सचन्द्रिके सोपवने प्रदोषे रुतेषु वृन्देषु च कोकिलानाम् शरव्ययं प्राप्य पुरे ऽसुराणां प्रक्षीणबाणो मदनश्चचार
चंद्रप्रकाश आणि बागांमध्ये, कोकिळांच्या गाण्यांनी भरलेल्या संध्याकाळी, असुरांच्या नगरीत मदनाने आपले सर्व बाण खर्च केल्यावर तिथे मुक्तपणे संचार केला.
चन्द्रो ऽथ कुन्दकुसुमाकरहारवर्णो ज्योत्स्नावितानरहितो ऽभ्रसमानवर्णः विछायतां हि समुपेत्य न भाति तद्वद् भाग्यक्षये धनपतिश्च नरो विवर्णः
नंतर चंद्र, जाईच्या फुलांच्या हारासारखा शुभ्र असूनही, जेव्हा त्याचा प्रकाश पसरत नाही आणि तो ढगासारखा दिसतो, तेव्हा तो तसा तेजस्वी वाटत नाही. तसेच, जेव्हा नशीब साथ सोडते, तेव्हा श्रीमंत माणूसही फिकट आणि निरुत्साही होतो.
चन्द्रप्रभामरुणसारथिनाभिभूय संतप्तकाञ्चनरथाङ्गसमानबिम्बः स्थित्वोदयाग्रमुकुटे बहुरेव सूर्यो भात्यम्बरे तिमिरतोयवहां तरिष्यन्
चंद्राच्या प्रकाशावर मात करणारा, लालसर सारथीसह, सूर्य जणू तापलेल्या सोन्यासारखा तेजस्वी दिसतो. तो आकाशात उगवताना, अंधाराने भरलेल्या पाण्यांना ओलांडण्याचा प्रयत्न करतो आणि मोठ्या तेजाने चमकतो.
उदिते तु सहस्रांशौ मेरौ भासाकरे रवौ नदद्देवबलं कृत्स्नं युगान्त इव सागरः
जेव्हा हजार किरणांचा सूर्य मेरू पर्वतावर उगवला, तेव्हा तेजाने झळाळणाऱ्या त्या सूर्याच्या आगमनाने सर्व देवांची सेना समुद्राच्या गर्जनेसारखी गडगडली.
सहस्रनयनो देवस् ततः शक्रः पुरंदरः सवित्तदः सवरुणस् त्रिपुरं प्रययौ हरः
मग हजार डोळ्यांचा इंद्र, पुरंदर, सावित्री, वरुण आणि हरासह त्रिपुराकडे गेला.
ते नानाविधरूपाश्च प्रमथातिप्रमाथिनः ययुः सिंहरवैर् घोरैर् वादित्रनिनदैरपि
ते विविध रूप धारण करणारे, अत्यंत बलशाली, सिंहाच्या डरकाळीसारख्या भीषण गर्जना आणि वाद्यांच्या आवाजात पुढे सरसावले.
ततो वादितवादित्रैश् चातपत्रैर्महाद्रुमैः बभूव तद्बलं दिव्यं वनं प्रचलितं यथा
मग वाद्यांच्या गजरात, छत्र्या आणि मोठ्या झाडांसह, ती दिव्य सेना जणू काही हलणाऱ्या अरण्यासारखी वाटू लागली.
तदापतन्तं सम्प्रेक्ष्य रौद्रं रुद्रबलं महत् संक्षोभो दानवेन्द्राणां समुद्रप्रतिमो बभौ
रुद्राच्या भयंकर आणि विशाल सैन्याला जवळ येताना पाहून, दानवांच्या राजांना मोठा गोंधळ उडाला, आणि ते समुद्रासारखे अस्वस्थ झाले.
ते चासीन्पट्टिशाञ्शक्तीः शूलदण्डपरश्वधान् शरासनानि वज्राणि गुरूणि मुसलानि च
त्यांच्या हातात भाले, पट्टिश, शक्ती, त्रिशूळ, गदा, कुऱ्हाड, धनुष्य, बाण, वज्र आणि जड मूसळ होती.
प्रगृह्य कोपरक्ताक्षाः सपक्षा इव पर्वताः निजघ्नुः पर्वतघ्नाय घना इव तपात्यये
ती शस्त्रे हातात धरून, रागाने डोळे लाल झालेले, ते पर्वतांना पंख फुटल्यासारखे भासत होते आणि जणू उन्हाळ्यानंतर मेघ पर्वत फोडतात तसे ते हल्ला करत होते.
सविद्युन्मालिनस्ते वै समया दितिनन्दनाः मोदमानाः समासेदुर् देवदेवैः सुरारयः
विद्युत्रेषांनी सजलेले, दितीचे पुत्र आनंदाने देवांशी, म्हणजेच देवांचे शत्रू, एकत्र आले.
मर्तव्यकृतबुद्धीनां जये चानिश्चितात्मनाम् अबलानां चमूर्ह्यासीद् अबलावयवा इव
ज्यांची मनं मृत्यूला तयार झाली होती, विजयाबद्दल अनिश्चित होती, अशा दुर्बल सैन्याची अवस्था जणू एखाद्या अशक्त शरीरासारखी झाली होती.
विगर्जन्त इवाम्भोदा अम्भोदसदृशत्विषः प्रयुध्य युद्धकुशलाः परस्परकृतागसः
मेघांसारखी गडगडणारे, मेघांसारखे तेज असलेले, युद्धात कुशल आणि एकमेकांवर राग धरून, ते परस्परांशी लढू लागले.
धूमायन्तो ज्वलद्भिश्च आयुधैश्चन्द्रवर्चसैः कोपाद्वा युद्धलुब्धाश्च कुट्टयन्ते परस्परम्
धूर आणि ज्वाळांनी पेटलेली, चंद्रासारख्या तेजस्वी शस्त्रांनी सजलेली, रागाने आणि युद्धाच्या ओढीने एकमेकांवर प्रहार करू लागली.
वज्राहताः पतन्त्यन्ये बाणैरन्ये विदारिताः अन्ये विदारिताश्चक्रैः पतन्ति ह्युदधेर्जले
काही जण वज्राच्या प्रहाराने पडतात, काही बाणांनी भेदले जातात, तर काही चक्रांनी फाडले जाऊन समुद्राच्या पाण्यात कोसळतात.
छिन्नस्रग्दामहाराश्च प्रमृष्टाम्बरभूषणाः तिमिनक्रगणे चैव पतन्ति प्रमथाः सुराः
हार आणि मोठ्या दागिन्यांचे तुकडे झालेले, वस्त्रे आणि दागिने विखुरलेले, असे देवगण मोठ्या मासे आणि मगरांच्या झुंडीमध्ये आपटून पडतात.
गदानां मुसलानां च तोमराणां परश्वधाम् वज्रशूलर्ष्टिपातानां पट्टिशानां च सर्वतः
सर्वत्र गदा, मुसळ, तोमर, कुऱ्हाड, वज्र, भाले, शूल आणि तलवारींचे प्रहार होत आहेत.
गिरिशृङ्गोपलानां च प्रेरितानां प्रमन्युभिः सजवानां दानवानां सधूमानां रवित्विषाम् आयुधानां महानोघः सागरौघे पतत्यपि
रागाने उडवलेली डोंगरशिखरे, झाडे, धूर आणि तेजाने चमकणारे वेगवान दैत्य यांच्या हातून फेकलेली शस्त्रे, या सर्वांचा महापूर उसळत्या समुद्रात पडतो.
प्रवृद्धवेगैस्तैस्तत्र सुरासुरकरेरितैः आयुधैस्त्रस्तनक्षत्रः क्रियते संक्षयो महान्
देव आणि दैत्य यांच्या वाढत्या वेगाने फेकलेल्या शस्त्रांनी तारेही घाबरून जातात आणि मोठा संहार घडतो.
क्षुद्राणां गजयोर्युद्धे यथा भवति संक्षयः देवासुरगणैस् तद्वत् तिमिनक्रक्षयो ऽभवत्
लहान हत्तींच्या युद्धात जसा संहार होतो, तसाच देव-दैत्यांच्या झुंडीत मोठ्या मासे आणि मगरांचा नाश झाला.
विद्युन्माली च वेगेन विद्युन्माली इवाम्बुदः विद्युर्मालघनोन्नादो नन्दीश्वरमभिद्रुतः
विजेच्या माळेसारखा वेगवान, विजेने झाकलेल्या मेघासारखा, आणि गडगडाटासारखा आवाज करणारा विद्युन्माळी नंदीश्वराकडे धावून गेला.
स तं तमोरिवदनं प्रणदन्वदतां वरः उवाच युधि शैलादिं दानवो ऽम्बुधिनिःस्वनः
त्या मेघासारख्या गडगडणाऱ्या आवाजाने, उत्तम वक्ता असलेल्या त्या दैत्याने युद्धात डोंगरासारख्या नंदीश्वराला उद्देशून बोलले.
युद्धाकाङ्क्षी तु बलवान् विद्युन्माल्यहमागतः यदि त्विदानीं मे जीवन् मुच्यसे नन्दिकेश्वर न विद्युन्मालिहननं वचोभिर्युधि दानव
युद्धाची इच्छा घेऊन, बलवान विद्युन्माळी मी आलो आहे. नंदीकेश्वर, जर तू आता जिवंत सुटला, तर ते केवळ शब्दांमुळे नव्हे, युद्धात विद्युन्माळीला केवळ बोलण्याने मारता येत नाही, हे लक्षात ठेव.
तम् एवंवादिनं दैत्यं नन्दीशस्तपतां वरः उवाच प्रहरंस्तत्र वाक्यालंकारकोविदः
असा बोलणाऱ्या त्या दैत्याला, तेजस्वी आणि वाक्पटू नंदीशाने उत्तर दिले, "मग, इथेच प्रहार कर!"
दानवा धर्मकामाणां नैषो ऽवसर इत्युत शक्तो हन्तुं किमात्मानं जातिदोषाद् विबृंहसि
दैत्या, धर्माची इच्छा असणाऱ्यांसाठी हा वेळ नाही. मारायची ताकद असेल तर, जन्माचा दोष सांगून तू मागे का हटतोस?
यदि तावन्मया पूर्वं हतो ऽसि पशुवद्यथा इदानीं वा कथं नाम न हिंस्ये क्रतुदूषणम्
मी जर तुला आधी पशूसारखा मारला असतो किंवा आत्ताही मारतो, तर यज्ञ बिघडवणाऱ्याचा नाश का करू नये?
सागरं तरते दोर्भ्यां पातयेद्यो दिवाकरम् सो ऽपि मां शक्नुयान्नैव चक्षुर्भ्यां समवेक्षितुम्
जो आपल्या हातांनी समुद्र पार करतो किंवा सूर्यालाही खाली आणतो, तोही मला डोळ्यांनी पाहू शकणार नाही.
इत्येवंवादिनं तत्र नन्दिनं तन्निभो बले बिभेदैकेषुणा दैत्यः करेणार्क इवाम्बुदम्
नंदीने असे बोलताच, त्या दैत्याने एका बाणाने त्याला घायाळ केले, जसा सूर्य आपल्या तेजाने मेघाला भेदतो.
वक्षसः स शरस्तस्य पपौ रुधिरमुत्तमम् सूर्यस्त्वात्मप्रभावेण नद्यर्णवजलं यथा
त्या बाणाने त्याच्या छातीतील उत्तम रक्त शोषून घेतले, जसे सूर्य आपल्या तेजाने नद्या आणि समुद्रातील पाणी ओढतो.
स तेन सुप्रहारेण प्रथमं चातिरोपितः हस्तेन वृक्षमुत्पाट्य चिक्षेप गजराडिव
त्या जबरदस्त प्रहाराने तो प्रथम डगमगला, मग हाताने एक झाड उपटून, हत्तींच्या राजासारखे ते फेकून दिले.