मृदितम् उपनिशम्य तारकाख्यं रविदीप्तानलभीषणायताक्षम् हृषितसकलनेत्रलोमसत्त्वाः प्रमथास्तोयमुचो यथा नदन्ति
ताऱकाचा पराभव झाल्याचे ऐकून, सूर्य आणि अग्नीप्रमाणे डोळे तेजस्वी झालेले, आनंदाने डोळे आणि अंग फुललेले प्रमथ, पावसाच्या ढगांप्रमाणे मोठ्याने गर्जना करू लागले.
इति सुहृदो वचनं निशम्य तत् त्वं तडिमालेः स मयः सुवर्णमाली रणशिरस्य् असिताञ्जनाचलाभो जगदे वाक्यमिदं नवेन्दुमालिम्
मित्राचे हे शब्द ऐकून, सुवर्णमाळ घातलेला माया, रणभूमीत काळ्या काजळाच्या डोंगरासारखा आणि नवीन चंद्रकोर मस्तकी असलेल्या विद्युत्माळीला म्हणाला.
विद्युन्मालिन्न नः कालः साधितुं ह्यवहेलया करोमि विक्रमेणैतत् पुरं व्यसनवर्जितम्
विद्युत्माळी, आता आपल्याला निष्काळजीपणे वागण्याची वेळ नाही; मी धैर्याने हे नगर संकटमुक्त करीन.
विद्युन्माली ततः क्रुद्धो मयश्च त्रिपुरेश्वरः गणाञ्जघ्नुस्तु द्राघिष्ठाः सहितास्तैर्महासुरैः
तेव्हा रागावलेला विद्युत्माळी आणि त्रिपुराचा स्वामी माया, मोठ्या असुरांसह मिळून, श्रेष्ठ गणांना पराभूत करू लागले.
येन येन ततो विद्युन् माली याति मयश्च सः तेन तेन पुरं शून्यं प्रमथैः प्रहृतैः कृतम्
विद्युत्माळी आणि माया ज्या ज्या ठिकाणी गेले, तिथे प्रमथांच्या आघाताने ती नगरे ओस पडली.
अथ यमवरुणमृदङ्गघोषैः पणवडिण्डिमज्यास्वनप्रघोषैः सकरतलपुटैश्च सिंहनादैर् भवमभिपूज्य तदा सुरा अवतस्थुः
मग यम आणि वरुण यांच्या ढोलांचा गजर, पणाव आणि डिंडिमांचा आवाज, हातांनी टाळ्या वाजवत सिंहासारख्या गर्जना करत, देवांनी भवाचे पूजन केले आणि सज्ज झाले.
सम्पूज्यमानो दितिजैर्महात्मभिः सहस्ररश्मिप्रतिमौजसैर् विभुः अभिष्टुतः सत्यरतैस् तपोधनैर् यथास्तशृङ्गाभिगतो दिवाकरः
महात्मा दैत्यांनी पूजन केलेल्या, हजार सूर्यांच्या तेजासारखा प्रकाशमान असलेल्या, सत्यनिष्ठ तपस्व्यांनी स्तुती केलेल्या त्याने, जणू सूर्य पर्वताच्या शिखरावर जातो तसा तेज दाखवला.
तारकाख्ये हते युद्धे उत्सार्य प्रमथान्मयः उवाच दानवान्भूयो भूयः स तु भयावृतान्
ताऱक युद्धात मारला गेल्यावर आणि प्रमथांना हाकलून दिल्यावर, घाबरलेल्या मयाने पुन्हा पुन्हा दानवांना संबोधून बोलले.
भो ऽसुरेन्द्राधुना सर्वे निबोधध्वं प्रभाषितम् यत्कर्तव्यं मया चैव युष्माभिश्च महाबलैः
असुरराजांनो, आता सर्वांनी माझे बोलणे ऐका—माझ्याकडून आणि तुमच्यासारख्या बलाढ्य वीरांकडून काय करावे लागेल ते मी सांगतो.
पुष्यं समेष्यते काले चन्द्रश्चन्द्रनिभाननाः यदैकं त्रिपुरं सर्वं क्षणमेकं भविष्यति
योग्य वेळी पुष्य नक्षत्र येईल आणि चंद्र, ज्याचे मुख चंद्रासारखे आहे, तो येईल, तेव्हा एक क्षणासाठी सर्व त्रिपुर एकत्र येतील.
कुरुध्वं निर्भयाः काले कोकिलाशंसितेन च स कालः पुष्ययोगस्य पुरस्य च मया कृतः
ठरलेल्या वेळी, कोकिळेच्या गाण्याने दिलेला संकेत मिळाल्यावर, निर्भयपणे कृती करा. तो काळ, पुष्य नक्षत्र आणि नगरी यांचा संयोग, मी ठरवला आहे.
काले तस्मिन्पुरे यस्तु संभावयति संहतिम् स एनं कारयेच्चूर्णं बलिनैकैषुणा सुरः
त्या वेळी, या नगरीत जो कोणी लोकांना एकत्र करण्याचा प्रयत्न करील, त्याला एखाद्या देवाच्या एकाच बलवान बाणाने पूर्णपणे नष्ट करा.
यो वः प्राणो बलं यच्च या च वो वैरितासुराः तत्कृत्वा हृदये चैव पालयध्वमिदं पुरम्
तुमचे प्राण, बळ आणि देवांशी असलेली वैरभावना — हे सर्व मनात ठेवून, या नगरीचे रक्षण करा.
महेश्वररथं ह्येकं सर्वप्राणेन भीषणम् विमुखीकुरुतात्यर्थं यथा नोत्सृजते शरम्
संपूर्ण शक्तीनिशी, महेश्वराच्या एकमेव भयंकर रथाला थांबवा, जेणेकरून तो बाण सोडू शकणार नाही.
तत एवं कृते ऽस्माभिस् त्रिपुरस्यापि रक्षणे प्रतीक्षिष्यन्ति विवशाः पुष्ययोगं दिवौकसः
आपण असे केले की, त्रिपुराचे रक्षण करताना, देवांना काहीच करता येणार नाही आणि त्यांना पुष्ययोगाची वाट पाहावी लागेल.
निशम्य तन्मयस्यैवं दानवास्त्रिपुरालयाः मुहुः सिंहरुतं कृत्वा मयमूचुर्यमोपमाः
मयाने असे बोलल्यावर, त्रिपुरात राहणारे दैत्य, वारंवार सिंहासारखे गर्जना करत, मयासम मयाला उद्देशून बोलू लागले.
प्रयत्नेन वयं सर्वे कुर्मस्तव प्रभाषितम् तथा कुर्मो यथा रुद्रो न मोक्ष्यति पुरे शरम्
आम्ही सर्वजण, तुझ्या सांगण्याप्रमाणे, पूर्ण प्रयत्नाने वागू; आणि असे पाहू की रुद्र या नगरीत बाण सोडू शकणार नाही.
अद्य यास्यामः संग्रामं तद्रुद्रस्य जिघांसवः कथयन्ति दितेः पुत्रा हृष्टा भिन्नतनूरुहाः
आज आपण युद्धासाठी जाऊ, रुद्राचा नाश करण्याची इच्छा बाळगून — असे दितीचे पुत्र आनंदित होऊन, अंगावर रोमांच उभे राहून म्हणाले.
कल्पं स्थास्यति वा खस्थं त्रिपुरं शाश्वतं ध्रुवम् अदानवं वा भविता नारायणपदत्रयम्
किंवा त्रिपुर आकाशात युगानुयुगे अढळपणे राहील, किंवा नारायणाचा त्रिविक्रम पाऊल पडेल आणि दानवांचा अंत होईल.
वयं न धर्मं हास्यामो यस्मिन्योक्ष्यसि नो भवान् अदैवतम् अदैत्यं वा लोकं द्रक्ष्यन्ति मानवाः
तू आम्हाला ज्या धर्मात लावशील, तो धर्म आम्ही सोडणार नाही; माणसांना देवांशिवाय किंवा दैत्यांशिवाय जग कधीच दिसणार नाही.
इति संमन्त्र्य हृष्टास्ते पुरान्तर्विबुधारयः प्रदोषे मुदिता भूत्वा चेरुर्मन्मथचारताम्
असे एकत्र चर्चा करून, देवांचे शत्रू असलेले ते नगरीचे सर्वाधिकार, संध्याकाळी आनंदित होऊन, मदनाच्या गुप्तहेरांची कामे करू लागले.
मुहुर्मुक्तोदयो भ्रान्त उदयाग्रं महामणिः तमांस्युत्सार्य भगवांश् चन्द्रो जृम्भति सो ऽम्बरम्
पुन्हा पुन्हा, पूर्वेकडील शिखरावर फिरणारा तो तेजस्वी रत्नासारखा चंद्र, अंधार दूर करत, आकाशात पसरू लागला.
कुमुदालंकृते हंसो यथा सरसि विस्तृते सिंहो यथा चोपविष्टो वैडूर्यशिखरे महान्
जसा हंस कमलांनी सजलेल्या विस्तीर्ण सरोवरात शोभून दिसतो, तसा सिंह निळ्या मणीच्या शिखरावर बसलेला शोभतो.
विष्णोर्यथा च विस्तीर्णे हारश्चोरसि संस्थितः तथावगाढे नभसि चन्द्रो ऽत्रिनयनोद्भवः भ्राजते भ्राजयंल् लोकान् सृजञ्ज्योत्स्नारसं बलात्
जसा मोठा मोत्यांचा हार विष्णूच्या छातीवर शोभतो, तसा अत्रीच्या डोळ्यातून जन्मलेला चंद्र, आकाशात पूर्णपणे विहार करत, तेजाने सर्व लोकांना उजळवतो आणि चांदण्याचा अमृतरस ओततो.
शीतांशावुदिते चन्द्रे ज्योत्स्नापूर्णे पुरे ऽसुराः प्रदोषे ललितं चक्रुर् गृहमात्मानमेव च
शीतल किरणांचा चंद्र उगवल्यावर आणि ज्योत्स्ना नगरीत भरल्यावर, असुरांनी संध्याकाळी आपली घरे आणि स्वतःलाही सुंदर बनवले.
रथ्यासु राजमार्गेषु प्रासादेषु गृहेषु च दीपाश्चम्पकपुष्पाभा नाल्पस्नेहप्रदीपिताः
रस्त्यांवर, राजमार्गांवर, प्रासादांमध्ये आणि घरांमध्ये, चंपक फुलांसारख्या रंगाचे, थोड्या तेलाने पेटवलेले दिवे उजळले होते.
तदा मठेषु ते दीपाः स्नेहपूर्णाः प्रदीपिताः गृहाणि वसुमन्त्येषां सर्वरत्नमयानि च ज्वलतो ऽदीपयन्दीपांश् चन्द्रोदय इव ग्रहाः
त्या वेळी, त्यांच्या मठांमध्ये तेलाने भरलेले दिवे पेटवले गेले; त्यांची घरे सर्व प्रकारच्या रत्नांनी भरलेली होती, आणि उजळणारे दिवे चंद्राच्या प्रकाशात ग्रहांसारखे चमकत होते.
चन्द्रांशुभिर्भासमानम् अन्तर्दीपैः सुदीपितम् उपद्रवैः कुलमिव पीयते त्रिपुरे तमः
चंद्राच्या किरणांनी उजळलेली आणि घराघरातल्या दिव्यांनी प्रकाशलेली त्रिपुरातील अंधार, जणू संकटांनी वेढलेल्या कुळासारखी नाहीशी झाली.
तस्मिन्पुरे वै तरुणप्रदोषे चन्द्राट्टहासे तरुणप्रदोषे रत्यर्थिनो वै दनुजा गृहेषु सहाङ्गनाभिः सुचिरं विरेमुः
त्या नगरीत, तारुण्याच्या संध्याकाळी, चंद्राच्या हास्याने झगमगणाऱ्या प्रकाशात, इच्छा असलेल्या दैत्यांनी आपल्या प्रेयसींसोबत घरातच बराच वेळ घालवला.
विनोदिता ये तु वृषध्वजस्य पञ्चेषवस्ते मकरध्वजेन तत्रासुरेष्वासुरपुंगवेषु स्वाङ्गाङ्गनाः स्वेदयुता बभूवुः
जे वृषध्वजाच्या पाच बाणांनी स्पर्शले गेले होते, त्यांना आता मकरध्वजाच्या बाणांनी वेधले; त्या असुरांमध्ये त्यांच्या स्वतःच्या स्त्रिया, कामाच्या उष्णतेने घामाघूम झाल्या.