व्यर्थीकृतां तु तां दृष्ट्वा शरवृष्टिं धनाधिपः शक्तिं जग्राह दुर्धर्षां हेमघण्टाट्टहासिनीम्
ती बाणांची वृष्टी निष्फळ झाल्याचं पाहून, धनाधिपतीने सोन्याच्या घंटांनी सजलेली, कोणालाही थांबवता न येणारी शक्ति उचलली.
बाहुना रत्नकेयूरकान्तिसंतानहासिना स तां निरूप्य वेगेन कुजम्भाय मुमोच ह
रत्नांच्या कड्यांनी उजळणाऱ्या हाताने, त्याने ती शक्ति नीट लक्ष्य करून वेगाने कुजंभावर फेकली.
सा कुजम्भस्य हृदयं दारयामास दारुणम् वित्तेहा स्वल्पसत्त्वस्य पुरुषस्येव भाविता
ती शक्ति कुजंभाच्या हृदयाला भेदून गेली, जशी नशीब धनाच्या हाव असलेल्या दुर्बल माणसाचं हृदय विदीर्ण करतं.
अथास्य हृदयं भित्त्वा जगाम धरणीतलम् ततो मुहूर्तादस्वस्थो दानवो दारुणाकृतिः
मग ती शक्ति त्याच्या हृदयाला भेदून जमिनीवर गेली; आणि काही क्षणातच, तो भयंकर रूपाचा दानव अस्वस्थ झाला.
जग्राह पट्टिशं दैत्यः प्रांशुं शितशिलामुखम् स तेन पट्टिशेनाजौ धनदस्य स्तनान्तरम्
त्या दैत्याने ती लांब, टोकदार दगडाच्या पात्याची भाला उचलली आणि युद्धात त्या भालेने धनदाच्या छातीवर घाव घातला.
वाक्येन तीक्ष्णरूपेण मर्मान्तरविसर्पिणा निर्बिभेदाभिजातस्य हृदयं दुर्जनो यथा
त्याने धारदार, आत खोलवर भेदणाऱ्या शब्दांनी जसा वाईट माणूस सज्जनाच्या मनाला दुखावतो, तसंच त्या दुष्टाने अभिजाताच्या हृदयात जखम केली.
तेन पट्टिशघातेन धनेशः परिमूर्छितः निपपात रथोपस्थे जर्जरो धूर्वहो यथा
त्या भालेच्या घावाने धनाधीश बेशुद्ध झाला आणि तुटलेल्या ध्वजासारखा रथाच्या तळाशी कोसळला.
तथागतं तु तं दृष्ट्वा धनेशं नरवाहनम् खड्गास्त्रो निरृतिर्देवो निशाचरबलानुगः
धनाधीश राजाला अशी अवस्था झालेली पाहून, तलवार घेऊन, निशाचरांच्या सैन्यासह निरृति देव पुढे सरसावला.
अभिदुद्राव वेगेन कुजम्भं भीमविक्रमम् अथ दृष्ट्वा तु दुर्धर्षं कुजम्भो राक्षसेश्वरम्
तो वेगाने भीषण पराक्रमी कुजंभावर धावला; आणि तो दुर्जेय कुजंभ, राक्षसांचा राजा, समोर दिसताच—
चोदयामास सैन्यानि राक्षसेन्द्रवधं प्रति स दृष्ट्वा चोदितां सेनां भल्लनानास्त्रभीषणाम्
त्याने आपल्या सैन्याला राक्षसेंद्राचा वध करण्यासाठी हल्ला करण्याचे आदेश दिले. ती सेना बाणांनी आणि भीषण अस्त्रांनी सज्ज झालेली पाहून—
रथादाप्लुत्य वेगेन भूषणद्युतिभास्वरः खड्गेन कमलानीव विकोशेनाम्बरत्विषा
तो आपल्या रथातून झेपावत वेगाने खाली उतरला, दागिन्यांच्या तेजाने झळकत, आणि त्याच्या तलवारीने, जणू आकाशात उमललेले कमळासारखी चमकत—
चिछेद रिपुवक्त्राणि विचित्राणि समन्ततः तिर्यक्पृष्ठमधश्चोर्ध्वं दीर्घबाहुर्महासिना
त्याने आपल्या दीर्घ बाहूंनी मोठ्या तलवारीने सर्व बाजूंनी, आडवे, मागून, खालीवर, शत्रूंची तोंडे छाटली.
संदष्टौष्ठपुटाटोपभ्रुकुटीविकटाननः प्रचण्डकोपरक्ताक्षो न्यकृन्तद्दानवान्रणे
कडवट रागाने ओठ दाबलेले, कपाळावर आठ्या, डोळे संतापाने लाल झालेले, अशा भीषण रूपाने त्याने रणांगणात दानवांचा संहार केला.
ततो निःशेषितप्रायां विलोक्य स्वामनीकिनीम् मुक्त्वा कुजम्भो धनदं राक्षसेन्द्रमभिद्रवन्
मग स्वतःची सेना जवळजवळ नष्ट झालेली पाहून, कुजंभाने धनदाला सोडून राक्षसांच्या राजावर झडप घातली.
लब्धसंज्ञो ऽथ जम्भस्तु धनाध्यक्षपदानुगान् जीवग्राहान्स जग्राह बद्ध्वा पाशैः सहस्रशः
तेव्हा जंभाने शुद्धीवर येताच धनाच्या रक्षकांना, हजारोंनी जिवंत पकडून दोऱ्यांनी बांधून टाकले.
मूर्तिमन्ति तु रत्नानि विविधानि च दानवाः वाहनानि च दिव्यानि विमानानि सहस्रशः
दानवांनी अनेक प्रकारची सजीव रत्ने, तसेच दिव्य वाहने आणि हजारो विमानं आपल्या ताब्यात घेतली.
धनेशो लब्धसंज्ञो ऽथ तामवस्थां विलोक्य तु निःश्वसन्दीर्घमुष्णं च रोषात्ताम्रविलोचनः
धनाधीश शुद्धीवर येऊन ती स्थिती पाहून, संतापाने डोळे लाल झाले आणि त्याने दीर्घ, गरम श्वास सोडला.
ध्यात्वास्त्रं गारुडं दिव्यं बाणं संधाय कार्मुके मुमोच दानवानीके तं बाणं शत्रुदारणम्
त्याने मनात गरुडास्त्राचा स्मरण केला, धनुष्याला बाण लावला आणि तो शत्रूंचा नाश करणारा बाण दानवांच्या सैन्यात सोडला.
प्रथमं कार्मुकात्तस्य निश्चेरुर्धूमराजयः अनन्तरं स्फुलिङ्गानां कोटयो दीप्तवर्चसाम्
सर्वप्रथम त्याच्या धनुष्यापासून धुराचे जाळे बाहेर आले; त्यानंतर असंख्य तेजस्वी ज्वाळांचे कण प्रकट झाले.
ततो ज्वालाकुलं व्योम चकारास्त्रं समन्ततः ततः क्रमेण दुर्वारं नानारूपं तदाभवत्
मग त्या अस्त्राने सर्व बाजूंनी आकाश ज्वाळांनी भरून टाकले; आणि हळूहळू ते विविध रूप धारण करून थांबवता न येणारे झाले.
अमूर्तश्चाभवल्लोको ह्य् अन्धकारसमावृतः ततो ऽन्तरिक्षे शंसन्ति तेजस्ते तु परिष्कृतम्
संपूर्ण जग अंधाराने वेढले गेले आणि रूपहीन झाले; मग आकाशात तुझे शुद्ध तेज प्रकट झाले.
कुजम्भस्तत्समालोच्य दानवो ऽतिपराक्रमः अभिदुद्राव वेगेन पदातिर्धनदं नदन्
हे पाहून, अतिशय पराक्रमी कुजंभ दानव, पायदळावरून मोठ्याने गर्जना करत धनदावर धावून गेला.
अथाभिमुखम् आयान्तं दैत्यं दृष्ट्वा धनाधिपः बभूव सम्भ्रमाविष्टः पलायनपरायणः
तेव्हा, तो दैत्य सरळ समोर येताना पाहून, धनसंपत्तीचा स्वामी घाबरून गोंधळला आणि पळू लागला.
ततः पलायतस्तस्य मुकुटं रत्नमण्डितम् पपात भूतले दीप्तं रविबिम्बमिवाम्बरात्
पळताना त्याच्या डोक्यावरील रत्नजडित मुकुट खाली पडला, तो इतका तेजस्वी होता की जणू आकाशातून सूर्याचा तुकडाच खाली पडला.
शूराणामभिजातानां भर्तर्यपसृते रणात् मर्तुं संग्रामशिरसि युक्तं तद्भूषणाग्रतः
आपला थोर स्वामी रणभूमीतून मागे हटला, तेव्हा त्या शूर आणि उच्च कुळातील वीरांना, त्याच्या पडलेल्या अलंकारासमोर, रणांगणात प्राण देणे योग्य होते.
इति व्यवस्य दुर्धर्षा नानाशस्त्रास्त्रपाणयः युयुत्सवः स्थिता यक्षा मुकुटं परिवार्य तम्
अशी ठाम निश्चय करून, बलाढ्य यक्ष विविध शस्त्रास्त्रांनी सज्ज होऊन, युद्धाची इच्छा धरून, मुकुटाभोवती उभे राहिले.
अभिमानधना वीरा धनदस्य पदानुगाः तानमर्षाच्च सम्प्रेक्ष्य दानवश्चण्डपौरुषः
अहंकार आणि संपत्तीने भरलेले, धनसंपत्तीच्या स्वामीचे सेवक वीर तिथे उभे होते; त्यांना पाहून तो प्रचंड बलशाली दैत्य संतापाने भरून गेला.
भुशुण्डीं भैरवाकारां गृहीत्वा शैलगौरवाम् रक्षिणो मुकुटस्याथ निष्पिपेष निशाचरान्
त्याने डोंगराएवढ्या जड आणि भयंकर भुषुंडी उचलली आणि मुकुटाचे रक्षण करणाऱ्या रात्री हिंडणाऱ्या रक्षकांना चिरडून टाकले.
तान्प्रमथ्याथ दनुजो मुकुटं तत्स्वके रथे समारोप्यामररिपुर् जित्वा धनदमाहवे
त्यांना पांगवून, त्या दैत्याने मुकुट आपल्या रथावर ठेवले; युद्धात धनसंपत्तीच्या स्वामीला हरवून, देवांचा शत्रू विजयी झाला.
धनानि रत्नानि च मूर्तिमन्ति तथा निधानानि शरीरिणश्च आदाय सर्वाणि जगाम दैत्यो जम्भः स्वसैन्यं दनुजेन्द्रसिंहः धनाधिपो वै विनिकीर्णमूर्धजो जगाम दीनः सुरभर्तुरन्तिकम्
सर्व धन, रत्ने, मूर्त स्वरूपातील संपत्ती आणि जिवंत प्राणी घेऊन, दैत्यराज जंभ, दानवांचा सिंह, आपल्या सैन्यासह निघून गेला; आणि धनसंपत्तीचा स्वामी, केस विस्कटलेले, दुःखी मनाने देवाधिदेवाकडे गेला.