कुमारिवध्यो ऽसि रणं विमुञ्च शुम्भासुर स्वल्पतरैरहोभिः वधं न मत्तो ऽर्हसि चेह मूढ वृथैव किं युद्धसमुत्सुको ऽसि
"तुझा वध कुमारिकेकडूनच होणार आहे; हे शुंभासुर, युद्ध सोड. काही दिवसांतच, इथे माझ्या हातून तुला मारणे योग्य नाही, मूर्खा. उगाच युद्धाची घाई का करतोस?"
जम्भो वचो विष्णुमुखान्निशम्य निमिश्च निष्पेष्टुमियेष विष्णुम् गदामथोद्यम्य निमिः प्रचण्डां जघान गाढां गरुडं शिरस्तः
विष्णूंचे हे शब्द ऐकून निमीने विष्णूला चिरडण्याचा प्रयत्न केला आणि प्रचंड गदा उचलून, गरुडाच्या डोक्यावर जोरात प्रहार केला.
शुम्भो ऽपि विष्णुं परिघेण मूर्ध्नि प्रमृष्टरत्नौघविचित्रभासा तौ दानवाभ्यां विषमैः प्रहारैर् निपेतुरुर्व्यां घनपावकाभौ
शुंभानेही विष्णूच्या डोक्यावर रत्नांनी मढवलेल्या गदाने प्रहार केला; त्या दोन्ही दानवांच्या भयंकर घावांनी, ते दोघेही जणू ज्वालामय मेघांसारखे पृथ्वीवर कोसळले.
तत्कर्म दृष्ट्वा दितिजास्तु सर्वे जगर्जुरुच्चैः कृतसिंहनादाः धनूंषि चास्फोट्य सुराभिघातैर् व्यदारयन्भूमिमपि प्रचण्डाः वासांसि चैवादुधुवुः परे तु दध्मुश्च शङ्खानकगोमुखौघान्
ते कृत्य पाहून सर्व दितिपुत्र मोठ्याने गर्जना करू लागले, सिंहासारखे आवाज काढले; त्यांनी धनुष्ये जोरात वाजवून, पृथ्वी हादरवली, काहींनी वस्त्रे हलवली, तर इतरांनी शंख, नगारे आणि रणशिंगे फुंकली.
अथ संज्ञामवाप्याशु गरुडो ऽपि सकेशवः पराङ्मुखो रणात्तस्मात् पलायत महाजवः
तेव्हा भानावर येऊन गरुड आणि केशव, युद्धातून तोंड फिरवून, मोठ्या वेगाने पळून गेले.
तमालोक्य पलायन्तं विभ्रष्टध्वजकार्मुकम् हरिं देवः सहस्राक्षो मेने भग्नं दुराहवे
हरि पळताना, त्याचा ध्वज आणि धनुष्य हरवलेले पाहून, हजार डोळ्यांचा देव त्या भयंकर युद्धात त्याला पराभूत समजला.
दैत्यांश्च मुदितान्दृष्ट्वा कर्तव्यं नाध्यगच्छत अथायान्निकटे विष्णोः सुरेशः पाकशासनः
दैत्य आनंदाने हसताना पाहून, त्याला काय करावे ते सुचेना; मग देवराज इंद्र, विजेचा वज्रधारी, विष्णूच्या जवळ आले.
उवाच चैनं मधुरं प्रोत्साहपरिबृंहकम् किमेभिः क्रीडसे देव दानवैर्दुष्टमानसैः
त्याने गोड शब्दांत, धीर देणारे बोल विष्णूला उद्देशून म्हटले, "हे देव, या दुष्ट मनाच्या दानवांशी तू असा खेळ का करतोस?"
दुर्जनैर्लब्धरन्ध्रस्य पुरुषस्य कुतः क्रियाः शक्तेनोपेक्षितो नीचो मन्यते बलमात्मनः
दुष्ट लोकांनी ज्याच्या कमकुवत जागा ओळखल्या आहेत, त्याला काहीच करता येत नाही. बलवान माणूस दुर्बलाकडे दुर्लक्ष करतो तेव्हा, तो नीच स्वतःला मोठा समजतो.
तस्मान्न नीचं मतिमान् दुर्गहीनं हि संत्यजेत् अथाग्रेसरसंपत्त्या रथिनो जयमाप्नुयुः
म्हणूनच, शहाण्या माणसाने अशा दुर्बल आणि असहाय्य लोकांना कधीच सोडू नये; कारण पुढे राहिल्यामुळे सारथ्य करणारे नेहमी विजय मिळवतात.
कस्ते सखाभवच्चाग्रे हिरण्याक्षवधे विभो हिरण्यकशिपुर्दैत्यो वीर्यशाली मदोद्धतः
हिरण्याक्षाचा वध करताना, प्रभो, तुझ्या सोबत पुढे कोण मित्र होता? हिरण्यकशिपू हा मोठा बलवान आणि गर्विष्ठ दैत्यच होता.
त्वां प्राप्यापश्यदसुरो विषमं स्मृतिविभ्रमम् पूर्वे ऽप्यतिबला ये च दैत्येन्द्राः सुरविद्विषः
तुला भेटल्यावर त्या असुराला संकट आणि विस्मरण आले; पूर्वीचे जे बलवान दैत्यराज होते, देवद्वेष्टे होते, त्यांनाही असेच झाले.
विनाशमागताः प्राप्य शलभा इव पावकम् युगे युगे च दैत्यानां त्वमेवान्तकरो हरे
ते सर्व नाश पावले, जणू काही पतंग जसा आगीत जळतो तसा; आणि प्रत्येक युगात, हे हरि, फक्त तूच दैत्यांचा संहार करणारा आहेस.
तथैवाद्येह मग्नानां भव विष्णो सुराश्रयः एवमुक्तस्ततो विष्णुर् व्यवर्धत महाभुजः
त्याचप्रमाणे, हे विष्णू, आता जे संकटात बुडाले आहेत, त्यांना देवांचा आधार हो. असे म्हटल्यावर, बलशाली विष्णू अधिक सामर्थ्यवान झाला.
ऋद्ध्या परमया युक्तः सर्वभूताश्रयो ऽरिहा अथोवाच सहस्राक्षं कालक्षमम् अधोक्षजः
परम समृद्धीने युक्त, सर्वांचा आधार आणि शत्रूंचा नाश करणारा तो अधोक्षज मग काळानुसार संयमी असलेल्या सहस्राक्षाशी बोलला.
दैत्येन्द्राः स्वैर्वधोपायैः शक्या हन्तुं हि नान्यतः दुर्जयस्तारको दैत्यो मुक्त्वा सप्तदिनं शिशुम्
दैत्यराज केवळ त्यांच्या स्वतःच्या नाशाच्या उपायांनीच मारता येतात, दुसऱ्या कुठल्याही मार्गाने नाही; तारक हा दैत्य जिंकता येत नाही, फक्त सात दिवसांचा बाळ असताना सोडून.
कश्चित्स्त्रीवध्यतां प्राप्तो वधे ऽन्यस्य कुमारिका जम्भस्तु वध्यतां प्राप्तो दानवः क्रूरविक्रमः
कोणीतरी स्त्रीच्या हातून मारला जाईल, दुसऱ्यासाठी कुमारिका वधाचा उपाय ठरेल; जंभ हा क्रूर दैत्यही आता वधास पात्र झाला आहे.
तस्माद्वीर्येण दिव्येन जहि जम्भं जगद्वरम् अवध्यः सर्वभूतानां त्वां विना स तु दानवः
म्हणून, दिव्य सामर्थ्याने जंभ या जगाच्या क्लेशकारकाचा नाश कर; तो सर्व प्राण्यांना अमर्याद्य आहे, फक्त तुझ्याशिवाय.
मया गुप्तो रणे जम्भं जगत्कण्टकमुद्धर तद्वैकुण्ठवचः श्रुत्वा सहस्राक्षो ऽमरारिहा
युद्धात मी तुझी रक्षा करीन, तू जंभ या जगाच्या काट्याचा नायनाट कर. वैकुंठाच्या या शब्दांनी, अमरांचा शत्रू सहस्राक्ष आनंदित झाला.
समादिशत्सुरान्सर्वान् सैन्यस्य रचनां प्रति यत्सारं सर्वलोकेषु वीर्यस्य तपसो ऽपि च
त्याने सर्व देवांना सैन्याची मांडणी कशी करावी हे सांगितले; सर्व लोकांमध्ये शौर्य आणि तपस्येचे जे सार आहे, ते एकत्र केले.
तदेकादश रुद्रांस्तु चकाराग्रेसरान्हरिः व्यालभोगाङ्गसंनद्धा बलिनो नीलकंधराः
हरीने अकरा रुद्रांना पुढे नेते केले, ते बलवान, निळ्या गळ्याचे आणि अंगावर सर्पांची माळ घातलेले होते.
चन्द्रखण्डनृमुण्डालीमण्डितोरुशिखण्डिनः शूलज्वालावलिप्ताङ्गा भुजमण्डलभैरवाः
त्यांच्या शिरावर चंद्राचा तुकडा आणि मानवी कवटींच्या माळा होत्या, अंगावर त्रिशूळाच्या ज्वाळांचे लेप, आणि भुजांवर भीषण दागिने होते.
पिङ्गोत्तुङ्गजटाजूटाः सिंहचर्मानुषङ्गिणः कपालीशादयो रुद्रा विद्रावितमहासुराः
किरकट, उंच जटाजूट, सिंहाच्या कातडीचे वस्त्र, कपालीसह रुद्र, ज्यांनी महादैत्यांना पळवून लावले.
कपाली पिङ्गलो भीमो विरूपाक्षो विलोहितः अजेशः शासनः शास्ता शंभुश्चण्डो ध्रुवस्तथा
कपाली, पिंगळ, भीम, विरूपाक्ष, विलोहित, अजेश, शासन, शास्ता, शंभू, चंड आणि ध्रुव.
एत एकादशानन्तबला रुद्राः प्रभाविणः पालयन्तो बलस्याग्रे दारयन्तश्च दानवान्
हे अकरा रुद्र, अमर्याद्य सामर्थ्य आणि प्रभाव असलेले, सैन्याच्या पुढे उभे राहून, दैत्यांचा संहार करत होते.
आप्याययन्तस्त्रिदशान् गर्जन्त इव चाम्बुदाः हिमाचलाभे महति काञ्चनाम्बुरुहस्रजि
ते देवांना बळ देत होते, जणू काही मेघ गडगडतात तसे गडगडत होते, हिमालयासारखे विशाल, आणि सोन्याच्या कमळांच्या माळांनी सजलेले होते.
प्रचलच्चामरे हेमघण्टासंघातमण्डिते ऐरावते चतुर्दन्ते मातङ्गे ऽचलसंस्थिते
चलत्या चामरांनी आणि सोन्याच्या घंटांच्या गजरांनी सजलेल्या, चार सोंडांचा ऐरावत हत्तीवर इंद्र स्थिर उभा होता.
महामदजलस्रावे कामरूपे शतक्रतुः तस्थौ हिमगिरेः शृङ्गे भानुमानिव दीप्तिमान्
मोठ्या मदाचा प्रवाह वाहणाऱ्या, इच्छेनुसार रूप बदलणाऱ्या इंद्राने हिमालयाच्या शिखरावर सूर्याप्रमाणे तेजस्वीपणे उभा राहिला.
तस्यारक्षत्पदं सव्यं मारुतो ऽमितविक्रमः जुगोपापरमग्निस्तु ज्वालापूरितदिङ्मुखः
त्याच्या डाव्या बाजूला प्रचंड सामर्थ्याचा वायू रक्षण करत होता; दुसऱ्या बाजूला ज्वाळांनी भरलेल्या तोंडाचा अग्नी पहारा देत होता.
पृष्ठरक्षो ऽभवद्विष्णुः ससैन्यस्य शतक्रतोः आदित्या वसवो विश्वे मरुतश्चाश्विनावपि
इंद्राच्या आणि त्याच्या सैन्याच्या मागे विष्णू रक्षण करत होता; आदित्य, वसु, विश्वदेव, मरुत आणि अश्विनीही तेथे उपस्थित होते.