साधु साध्वित्यवोचंस्ते तत्र दैत्याः सविस्मयाः सो ऽगच्छत्पारियात्रस्य गिरेः कन्दरमुत्तमम्
तेव्हा ते दैत्य आश्चर्यचकित होऊन म्हणाले, 'छान बोललास! छान बोललास!' आणि तो त्या पारियात्र पर्वताच्या सुंदर गुहेकडे गेला.
सर्वर्तुकुसुमाकीर्णं नानौषधिविदीपितम् नानाधातुरसस्रावचित्रं नानागुहागृहम्
ती गुहा सर्व ऋतूंच्या फुलांनी सजलेली होती, विविध औषधींनी उजळलेली, अनेक धातूंच्या प्रवाहांनी भरलेली आणि वेगवेगळ्या गुहा व घरांनी नटलेली होती.
गहनैः सर्वतो गूढं चित्रकल्पद्रुमाश्रयम् अनेकाकारबहुलं पृथक्पक्षिकुलाकुलम्
ती सर्व बाजूंनी दाट झाडांनी लपलेली होती, सुंदर कल्पवृक्षांनी आच्छादलेली, असंख्य रूपांनी आणि वेगवेगळ्या पक्ष्यांच्या थव्यांनी गजबजलेली होती.
नानाप्रस्रवणोपेतं नानाविधजलाशयम् प्राप्य तत्कन्दरं दैत्यश् चचार विपुलं तपः
अनेक झऱ्यांनी आणि वेगवेगळ्या पाण्याच्या साठ्यांनी युक्त असलेली ती गुहा गाठून त्या दैत्याने मोठं तप सुरू केलं.
निराहारः पञ्चतपाः पत्त्रभुग्वारिभोजनः शतं शतं समानां तु तपांस्येतानि सो ऽकरोत्
तो उपाशी राहिला, पंचतप करीत राहिला, पानं आणि पाणी यावर जगला; शेकडो-शेकडो वर्षं त्याने अशी तपश्चर्या केली.
ततः स्वदेहादुत्कृत्य कर्षं कर्षं दिने दिने मांसस्याग्नौ जुहावासौ ततो निर्मांसतां गतः
मग, दररोज तो आपल्या शरीरातून मांस कापून अग्नीत समर्पित करू लागला; त्यामुळे तो पूर्णपणे मांसहीन झाला.
तस्मिन्निर्मांसतां याते तपोराशित्वमागते जज्वलुः सर्वभूतानि तेजसा तस्य सर्वतः
तो जेव्हा पूर्णपणे मांसहीन झाला आणि त्याने प्रचंड तपशक्ति मिळवली, तेव्हा त्याच्या तेजामुळे सर्व जीव सगळीकडे जळू लागले.
उद्विग्नाश्च सुराः सर्वे तपसा तस्य भीषिताः एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्मा परमं तोषमागतः
त्याच्या तपामुळे सर्व देव घाबरले, अस्वस्थ झाले; आणि त्याच वेळी ब्रह्मा अत्यंत संतुष्ट झाले.
तारकस्य वरं दातुं जगाम त्रिदशालयात् प्राप्य तं शैलराजानं स गिरेः कन्दरस्थितम् उवाच तारकं देवो गिरा मधुरया युतः
तारकाला वर द्यायला ब्रह्मा देवांच्या लोकातून आले; त्यांनी पर्वतराजाच्या गुहेत असलेल्या तारकाला शोधून गोड शब्दांत त्याला संबोधले.
पुत्रालं तपसा ते ऽस्तु नास्त्यसाध्यं तवाधुना वरं वृणीष्व रुचिरं यत्ते मनसि वर्तते
मुला, आता पुरे तुझं तप; आता तुझ्यासाठी काहीही अशक्य नाही. तुझ्या मनात जे सुंदर वर आहे ते माग.
इत्युक्तस्तारको दैत्यः प्रणम्यात्मभुवं विभुम् उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा प्रणतः पृथुविक्रमः
असं ऐकून, तारक नावाचा दैत्य हात जोडून, नम्रपणे, त्या स्वयंभू परमेश्वराला वंदन करून म्हणाला.
देवभूतमनोवास वेत्सि जन्तुविचेष्टितम् कृतप्रतिकृताकाङ्क्षी जिगीषुः प्रायशो जनः
देवा, तुला देवांचे मन आणि सर्व प्राण्यांच्या कृती माहीत आहेत; माणसं नेहमीच फळ किंवा सूड मिळावा म्हणून विजयासाठी प्रयत्न करतात.
वयं च जातिधर्मेण कृतवैराः सहामरैः तैश्च निःशेषिता दैत्याः क्रूरैः संत्यज्य धर्मिताम् तेषामहं समुद्धर्ता भवेयमिति मे मतिः
आमचं जन्माने आणि कर्तव्यानं अमरांशी वैर आहे; त्या क्रूर देवांनी आमच्या दैत्यांचा नाश केला, धर्म सोडून दिला. त्यांना वाचवावं, हीच माझी इच्छा आहे.
अवध्यः सर्वभूतानाम् अस्त्राणां च महौजसाम् स्यामहं परमो ह्येष वरो मम हृदि स्थितः
मला सर्व जीव आणि प्रचंड अस्त्रांपासून मारता येऊ नये; हेच श्रेष्ठ वर माझ्या मनात ठाम आहे.
एतन्मे देहि देवेश नान्यो मे रोचते वरः तमुवाच ततो दैत्यं विरिञ्चिः सुरनायकः
देवांच्या अधिपती, मला हेच वर द्या; दुसरा कोणताही वर मला आवडत नाही. मग ब्रह्मदेव, देवांचा प्रमुख, त्या दैत्याला म्हणाला.
न युज्यन्ते विना मृत्युं देहिनो दैत्यसत्तम यतस्ततो ऽपि वरय मृत्युं यस्मान्न शङ्कसे
देह असलेल्या कोणत्याही जीवाला मृत्यूशिवाय अस्तित्व नाही, हे दैत्यश्रेष्ठा; म्हणून मृत्यू वगळता दुसरा वर माग, कारण तुला मृत्यूची भीती नाही.
ततः संचिन्त्य दैत्येन्द्रः शिशोर्वै सप्तवासरात् वव्रे महासुरो मृत्युम् अवलेपेन मोहितः
मग त्या दैत्यराजाने थोडा विचार करून, गर्वाने अंध झालेला, बालक म्हणून जन्मल्यानंतर सातव्या दिवशीच मृत्यू यावा, असा वर मागितला.
ब्रह्मा चास्मै वरं दत्त्वा यत्किंचिन्मनसेप्सितम् जगाम त्रिदिवं देवो दैत्यो ऽपि स्वकमालयम्
ब्रह्मदेवाने त्याच्या मनातील हवी ती गोष्ट त्याला वर म्हणून दिली आणि तो देव स्वर्गात गेला; दैत्यही आपल्या घरी परतला.
उत्तीर्णं तपसस्तं तु दैत्यं दैत्येश्वरास्तथा परिवव्रुः सहस्राक्षं दिवि देवगणा यथा
त्या दैत्याने तप पूर्ण केल्यावर, दैत्यांचे सर्व प्रमुख त्याच्या आजूबाजूला गोळा झाले, जसे स्वर्गात इंद्राभोवती देवगण असतात.
तस्मिन्महति राज्यस्थे तारके दैत्यनन्दने ऋतवो मूर्तिमन्तश्च स्वकालगुणबृंहिताः
तारक, दैत्यांचा आनंद, मोठ्या राज्यावर राज्य करत असताना, ऋतू स्वतःच्या गुणांनी उजळून, मूर्त रूपात त्याच्या सभोवती प्रकट झाले.
अभवन्किंकरास्तस्य लोकपालाश्च सर्वशः कान्तिर्द्युतिर्धृतिर्मेधा श्रीरवेक्ष्य च दानवम्
सर्व लोकपाल त्याचे सेवक झाले; सौंदर्य, तेज, धैर्य, बुद्धी आणि संपत्ती या सगळ्यांनी त्या दानवावर लक्ष ठेवले.
परिवव्रुर्गुणाकीर्णा निश्छिद्राः सर्व एव हि कालागुरुविलिप्ताङ्गं महामुकुटभूषणम्
सर्व गुणांनी भरलेले, कुठेही दोष नसलेले, सुगंधी अगर लावलेले शरीर आणि मोठा मुकुट मस्तकावर घातलेला, असे त्याचे रूप सर्वांनी वेढले होते.
रुचिराङ्गदनद्धाङ्गं महासिंहासने स्थितम् वीजयन्त्यप्सरःश्रेष्ठा भृशं मुञ्चन्ति नैव ताः
त्याचे हात सुंदर कंकणांनी सजलेले, तो मोठ्या सिंहासनावर बसलेला; श्रेष्ठ अप्सरा त्याला सतत पंखा करत, कधीही थांबत नव्हत्या.
चन्द्रार्कौ दीपमार्गेषु व्यजनेषु च मारुतः कृतान्तो ऽग्रेसरस्तस्य बभूवुर्मुनिसत्तमाः
चंद्र आणि सूर्य त्याच्या वाटेवर दिवे बनून उजळत, वारा पंखा करत असे; मृत्यू स्वतः त्याच्या पुढे पुढे चालत असे, हे श्रेष्ठ मुनी.
एवं प्रयाति काले तु वितते तारकासुरः बभाषे सचिवान्दैत्यः प्रभूतवरदर्पितः
अशा प्रकारे काळ जाऊ लागला आणि अनेक वरांनी गर्वित झालेला तारकासुर आपल्या दैत्य मंत्र्यांना म्हणाला.
राज्येन कारणं किं मे त्व् अनाक्रम्य त्रिविष्टपम् अनिर्याप्य सुरैर्वैरं का शान्तिर्हृदये मम
मी जर स्वर्ग जिंकला नाही, तर माझ्या राज्याचा काय उपयोग? देवांवर विजय मिळवून, आपली शत्रुत्व संपविल्याशिवाय माझ्या मनाला कधीच शांती मिळणार नाही.
भुञ्जते ऽद्यापि यज्ञांशान् अमरा नाक एव हि विष्णुः श्रियं न जहति तिष्ठते च गतभ्रमः
आजही अमर देवता स्वर्गात यज्ञांचे भाग घेत आहेत; विष्णू आपली लक्ष्मी सोडत नाही आणि भ्रमरहित राहतो.
स्वस्थाभिः स्वर्गनारीभिः पीड्यन्ते ऽमरवल्लभाः सोत्पला मदिरामोदा दिवि क्रीडायनेषु च
स्वर्गातील सुंदर स्त्रिया, हातात कमळ घेऊन, मदिरा प्यायल्या, देवांच्या प्रियजनांना त्यांच्या खेळात आणि बागेत सौंदर्याने त्रास देतात.
लब्ध्वा जन्म न यः कश्चिद् घटयेत्पौरुषं नरः जन्म तस्य वृथा भूतम् अजन्मा तु विशिष्यते
ज्याने जन्म घेतला पण पराक्रम दाखवत नाही, त्याचा जन्म व्यर्थ आहे; जन्म न घेणारा त्यापेक्षा श्रेष्ठच.
मातापितृभ्यां न करोति कामान् बन्धूनशोकान्न करोति यो वा कीर्तिं हि वा नार्जयते हिमाभां पुमान्स जातो ऽपि मृतो मतं मे
जो आपल्या आईवडिलांच्या इच्छा पूर्ण करत नाही, नातेवाईकांचे दु:ख कमी करत नाही, किंवा चंद्रासारखी निर्मळ कीर्ती मिळवत नाही, तो जरी जन्माला आला असला तरी माझ्या मते तो मृतच आहे.