त्यक्त्वा रथौ तु तौ वेगाद् आप्लुतौ तरसाश्विनौ तौ रथौ स तु निष्पिष्य मुद्गरो ऽचलसंनिभः
त्या दोन्ही अश्विनी कुमारांनी वेगाने रथ सोडून उडी मारली; पर्वतासारखी ती गदा त्यांच्या रथाला ठेचून टाकली.
दारयामास धरणीं हेमजालपरिष्कृतः तस्य कर्माश्विनौ दृष्ट्वा भिषजौ चित्रयोधिनौ
ती गदा सोन्याच्या जाळ्यांनी सजवलेल्या पृथ्वीला फाडून गेली; हे असुराचे कृत्य पाहून, अद्भुत युद्धकौशल्य असलेले वैद्य अश्विनी कुमार,
वज्रास्त्रं तु प्रकुर्वाते दानवेन्द्रनिवारणम् ततो वज्रमयं वर्षं प्रावर्तद् अतिदारुणम्
दैत्योंच्या राजाला थांबवण्यासाठी त्यांनी वज्रास्त्र तयार केले; मग भीषण वज्रांचा वर्षाव सुरू झाला.
घोरवज्रप्रहारैस्तु दैत्येन्द्रः स परिष्कृतः रथो ध्वजो धनुश्चक्रं कवचं चापि काञ्चनम्
त्या भयंकर वज्रांच्या प्रहारांनी असुरराजाचा रथ, ध्वज, धनुष्य, चक्र आणि सोन्याचे कवच सगळेच,
क्षणेन तिलशो जातं सर्वसैन्यस्य पश्यतः तद्दृष्ट्वा दुष्करं कर्म सो ऽश्विभ्यां भीमविक्रमः
क्षणात संपूर्ण सैन्याच्या डोळ्यांसमोर तुकडे तुकडे झाले; हे अशक्य कार्य अश्विनांनी केलेले पाहून तो बलाढ्य असुर,
नारायणास्त्रं बलवान् मुमोच रणमूर्धनि वज्रास्त्रं शमयामास दानवेन्द्रो ऽस्त्रतेजसा
रणभूमीवर बलवान असुराने नारायणास्त्र सोडले; त्या अस्त्राच्या तेजाने दैत्यराजाने वज्रास्त्र शांत केले.
तस्मिन्प्रशान्ते वज्रास्त्रे कालनेमिरनन्तरम् जीवग्राहं ग्राहयितुम् अश्विनौ तु प्रचक्रमे
वज्रास्त्र शांत झाल्यावर, कालनेमिने लगेच अश्विनांना जिवंत पकडण्यासाठी पुढाकार घेतला.
तावश्विनौ रणाद्भीतौ सहस्राक्षरथं प्रति प्रयातौ वेपमानौ तु पदा शस्त्रविवर्जितौ
युद्धामुळे घाबरलेले अश्विनी कुमार शस्त्रांशिवाय, थरथरत पायाने इंद्राच्या रथाकडे पळाले.
तयोरनुगतो दैत्यः कालनेमिर्महाबलः प्राप्येन्द्रस्य रथं क्रूरो दैत्यानीकपदानुगः
महाबली कालनेमि असुर त्या दोघांचा पाठलाग करू लागला आणि क्रूरपणे, असुर सैन्याच्या तुकड्यांसह इंद्राच्या रथाजवळ पोहोचला.
तं दृष्ट्वा सर्वभूतानि वित्रेसुर्विह्वलानि तु दृष्ट्वा दैत्यस्य तत्क्रौर्यं सर्वभूतानि मेनिरे
त्याला पाहून सर्व जीव घाबरले आणि गोंधळले; असुराच्या त्या क्रौर्यामुळे सर्व प्राण्यांना भीती वाटू लागली.
पराजयं महेन्द्रस्य सर्वलोकक्षयावहम् चेलुः शिखरिणो मुख्याः पेतुरुल्का नभस्तलात्
महेंद्राचा पराभव आणि सर्व लोकांचा नाश घडवणाऱ्या मुख्य पर्वतशिखरा आकाशातून उल्केसारख्या खाली कोसळल्या.
जगर्जुर्जलदा दिक्षु ह्य् उद्भूताश्च महार्णवाः तां भूतविकृतिं दृष्ट्वा भगवान्गरुडध्वजः
सर्व दिशांना ढगांनी गडगडाट केला आणि मोठ्या समुद्रांनी उसळी घेतली; ही भीषण उलथापालथ पाहून गरुडध्वज भगवान प्रकट झाले.
व्यबुध्यताहिपर्यङ्के योगनिद्रां विहाय तु लक्ष्मीकरयुगाजस्रलालिताङ्घ्रिसरोरुहः
सर्पाच्या शय्येवर योगनिद्रा सोडून भगवान जागे झाले, आणि लक्ष्मीच्या हातांनी नेहमीच जपले जाणारे त्यांचे कमळासारखे पाय उजळले.
शरदम्बरनीलाब्जकान्तदेहछविर्विभुः कौस्तुभोद्भासितोरस्कः कान्तकेयूरभास्वरः
शरद ऋतूतील निळ्या कमळासारखा तेजस्वी, कौस्तुभ मणीने उजळलेली छाती आणि सुंदर केयूरांनी शोभलेला तो प्रभू प्रकट झाला.
विमृश्य सुरसंक्षोभं वैनतेयं समाह्वयत् आहूते ऽवस्थिते तस्मिन् नागावस्थितवर्ष्मणि
देवतांमध्ये निर्माण झालेला गोंधळ पाहून त्यांनी वैनतेयाला बोलावले; त्याने सर्परूप धारण करून हजर झाला.
दिव्यनानास्त्रतीक्ष्णार्चिर् आरुह्यागात् सुरान्स्वयम् तत्रापश्यत देवेन्द्रम् अभिद्रुतमभिप्लुतैः
दिव्य अस्त्रांनी प्रज्वलित असलेल्या गरुडावर बसून ते स्वतः देवांकडे गेले; तिथे त्यांनी इंद्राला शत्रूंनी वेढलेले पाहिले.
दानवेन्द्रैर्नवाम्भोदसच्छायैः पौरुषोत्कटैः यथा हि पुरुषं घोरैर् अभाग्यैर्वंशशालिभिः
नव्या पावसाळी ढगांसारख्या काळ्या आणि बलाढ्य असुरराजांनी, जसे एखाद्या माणसाला भयावह, दुष्ट नातेवाईकांनी वेढले असते, तसे इंद्राला वेढले होते.
परित्राणायाशु कृतं सुक्षेत्रे कर्म निर्मलम् अथापश्यन्त दैतेया वियति ज्योतिर्मण्डलम्
संरक्षणासाठी पवित्र स्थळी शुद्ध कर्मे लवकरच केली गेली; तेव्हा दैत्यांनी आकाशात तेजाचा एक वर्तुळ पाहिले.
स्फुरन्तमुदयाद्रिस्थं सूर्यमुष्णत्विषा इव प्रभावं ज्ञातुमिच्छन्तो दानवास्तस्य तेजसः
ते वर्तुळ उगवत्या पर्वतावर चमकत होते, जणू काही सूर्य आपल्या प्रखर किरणांनी तळपत आहे; त्या तेजाचे मूळ जाणून घेण्याची दानवांची इच्छा झाली.
गरुत्मन्तमपश्यन्तः कल्पान्तानलसंनिभम् तमास्थितं च मेघौघद्युतिमक्षयमच्युतम्
त्यांनी गरुडाला, कल्पांताच्या अग्नीसारखा तेजस्वी, आणि मेघांच्या राशीसारखा उजळणारा अच्युत पाहिला.
तम् आलोक्यासुरेन्द्रास्तु हर्षसम्पूर्णमानसाः अयं वै देवसर्वस्वं जिते ऽस्मिन्निर्जिताः सुराः
त्याला पाहून असुरांचे प्रमुख अत्यंत आनंदित झाले आणि म्हणाले, 'हा खरेच देवांचा सार आहे; याला जिंकले तर देवही हरले.'
अयं स दैत्यचक्राणां कृतान्तः केशवो ऽरिहा एनमाश्रित्य लोकेषु यज्ञभागभुजो ऽमराः
'हा दैत्यांच्या सैन्याचा अंत करणारा, केशव, शत्रूंचा नाश करणारा आहे; याच्यावर विश्वास ठेवून सर्व लोकांतील देव यज्ञातील भाग घेतात.'
इत्युक्त्वा दानवाः सर्वे परिवार्य समन्ततः निजघ्नुर्विविधैरस्त्रैस् ते तम् आयान्तम् आहवे
असे म्हणून सर्व दानवांनी त्याला चहुबाजूंनी वेढले आणि तो युद्धात येत असताना विविध अस्त्रांनी त्याच्यावर हल्ला केला.
कालनेमिप्रभृतयो दश दैत्या महारथाः षष्ट्या विव्याध बाणानां कालनेमिर्जनार्दनम्
कालनेमि आणि आणखी नऊ बलाढ्य असुररथी, त्यात कालनेमिने जनार्दनाला साठ बाणांनी भेदले.
निमिः शतेन बाणानां मथनो ऽशीतिभिः शरैः जम्भकश्चैव सप्तत्या शुम्भो दशभिरेव च
निमीने शंभर बाणांनी, मथनाने ऐंशी बाणांनी, जंभकाने सत्तर बाणांनी आणि शुंभाने दहा बाणांनी हल्ला केला.
शेषा दैत्येश्वराः सर्वे विष्णुमेकैकशः शरैः दशभिश्चैव यत्तास्ते जघ्नुः सगरुडं रणे
इतर सर्व दैत्यराजांनी प्रत्येकी दहा बाणांनी विष्णू आणि गरुडावर एकत्र युद्धात हल्ला केला.
तेषाम् अमृष्य तत्कर्म विष्णुर्दानवसूदनः एकैकं दानवं जघ्ने षड्भिः षड्भिरजिह्मगैः
त्यांचा प्रहार सहन न होऊन, दानवांचा संहार करणाऱ्या विष्णूंनी प्रत्येकी सहा सरळ बाणांनी प्रत्येक दैत्याचा वध केला.
आकर्णकृष्टैर्भूयश्च कालनेमिस् त्रिभिः शरैः विष्णुं विव्याध हृदये क्रोधाद्रक्तविलोचनः
पुन्हा, कालनेमिने तीन बाण कानापर्यंत ओढून, रागाने डोळे लाल करून, विष्णूच्या हृदयात घुसवले.
तस्याशोभन्त ते बाणा हृदये तप्तकाञ्चनाः मयूखानीव दीप्तानि कौस्तुभस्य स्फुटत्विषः
त्यांचे बाण तापलेल्या सोन्यासारखे चमकत होते, कौस्तुभ मण्याच्या तेजस्वी किरणांसारखे त्याने हृदयावर झळकत होते.
तैर्बाणैः किंचिदायस्तो हरिर्जग्राह मुद्गरम् सततं भ्राम्य वेगेन दानवाय व्यसर्जयत्
त्या बाणांनी थोडा जखमी झाल्यावर, हरिने आपली गदा उचलली, ती जोरात फिरवून राक्षसावर फेकली.