म्हणून, दिव्य सामर्थ्याने जंभ या जगाच्या क्लेशकारकाचा नाश कर; तो सर्व प्राण्यांना अमर्याद्य आहे, फक्त तुझ्याशिवाय.
मया गुप्तो रणे जम्भं जगत्कण्टकमुद्धर तद्वैकुण्ठवचः श्रुत्वा सहस्राक्षो ऽमरारिहा
युद्धात मी तुझी रक्षा करीन, तू जंभ या जगाच्या काट्याचा नायनाट कर. वैकुंठाच्या या शब्दांनी, अमरांचा शत्रू सहस्राक्ष आनंदित झाला.
समादिशत्सुरान्सर्वान् सैन्यस्य रचनां प्रति यत्सारं सर्वलोकेषु वीर्यस्य तपसो ऽपि च
त्याने सर्व देवांना सैन्याची मांडणी कशी करावी हे सांगितले; सर्व लोकांमध्ये शौर्य आणि तपस्येचे जे सार आहे, ते एकत्र केले.
तदेकादश रुद्रांस्तु चकाराग्रेसरान्हरिः व्यालभोगाङ्गसंनद्धा बलिनो नीलकंधराः
हरीने अकरा रुद्रांना पुढे नेते केले, ते बलवान, निळ्या गळ्याचे आणि अंगावर सर्पांची माळ घातलेले होते.
चन्द्रखण्डनृमुण्डालीमण्डितोरुशिखण्डिनः शूलज्वालावलिप्ताङ्गा भुजमण्डलभैरवाः
त्यांच्या शिरावर चंद्राचा तुकडा आणि मानवी कवटींच्या माळा होत्या, अंगावर त्रिशूळाच्या ज्वाळांचे लेप, आणि भुजांवर भीषण दागिने होते.
पिङ्गोत्तुङ्गजटाजूटाः सिंहचर्मानुषङ्गिणः कपालीशादयो रुद्रा विद्रावितमहासुराः
किरकट, उंच जटाजूट, सिंहाच्या कातडीचे वस्त्र, कपालीसह रुद्र, ज्यांनी महादैत्यांना पळवून लावले.
कपाली पिङ्गलो भीमो विरूपाक्षो विलोहितः अजेशः शासनः शास्ता शंभुश्चण्डो ध्रुवस्तथा
कपाली, पिंगळ, भीम, विरूपाक्ष, विलोहित, अजेश, शासन, शास्ता, शंभू, चंड आणि ध्रुव.
एत एकादशानन्तबला रुद्राः प्रभाविणः पालयन्तो बलस्याग्रे दारयन्तश्च दानवान्
हे अकरा रुद्र, अमर्याद्य सामर्थ्य आणि प्रभाव असलेले, सैन्याच्या पुढे उभे राहून, दैत्यांचा संहार करत होते.
आप्याययन्तस्त्रिदशान् गर्जन्त इव चाम्बुदाः हिमाचलाभे महति काञ्चनाम्बुरुहस्रजि
ते देवांना बळ देत होते, जणू काही मेघ गडगडतात तसे गडगडत होते, हिमालयासारखे विशाल, आणि सोन्याच्या कमळांच्या माळांनी सजलेले होते.
प्रचलच्चामरे हेमघण्टासंघातमण्डिते ऐरावते चतुर्दन्ते मातङ्गे ऽचलसंस्थिते
चलत्या चामरांनी आणि सोन्याच्या घंटांच्या गजरांनी सजलेल्या, चार सोंडांचा ऐरावत हत्तीवर इंद्र स्थिर उभा होता.
महामदजलस्रावे कामरूपे शतक्रतुः तस्थौ हिमगिरेः शृङ्गे भानुमानिव दीप्तिमान्
मोठ्या मदाचा प्रवाह वाहणाऱ्या, इच्छेनुसार रूप बदलणाऱ्या इंद्राने हिमालयाच्या शिखरावर सूर्याप्रमाणे तेजस्वीपणे उभा राहिला.
तस्यारक्षत्पदं सव्यं मारुतो ऽमितविक्रमः जुगोपापरमग्निस्तु ज्वालापूरितदिङ्मुखः
त्याच्या डाव्या बाजूला प्रचंड सामर्थ्याचा वायू रक्षण करत होता; दुसऱ्या बाजूला ज्वाळांनी भरलेल्या तोंडाचा अग्नी पहारा देत होता.
पृष्ठरक्षो ऽभवद्विष्णुः ससैन्यस्य शतक्रतोः आदित्या वसवो विश्वे मरुतश्चाश्विनावपि
इंद्राच्या आणि त्याच्या सैन्याच्या मागे विष्णू रक्षण करत होता; आदित्य, वसु, विश्वदेव, मरुत आणि अश्विनीही तेथे उपस्थित होते.
गन्धर्वा राक्षसा यक्षाः सकिंनरमहोरगाः नानाविधायुधाश्चित्रा दधाना हेमभूषणाः
गंधर्व, राक्षस, यक्ष, किन्नर आणि मोठे नाग, विविध शस्त्रांनी आणि सोन्याच्या दागिन्यांनी सजलेले, तिथे एकत्र जमले होते.
कोटिशः कोटिशः कृत्वा वृन्दं चिह्नोपलक्षितम् विश्रामयन्तः स्वां कीर्तिं बन्दिवृन्दपुरःसराः चेरुर्दैत्यवधे हृष्टाः सहेन्द्राः सुरजातयः
कोट्यवधी वेगवेगळ्या चिन्हांनी ओळखता येणाऱ्या समूहांनी, बंड्यांच्या पुढाकाराने, स्वतःची कीर्ती मोठ्या आनंदाने मिरवली; दैत्यांचा नाश झाल्याने इंद्र आणि देवगणही हर्षाने भरले होते.
शतक्रतोरमरनिकायपालिता पताकिनी गजशतवाजिनादिता सितोन्नतध्वजपटकोटिमण्डिता बभूव सा दितिसुतशोकवर्धिनी
अमरांच्या सैन्याने राखलेली, ध्वजांनी, शेकडो हत्ती-घोड्यांच्या गजरांनी आणि उंच पांढऱ्या पताकांनी सजलेली इंद्राची सेना, दितीच्या मुलांना दु:ख देणारी ठरली.
आयान्तीम् अवलोक्याथ सुरसेनां गजासुरः गजरूपी महाम्भोदसंघातो भाति भैरवः
देवतांची सेना येताना पाहून, गजरूप असुर मोठ्या मेघांच्या समूहासारखा भयंकर दिसू लागला.
परश्वधायुधो दैत्यो दंशितोष्ठकसंपुटः ममर्द च रणे देवांश् चिक्षेपान्यान्करेण तु
परशु घेऊन, रागाने ओठ आवळून, त्या असुराने युद्धात देवांना चिरडले आणि काहींना हाताने फेकून दिले.
परान्परशुना जघ्ने दैत्येन्द्रो रौद्रविक्रमः तस्य पातयतः सेनां यक्षगन्धर्वकिंनराः
तीव्र पराक्रमाचा असुरराजा परशुने शत्रूंना ठार करत होता; त्याच्या सैन्याचा नाश करताना यक्ष, गंधर्व आणि किन्नर—
मुमुचुः संहताः सर्वे चित्रशस्त्रास्त्रसंहतिम् पाशान् परश्वधांश्चक्रान् भिन्दिपालान् समुद्गरान्
सर्वांनी मिळून विविध अद्भुत शस्त्रास्त्रांचा वर्षाव केला—पाश, परशु, चक्र, भाले आणि गदा फेकल्या.
कुन्तान्प्रासान् असींस्तीक्ष्णान् मुद्गरांश्चापि दुःसहान् तान्सर्वान्सो ऽग्रसद्दैत्यः कवलानिव यूथपः
भाले, प्रास, धारदार तलवारी आणि भयंकर गदा—हे सर्व असुराने जणू काही कळपाचा प्रमुख घास गिळावा तसे गिळून टाकले.
कोपास्फालितदीर्घाग्रकरास्फोटेन पातयन् विचचार रणे देवान् दुष्प्रेक्ष्ये गजदानवः
रागाने फडफडणाऱ्या लांब सोंडेने प्रहार करत, गजदानव युद्धात देवांना पडवत होता आणि त्याचे रूप पाहणेही कठीण होते.
यस्मिन्यस्मिन्निपतति सुरवृन्दे गजासुरः तस्मिंस्तस्मिन्महाशब्दो हाहाकारकृतो ऽभवत्
गजासुर ज्या ज्या देवांच्या समूहावर पडत होता, तिथे तिथे मोठा हाहाकार आणि शोकाचा आवाज उठत होता.