आसुरो मास्तु मे भावः सन्तु लोका ममाक्षयाः तपस्येव रतिर् मेऽस्तु शरीरस्यास्तु वर्तनम्
माझ्या मनात असुरी वृत्ती कधीच येऊ नये, माझे लोक कायमचे टिकून राहावेत, मला तप करण्यात नेहमी आनंद मिळावा आणि माझे शरीर निरोगी राहावे.
एवमस्त्विति तं देवो जगाम स्वकमालयम् वज्राङ्गो ऽपि समाप्ते तु तपसि स्थिरसंयमः
देवाने 'तसेच होवो' असे सांगितले आणि आपल्या स्थानावर गेला. वज्रांगानेही आपले कठोर तप पूर्ण केले.
आहारमिच्छन्भार्यां स्वां न ददर्शाश्रमे स्वके क्षुधाविष्टः स शैलस्य गहनं प्रविवेश ह
भोजन मिळवण्यासाठी आणि पत्नीला शोधण्यासाठी तो आपल्या आश्रमात गेला, पण तिथे ती दिसली नाही. भुकेने व्याकुळ होऊन तो डोंगराच्या दाट जंगलात गेला.
आदातुं फलमूलानि स च तस्मिन्व्यलोकयत् रुदतीं तां प्रियां दीनां तनुप्रच्छादिताननाम् तां विलोक्य स दैत्येन्द्रः प्रोवाच परिसान्त्वयन्
फळे-मुळे गोळा करत असताना त्याने आपली प्रिय पत्नी तिथे रडताना, दुःखी अवस्थेत आणि कपड्याने चेहरा झाकलेला पाहिली. हे पाहून त्या दैत्यराजाने तिला शांतपणे समजावले.
केन ते ऽपकृतं भीरु यमलोकं यियासुना कं वा कामं प्रयच्छामि शीघ्रं मे ब्रूहि भामिनि
अगं घाबरट, तुला कोणाने त्रास दिला? कोण यमलोकात जायला निघाला आहे? किंवा तुला काय हवे आहे ते सांग, मी ते लगेच पूर्ण करीन. लवकर सांग, सुंदरिनी.
त्रासितास्म्यपविद्धास्मि ताडिता पीडितापि च रौद्रेण देवराजेन नष्टनाथेव भूरिशः
मी वारंवार घाबरले, फेकली गेले, मार खाल्ला आणि देवांचा रौद्र राजा मला छळतो आहे, जणू माझा रक्षण करणारा कोणीच उरलेला नाही.
दुःखपारमपश्यन्ती प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिता पुत्रं मे तारकं देहि दुःखशोकमहार्णवात्
माझ्या दुःखाला काहीच अंत दिसत नाही, म्हणून मी प्राण सोडायचे ठरवले आहे. मला माझा मुलगा तारक मिळू दे, म्हणजे या दुःखाच्या अथांग सागरातून मी बाहेर पडू शकेन.
एवमुक्तः स दैत्येन्द्रः कोपव्याकुललोचनः शक्तो ऽपि देवराजस्य प्रतिकर्तुं महासुरः
हे ऐकून दैत्यांचा राजा, ज्याच्या डोळ्यांत राग भरला होता, तो देवराजावर सूड घेण्यास समर्थ असूनही—
तपः कर्तुं पुनर्दैत्यो व्यवस्वेत महाबलः ज्ञात्वा तु तस्य संकल्पं ब्रह्मा क्रूरतरं पुनः
—तो बलवान दैत्य पुन्हा एकदा तप करण्याचा निर्धार करतो; पण त्याचा कठोर संकल्प ओळखून ब्रह्मदेव पुन्हा—
आजगाम तदा तत्र यत्रासौ दितिनन्दनः उवाच तस्मै भगवान् प्रभुर्मधुरया गिरा
—तेथे आला, जिथे तो दितीचा मुलगा होता; आणि त्या भगवंताने मधुर शब्दांत त्याच्याशी बोलले.
किमर्थं पुत्रं भूयस्त्वं नियमं क्रूरमिच्छसि आहाराभिमुखो दैत्य तन्नो ब्रूहि महाव्रत
माझ्या मुला, तू पुन्हा हे कठोर व्रत का करायचे ठरवलेस? अन्नाच्या शोधात असलेल्या दैत्यराजा, हे महाव्रती, आम्हाला सांग.
यावदब्दसहस्रेण निराहारस्य यत्फलम् क्षणेनैकेन तल्लभ्यं त्यक्त्वाहारमुपस्थितम्
हजारो वर्षे उपवास केल्याने जे फळ मिळते, ते योग्य वेळी अन्न त्यागल्यावर एका क्षणात मिळू शकते.
त्यागो ह्यप्राप्तकामानां कामेभ्यो न तथा गुरुः यथा प्राप्तं परित्यज्य कामं कमललोचन
अजून न मिळालेल्या इच्छांचा त्याग फार मोठा नसतो, पण जी इच्छा मिळाली आहे तिचा त्याग करणे खरे मोठे आहे, हे कमललोचना.
श्रुत्वैतद्ब्रह्मणो वाक्यं दैत्यः प्राञ्जलिरब्रवीत् चिन्तयंस्तपसा युक्तो हृदि ब्रह्ममुखेरितम्
हे ब्रह्मदेवाचे बोल ऐकून, दैत्याने हात जोडून उत्तर दिले. त्याचे मन तपात गुंतले होते आणि ब्रह्मदेवाने सांगितलेले तो मनाशी विचार करत होता.
उत्थितेन मया दृष्टा समाधानात्त्वदाज्ञया महिषी भीषिता दीना रुदती शाखिनस्तले
तुमच्या आज्ञेने मी ध्यानातून उठलो आणि तेव्हा माझी राणी झाडाखाली घाबरलेली, दुःखी आणि रडताना मला दिसली.
सा मयोक्ता तु तन्वङ्गी दूयमानेन चेतसा किमेवं वर्तसे भीरु वद त्वं किं चिकीर्षसि
ती कृशांगिनी, मी मनात व्याकुळ होऊन तिला विचारले, 'अगं घाबरट, तू अशी का वागत आहेस? सांग, तुला काय करायचे आहे?'
इत्युक्ता सा मया देव प्रोवाच स्खलिताक्षरम् वाक्यं चोवाच तन्वङ्गी भीता सा हेतुसंहितम्
देवा, मी तिला असे विचारल्यावर तिने घाबरत, अडखळत्या शब्दांत उत्तर दिले; ती कृशांगिनी कारणासह आपली व्यथा बोलली.
त्रासितास्म्यपविद्धास्मि कर्षिता पीडितास्मि च रौद्रेण देवराजेन नष्टनाथेव भूरिशः
मी वारंवार घाबरले, फेकली गेले, त्रास दिला गेला आणि छळले गेले, देवांचा रौद्र राजा मला छळतो आहे, जणू माझा रक्षण करणारा कोणीच उरलेला नाही.
दुःखस्यान्तमपश्यन्ती प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिता पुत्रं मे तारकं देहि ह्य् अस्माद्दुःखमहार्णवात्
माझ्या दुःखाला काहीच अंत दिसत नाही, म्हणून मी आपले प्राण सोडायचे ठरवले आहे. मला तारक नावाचा मुलगा दे, जो या दुःखाच्या अथांग सागरातून मला वाचवेल.
एवमुक्तस्तु संक्षुब्धस् तस्याः पुत्रार्थमुद्यतः तपो घोरं करिष्यामि जयाय त्रिदिवौकसाम्
अशी विनंती ऐकून तो अस्वस्थ झाला आणि तिच्या मुलासाठी ठरवले—मी प्रचंड तप करीन, जेणेकरून स्वर्गातील देवांवर विजय मिळवता येईल.
एतच्छ्रुत्वा वचो देवः पद्मगर्भोद्भवस्तदा उवाच दैत्यराजानं प्रसन्नश्चतुराननः
हे शब्द ऐकून कमळातून जन्मलेला देव प्रसन्न झाला आणि चार मुख असलेला ब्रह्मा शांतपणे दैत्यराजाला म्हणाला.
अलं ते तपसा वत्स मा क्लेशे दुस्तरे विश पुत्रस्ते तारको नाम भविष्यति महाबलः
वत्सा, आता पुरे झाले तुझे तप; अशा कठीण कष्टात जाऊ नकोस. तुझा मुलगा तारक नावाचा होईल आणि तो फार बलाढ्य असेल.
देवसीमन्तिनीनां तु धम्मिल्लस्य विमोक्षणः इत्युक्तो दैत्यनाथस्तु प्रणिपत्य पितामहम्
देवी धम्मिल्ला हिला मुक्ती मिळेल—असे ब्रह्मदेवाने सांगितल्यावर दैत्यांचा नाथ ब्रह्मदेवाला वंदन करून खाली वाकला.
आगत्यानन्दयामास महिषीं हर्षिताननः तौ दम्पती कृतार्थौ तु जग्मतुः स्वाश्रमं मुदा
मग तो आनंदाने आपल्या राणीला भेटला, त्याचा चेहरा आनंदाने उजळून निघाला. दोघांचेही मनोकामना पूर्ण झाल्याने ते दोघे आनंदात आपल्या आश्रमात गेले.
वज्राङ्गेणाहितं गर्भं वराङ्गी वरवर्णिनी पूर्णं वर्षसहस्रं च दधारोदर एव हि
वज्रांगाने ठेवलेला गर्भ सुंदर आणि तेजस्वी वरांगीने आपल्या पोटात पूर्ण हजार वर्षे धरून ठेवला.
ततो वर्षसहस्रान्ते वराङ्गी सुषुवे सुतम् जायमाने तु दैत्येन्द्रे तस्मिंल्लोकभयंकरे
हजार वर्षे पूर्ण झाल्यावर वरांगीने एक पुत्र जन्माला घातला. तो दैत्यांचा राजा जन्मताच जगाला भयभीत करणारा ठरला.
चचाल सकला पृथ्वी समुद्राश्च चकम्पिरे चेलुर्महीधराः सर्वे ववुर्वाताश्च भीषणाः
संपूर्ण पृथ्वी हलली, समुद्र थरथरले, सर्व पर्वत डोलू लागले आणि भयंकर वारे वाहू लागले.
जेपुर्जप्यं मुनिवरा नेदुर्व्यालमृगा अपि चन्द्रसूर्यौ जहुः कान्तिं सनीहारा दिशो ऽभवन्
महर्षी जप करू लागले, जंगली प्राणी डरकाळ्या फोडू लागले, चंद्र-सूर्याचा तेज कमी झाला आणि दिशांना धुके पसरले.
जाते महासुरे तस्मिन् सर्वे चापि महासुराः आजग्मुर्हृषितास्तत्र तथा चासुरयोषितः
तो महादैत्य जन्मला तेव्हा सर्व मोठे दैत्य आणि त्यांच्या स्त्रिया आनंदाने तिथे आले.
जगुर्हर्षसमाविष्टा ननृतुश्चासुराङ्गनाः ततो महोत्सवो जातो दानवानां द्विजोत्तमाः
दैत्यांच्या स्त्रिया आनंदाने गाऊ लागल्या आणि नाचू लागल्या. मग दानवांमध्ये मोठा उत्सव झाला, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण.