तपसो ऽन्ते भगवती जनयामास दुर्जयम् पुत्रमप्रतिकर्माणम् अजेयं वज्रदुश्छिदम्
तिच्या तपाच्या शेवटी, त्या पुण्यवतीने एक असा पुत्र जन्माला घातला की जो जिंकता येणार नाही, कोणत्याही अस्त्राने त्याला काही करता येणार नाही.
स जातमात्र एवाभूत् सर्वशस्त्रास्त्रपारगः उवाच मातरं भक्त्या मातः किं करवाण्यहम्
तो जन्मताच सर्व शस्त्रास्त्रांमध्ये निपुण झाला आणि भक्तीने आईला विचारलं, 'आई, मी काय करू?'
तमुवाच ततो हृष्टा दितिर्दैत्याधिपं च सा बहवो मे हताः पुत्राः सहस्राक्षेण पुत्रक
तेव्हा दिती आनंदाने आपल्या पुत्राला, जो दैत्यांचा राजा होता, म्हणाली, 'माझे बरेच पुत्र हजार डोळ्याच्या इंद्राने मारले आहेत, बाळा.'
तेषां त्वं प्रतिकर्तुं वै गच्छ शक्रवधाय च बाढमित्येव तामुक्त्वा जगाम त्रिदिवं बली
'त्यांचा सूड घे आणि इंद्राचा वध कर.' असं तिने सांगितल्यावर तो बलाढ्य स्वर्गाकडे निघून गेला.
बद्ध्वा ततः सहस्राक्षं पाशेनामोघवर्चसा मातुरन्तिकमागच्छद् व्याघ्रः क्षुद्रमृगं यथा
मग त्याने तेजस्वी पाशाने हजार डोळ्याच्या इंद्राला बांधलं आणि वाघ जसा लहान हरणाला आणतो, तसा तो त्याला आईसमोर घेऊन आला.
एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्मा कश्यपश्च महातपाः आगतौ तत्र यत्रास्तां मातापुत्रावभीतकौ
त्याच वेळी ब्रह्मा आणि महान तपस्वी कश्यप तिथे आले, जिथे आई आणि पुत्र निर्भयपणे उभे होते.
दृष्ट्वा तु तावुवाचेदं ब्रह्मा कश्यप एव च मुञ्चैनं पुत्र देवेन्द्रं किमनेन प्रयोजनम्
त्यांना पाहून ब्रह्मा आणि कश्यप म्हणाले, 'पुत्रा, इंद्राला सोड. त्याला धरून ठेवण्यात काय अर्थ आहे?'
अपमानो वधः प्रोक्तः पुत्र संभावितस्य च अस्मद्वाक्येन यो मुक्तो विद्धि तं मृतमेव च
'पुत्रा, प्रतिष्ठित व्यक्तीचा वध हा अपमान समजला जातो. आमच्या शब्दावर जो सोडला जातो, तो मरणासमानच आहे.'
परस्य गौरवान्मुक्तः शत्रूणां भारमावहेत् जीवन्नेव मृतो वत्स दिवसे दिवसे स तु
'दुसऱ्याच्या मानासाठी सोडलेला शत्रू, शत्रूंचा भार वाहतो. तो जरी जिवंत असला तरी, बाळा, रोज रोज मरणाराच.'
महतां वशमायाते वैरं नैवास्ति वैरिणि एतच्छ्रुत्वा तु वज्राङ्गः प्रणतो वाक्यमब्रवीत्
'महान लोकांच्या अधीन असताना शत्रूशी वैर राहत नाही.' हे ऐकून वज्रांग नम्रपणे वाकला आणि म्हणाला.
न मे कृत्यमनेनास्ति मातुराज्ञा कृता मया त्वं सुरासुरनाथो ऽसि मम च प्रपितामहः
'माझं त्याच्याशी आता काहीच काम नाही; आईची आज्ञा मी पूर्ण केली आहे. तुम्ही देव आणि असुरांचे स्वामी, तसेच माझे पणजोबा आहात.'
करिष्ये त्वद्वचो देव एष मुक्तः शतक्रतुः तपसे मे रतिर्देव निर्विघ्नं चैव मे भवेत्
'देवा, मी तुमचं म्हणणं पाळीन; शतक्रतु इंद्र सोडला जाईल. देवा, माझं मन नेहमी तपात रमावं आणि मला कुठलाही विघ्न येऊ नये.'
त्वत्प्रसादेन भगवन्न् इत्युक्त्वा विरराम सः तस्मिंस्तूष्णीं स्थिते दैत्ये प्रोवाचेदं पितामहः
‘तुमच्या कृपेने, प्रभो’ असे म्हणून तो शांत झाला. त्या दैत्याने गप्प उभा राहिल्यावर, पितामहांनी त्याला असे संबोधले.
तपस्त्वं क्रूरमापन्नो ह्य् अस्मच्छासनसंस्थितः अनया चित्तशुद्ध्या ते पर्याप्तं जन्मनः फलम्
तू माझ्या आज्ञेने कठोर तप केला आहेस. तुझ्या या निर्मळ मनामुळे, तुझ्या जन्माचे फळ पूर्ण झाले आहे.
इत्युक्त्वा पद्मजः कन्यां ससर्जायतलोचनाम् तामस्मै प्रददौ देवः पत्न्यर्थं पद्मसम्भवः
असे सांगून, कमळातून जन्मलेल्या देवांनी कमळासारख्या डोळ्यांची एक कन्या निर्माण केली आणि तिला त्याच्या पत्नी म्हणून दिले.
वराङ्गीति च नामास्याः कृत्वा यातः पितामहः वज्राङ्गो ऽपि तया सार्धं जगाम तपसे वनम्
पितामहांनी तिचे नाव ‘वरांगी’ ठेवले आणि ते निघून गेले. वज्रांग तिला घेऊन तप करण्यासाठी वनात गेला.
ऊर्ध्वबाहुः स दैत्येन्द्रो ऽचरदब्दसहस्रकम् कालं कमलपत्त्राक्षः शुद्धबुद्धिर् महातपाः
तो दैत्यांचा राजा, हात वर करून, हजार वर्षे कठोर तप करत राहिला. काळ, कमळासारखे डोळे, निर्मळ बुद्धी आणि मोठ्या तपश्चर्येने युक्त होता.
तावच्चावाङ्मुखः कालं तावत्पञ्चाग्निमध्यगः निराहारो घोरतपास् तपोराशिरजायत
त्या काळात तो खाली डोके करून बसला, पाच अग्नींच्या मध्ये राहिला, उपाशी राहिला आणि भीषण तप करून तपाचा साठा झाला.
ततः सो ऽन्तर्जले चक्रे कालं वर्षसहस्रकम् जलान्तरं प्रविष्टस्य तस्य पत्नी महाव्रता
नंतर त्याने पाण्यात हजार वर्षे तप केले. तो पाण्यात शिरल्यावर, त्याची पत्नी मोठ्या व्रताने स्थिर राहिली.
तस्यैव तीरे सरसस् तत्प्रीत्या मौनमास्थिता निराहारा तपो घोरं प्रविवेश महाद्युतिः
त्याच सरोवराच्या काठी, त्याच्या प्रेमासाठी, ती मौन धारण करून, उपाशी राहून, भीषण तपात मग्न झाली. तिच्या तेजाने ती उजळून गेली.
तस्यां तपसि वर्तन्त्याम् इन्द्रश्चक्रे विभीषिकाम् भूत्वा तु मर्कटस्तत्र तदाश्रमपदं महान्
ती त्या कठोर तपात असताना, इंद्राने तिच्या आश्रमात भीती निर्माण केली. तो मोठा माकड बनून तेथे आला.
चक्रे विलोलं निःशेषं तुम्बीघटकरण्डकम् ततस्तु मेघरूषेण कम्पं तस्याकरोन्महान्
त्याने तिच्या सर्व पाण्याच्या मडक्या, घागरी आणि टोपल्या हलवून विखुरल्या. मग मेघाचा रूप घेऊन मोठा धक्का दिला.
ततो भुजंगरूपेण बद्ध्वा च चरणद्वयम् अपाकर्षत्ततो दूरं भ्रमंस्तस्या महीमिमाम्
मग सर्पाचे रूप घेऊन, तिचे दोन्ही पाय बांधले आणि तिला दूरवर ओढून नेले, त्यामुळे ती पृथ्वीवर भटकत राहिली.
तपोबलाढ्या सा तस्य न वध्यत्वं जगाम ह ततो गोमायुरूपेण तस्यादूषयदाश्रमम्
तिच्या तपाच्या सामर्थ्यामुळे, तिला त्याच्याकडून काहीही इजा झाली नाही. मग कोल्ह्याचे रूप घेऊन त्याने तिच्या आश्रमाला अपवित्र केले.
ततस्तु मेघरूपेण तस्याः क्लेदयदाश्रमम् भीषिकाभिर् अनेकाभिस् तां क्लिश्यन्पाकशासनः
मग मेघाचे रूप घेऊन त्याने तिच्या आश्रमात पाणी सांडले. पाका-शासनाने अनेक प्रकारच्या भीती दाखवून तिला त्रास दिला.
विरराम यदा नैवं वज्राङ्गमहिषी तदा शैलस्य दुष्टतां मत्वा शापं दातुं व्यवस्थिता
वज्रांगाची पत्नी आपले तप सोडत नव्हती. तेव्हा तिने डोंगरालाच दोषी धरून, शाप द्यायचे ठरवले.
स शापाभिमुखां दृष्ट्वा शैलः पुरुषविग्रहः उवाच तां वरारोहां वराङ्गीं भीरुचेतनः
ती शाप देण्यासाठी सज्ज झाली आहे हे पाहून, तो डोंगर मानवाचे रूप घेऊन, घाबरलेल्या मनाने त्या सुंदर वरांगीला म्हणाला.
नाहं वराङ्गने दुष्टः सेव्यो ऽहं सर्वदेहिनाम् विभ्रमं तु करोत्येष रुषितः पाकशासनः
वरांगे, मी वाईट नाही. सर्व सजीव मला पूजतात. हा पाका-शासन रागावून हे सर्व उपद्रव करतो आहे.
एतस्मिन्नन्तरे जातः कालो वर्षसहस्रिकः तस्मिन्गते तु भगवान् काले कमलसंभवः तुष्टः प्रोवाच वज्राङ्गं तमागम्य जलाश्रयम्
इतक्यात हजार वर्षांचा काळ पूर्ण झाला. तो काळ संपल्यावर, कमळातून जन्मलेले भगवंत प्रसन्न होऊन, पाण्यात असलेल्या वज्रांगाजवळ आले आणि म्हणाले.
ददामि सर्वकामांस्ते उत्तिष्ठ दितिनन्दन एवमुक्तस्तदोत्थाय दैत्येन्द्रस्तपसां निधिः उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं सर्वलोकपितामहम्
मी तुझे सर्व इच्छित देतो. उठ, दितीपुत्रा. असे ऐकून, तपाचा खजिना असलेला दैत्यांचा राजा उठला आणि हात जोडून सर्व लोकांचे पितामहांना म्हणाला.