अस्त्रे प्रतिहते तस्मिन् विष्णुर्दानवसूदनः कालदण्डास्त्रमकरोत् सर्वलोकभयंकरम्
ते अस्त्र परतवले गेले तेव्हा, दानवांचा संहार करणाऱ्या विष्णूंनी सर्व लोकांना भयभीत करणारे काळदंड अस्त्र तयार केले.
संधीयमाने तस्मिंस्तु मारुतः परुषो ववौ चकम्पे च मही देवी दैत्या भिन्नधियो ऽभवन्
ते अस्त्र तयार होत असताना, एक तिव्र वारा वाहू लागला, पृथ्वी थरथरली, देवी हलली आणि दैत्यांची मने गोंधळली.
तदस्त्रमुग्रं दृष्ट्वा तु दानवा युद्धदुर्मदाः चक्रुरस्त्राणि दिव्यानि नानारूपाणि संयुगे
ते भीषण अस्त्र पाहून, युद्धात उन्मत्त असलेले दैत्य विविध प्रकारची दिव्य अस्त्रे युद्धात सोडू लागले.
नारायणास्त्रं ग्रसनो गृहीत्वा चक्रं निमिः स्वास्त्रवरं मुमोच ऐषीकमस्त्रं च चकार जम्भस् तत्कालदण्डास्त्रनिवारणाय
ग्रसनाने नारायणास्त्र उचलले, निमिने चक्र घेतले, आणि प्रत्येकाने आपापले श्रेष्ठ अस्त्र सोडले; जम्भाने काळदंड अस्त्राला थोपवण्यासाठी ऐषीक अस्त्र तयार केले.
यावन्न संध्या न दशां प्रयान्ति दैत्येश्वराश्चास्त्रनिवारणाय तावत्क्षणेनैव जघान कोटीर् दैत्येश्वराणां सगजान्सहाश्वान्
संध्या येण्यापूर्वी आणि दैत्यराजांना अस्त्राचा प्रतिकार करता येण्याआधीच, त्या क्षणी त्याने कोट्यवधी दैत्यराज, त्यांचे हत्ती आणि घोडे यांचा संहार केला.
अनन्तरं शान्तमभूत्तदस्त्रं दैत्यास्त्रयोगेण तु कालदण्डम् शान्तं तदालोक्य हरिः स्वशस्त्रं स्वविक्रमे मन्युपरीतमूर्तिः
नंतर दैत्यांच्या अस्त्रांच्या संयोगाने ते अस्त्र शांत झाले; काळदंड अस्त्र शांत झालेले पाहून, राग आणि पराक्रमाने भरलेला हरिने आपले स्वतःचे अस्त्र उचलले.
जग्राह चक्रं तपनायुताभम् उग्रारमात्मानमिव द्वितीयम् चिक्षेप सेनापतये ऽभिसंध्य कण्ठस्थलं वज्रकठोरमुग्रम्
त्याने दहा हजार सूर्यांसारखे तेजस्वी, स्वतःइतकेच भयंकर असलेले चक्र उचलले आणि ते सेनापतीच्या गळ्याच्या ठिकाणी, वज्रासारखे कठीण आणि भीषण, फेकले.
चक्रं तदाकाशगतं विलोक्य सर्वात्मना दैत्यवराः स्ववीर्यैः नाशक्नुवन्वारयितुं प्रचण्डं दैवं यथा कर्म मुधा प्रपन्नम्
ते चक्र आकाशात फिरताना पाहून, सर्व शक्ती लावूनही श्रेष्ठ दैत्य त्याच्या प्रचंड दैवी शक्तीला थोपवू शकले नाहीत, जसे नशिबामुळे प्रयत्न व्यर्थ जातात.
तमप्रतर्क्यं जनयन्नजय्यं चक्रं पपात ग्रसनस्य कण्ठे द्विधा तु कृत्वा ग्रसनस्य कण्ठं तद्रक्तधारारुणघोरनाभि जगाम भूयो ऽपि जनार्दनस्य पाणिं प्रवृद्धानलतुल्यदीप्ति
ते अद्भुत आणि अजिंक्य चक्र ग्रसनाच्या गळ्यावर पडले, त्याचा गळा दोन तुकड्यांत विभागला; त्या गळ्यातून भीषण रक्तधारा वाहू लागली आणि ते चक्र पुन्हा जनार्दनाच्या हातात परत गेले, जणू प्रज्वलित अग्निसारखे तेजस्वी.
तस्मिन्विनिहते दैत्ये ग्रसने लोकनायके निर्मर्यादमयुध्यन्त हरिणा सह दानवाः
त्या ग्रसन नावाच्या दैत्याचा, जो लोकांचा प्रमुख होता, वध झाल्यावर, दैत्यांनी हरीशी कोणतीही मर्यादा न पाळता युद्ध केले.
पट्टिशैर्मुशलैः पाशैर् गदाभिः कुणपैरपि तीक्ष्णाननैश्च नाराचैश् चक्रैः शक्तिभिरेव च
त्यांनी पट्टिश, मुषळ, दोर, गदा, मृतदेह, धारदार टोकाचे बाण, चक्र आणि शस्त्रे यांचा वापर करून हल्ला केला.
तानस्त्रान्दानवैर्मुक्तांश् चित्रयोधी जनार्दनः एकैकं शतशश्चक्रे बाणैरग्निशिखोपमैः
जनार्दन या अद्भुत योद्ध्याने दैत्यांनी सोडलेली ती अस्त्रे, अग्निशिखेसारख्या बाणांनी प्रत्येकी शंभर बनवून परतवली.
ततः क्षीणायुधप्राणा दानवा भ्रान्तचेतसः अस्त्राण्यादातुमभवन्न् असमर्था यदा रणे
तेव्हा दैत्यांची शस्त्रं आणि शक्ती संपली, त्यांची मने गोंधळली, आणि युद्धात शस्त्र उचलायला ते असमर्थ झाले.
तदा मृतैर्गजैरश्वैर् जनार्दनमयोधयन् समन्तात्कोटिशो दैत्याः सर्वतः प्रत्ययोधयन्
त्यावेळी असंख्य दैत्यांनी चहुबाजूंनी जनार्दनावर हल्ला केला आणि मृत हत्ती-घोड्यांची प्रेते शस्त्रांसारखी वापरली.
बहु कृत्वा वपुर्विष्णुः किंचिच्छान्तभुजो ऽभवत् उवाच च गरुत्मन्तं तस्मिन्सुतुमुले रणे
विष्णूंनी अनेक रूपे धारण केली आणि थोडा वेळ शांत उभा राहिला. त्या प्रचंड रणभूमीत त्याने गरुडाशी बोलले.
गरुत्मन्कच्चिदश्रान्तस् त्वमस्मिन्नपि साम्प्रतम् यद्यश्रान्तो ऽसि तद्याहि मथनस्य रथं प्रति
गरुड, या युद्धात तुला अजून थकवा आला नाही का? जर अजून दमला नसशील, तर मथनाच्या रथाकडे जा.
श्रान्तो ऽस्यथ मुहूर्तं त्वं रणादपसृतो भव इत्युक्तो गरुडस्तेन विष्णुना प्रभविष्णुना
जर तू थकलास असशील, तर थोडा वेळ युद्धातून मागे हट, असे प्रभू विष्णूंनी गरुडाला सांगितले.
आससाद रणे दैत्यं मथनं घोरदर्शनम् दैत्यस्त्वभिमुखं दृष्ट्वा शङ्खचक्रगदाधरम्
रणांगणात गरुडाने भयंकर दिसणाऱ्या मथन दैत्याजवळ गेला. शंख, चक्र आणि गदा धारण केलेला विष्णू समोर येताच दैत्य त्याच्याकडे ताठ मानेने पाहू लागला.
जघान भिन्दिपालेन शितबाणेन वक्षसि तत्प्रहारमचिन्त्यैव विष्णुस्तस्मिन्महाहवे
दैत्याने भेदक बाणाने विष्णूच्या छातीवर वार केला, पण त्या महान युद्धात विष्णूने तो आघात काहीच मानला नाही.
जघान पञ्चभिर्बाणैर् मार्जितैश्च शिलाशितैः पुनर्दशभिर् आकृष्टैस् तं तताड स्तनान्तरे
विष्णूंनी त्याच्यावर पाच धारदार आणि दगडाच्या टोकाचे बाण सोडले, आणि पुन्हा दहा ताणलेले बाण छातीवर मारले.
विद्धो मर्मसु दैत्येन्द्रो हरिबाणैरकम्पत स मुहूर्तं समाश्वास्य जग्राह परिघं तदा
हरिच्या बाणांनी मर्मस्थळी घायाळ झाल्यावरही दैत्यांचा राजा हलला नाही; थोडा वेळ सावरून त्याने लोखंडी गदा उचलली.
जघ्ने जनार्दनं चापि परिघेणाग्निवर्चसा विष्णुस्तेन प्रहारेण किंचिदाघूर्णितो ऽभवत्
त्याने प्रखर तेजस्वी गदाने जनार्दनावर प्रहार केला, आणि त्या आघाताने विष्णू थोडासा डळमळला.
ततः क्रोधविवृत्ताक्षो गदां जग्राह माधवः मथनं सरथं रोषान् निष्पिपेषाथ रोषतः
माधवाच्या डोळ्यांत रागाने ज्वाळा पेटल्या, त्याने गदा उचलली आणि संतापाने मथनासह त्याचा रथ चिरडून टाकला.
स पपाताथ दैत्येन्द्रः क्षयकाले ऽचलो यथा तस्मिन्निपतिते भूमौ दानवे वीर्यशालिनि
मग दैत्यांचा राजा पर्वत कोसळावा तसा खाली पडला. तो बलवान दैत्य पृथ्वीवर पडताच,
अवसादं ययुर्दैत्याः कर्दमे करिणो यथा ततस्तेषु विपन्नेषु दानवेष्वतिमानिषु
दैत्यांचे मन खचले, जणू काही हत्ती चिखलात अडकावेत तसे. त्या गर्विष्ठ दैत्यांचा पराभव झाल्यावर,
प्रकोपाद्रक्तनयनो महिषो दानवेश्वरः प्रत्युद्ययौ हरिं रौद्रः स्वबाहुबलमास्थितः
रागाने डोळे रक्तबंबाळ झालेले, दैत्यांचा स्वामी महिष, भीषण रूप धारण करून आणि स्वतःच्या बळावर भरवसा ठेवून हरिपुढे आला.
तीक्ष्णधारेण शूलेन महिषो हरिमर्दयन् शक्त्या च गरुडं वीरो महिषो ऽभ्यहनद्धृदि
तीक्ष्ण टोकाच्या शूलाने महिषाने हरिला जखमी केले आणि शक्तीने त्याने गरुडाच्या छातीवर घाव घातला.
ततो व्यावृत्य वदनं महाचलगुहानिभम् ग्रस्तुमैच्छद्रणे दैत्यः स गरुत्मन्तमच्युतम्
मग त्या दैत्याने मोठ्या पर्वताच्या गुहेसारखे तोंड उघडून युद्धात अचल असलेल्या गरुडाला गिळायचा प्रयत्न केला.
अथाच्युतो ऽपि विज्ञाय दानवस्य चिकीर्षितम् वदनं पूरयामास दिव्यैरस्त्रैर्महाबलः
पण अच्युताने दैत्याचा हेतू ओळखून, आपल्या दिव्य अस्त्रांनी त्याचे तोंड भरून टाकले.
महिषस्याथ ससृजे बाणौघं गरुडध्वजः पिधाय वदनं दिव्यैर् दिव्यास्त्रपरिमन्त्रितैः
मग गरुडध्वज विष्णूंनी महिषावर बाणांचा वर्षाव केला आणि मंत्रबद्ध दिव्य अस्त्रांनी त्याचे तोंड बंद केले.